Daha fazla görüntüle

Real World Asset (RWA) Nedir? TradFi ve DeFi Arasında Köprü Olabilir Mi?

12 mins
yazar Ananda Banerjee

Real world asset (RWA); altın, güzel sanatlar, emlak, somut ve hatta soyut değeri olan her şeyi kapsar. 2023 yılında gerçek hayatla bağlantısı olan bu varlıklar fiziksel alanlarının ötesine geçmektedir. Blockchain teknolojisinin ortaya çıkışı, bu geleneksel varlıkların on-chain olarak benzersiz bir temsile sahip olmasını sağlamıştır. Böylece real-world asset token denilen yeni bir konsept geliştirilmiştir. Bu konsept en temel çevirisiyle gerçek dünya varlıklarının token’ları olarak düşünülebilir.

Tokenizasyon Konseptini Anlamak

RWA temelli token’lardan bahsetmeden önce tokenizasyonu anlamak gerekir. Bir varlığı dijital olarak temsil etme süreci yeni olmasa da dağıtılmış defter teknolojisi (DLT) ve blockchain, tokenizasyonu bir adım öteye taşımıştır.

“50 yılı aşkın süredir finans dünyasının ve piyasaların en büyük dönüşümü tokenizasyon’la olmuştur.”

Simon Taylor, girişimci: Twitter

Tokenizasyon gerçek dünyadaki varlıkları depolamak, trade’ini yapmak ve doğrudan dijital alana aktarmak için bir köprü görevi görür. Süreç, maddi veya maddi olmayan varlıklarla ilişkili değeri bir token’a dönüştürür. Ardından gerçek dünyaya ait token’ı belirli bir DLT alanında özgürce kullanmaya olanak tanır. Kısaca özetlemek gerekirse tokenizasyon sayesinde herhangi bir varlığı dijital bir token’a dönüştürebilirsiniz. Bu sayede üçüncü taraflara ihtiyaç duymadan sorunsuz transferler, yüksek likidite ve kısmi sahiplik sağlayabilir, aynı zamanda varlıklarınızı kolayca saklayabilirsiniz.

rwa
Real world asset token ve maddi olmayan varlıklar: EY

Gerçek dünya varlıklarıyla desteklendikten sonra temsil edilen her bir token real-world asset olarak adlandırılır.

RWA Token Nedir?

Tokenizasyon sayesinde on-chain yani zincir üzerindeki gerçek dünya varlıklarıyla etkileşim kurabilir ve bunları temsil edebilirsiniz. Böylece RWA destekli token’lar hemen hemen her şeye dönüştürülebilir. Örnek olarak koleksiyonlar, petrol ve emlak verilebilir.

Real World Asset Örnekleri Neler?

RWA’lar, fiziksel önemi olan her şeyin dahil olabileceği somut varlıkları içerir. Bunlara örnek olarak ise şunlar verilebilir:

  • Arabalar
  • Koleksiyonlar
  • Gayrimenkuller
  • Metaller
  • Gümüş
  • Altın

Ayrıca maddi olmayan ancak ilgili fiziksel varlığı bulunan hisse senetleri, karbon kredileri ve tahviller de RWA’ya örnek gösterilebilir.

real-world asset için kullanılabilecek fiziksel varlıklar
real world asset token ve fiziksel varlıklar: EY

Daha elle tutulur bir açıklama için değeri 10 milyon doları aşan lüks bir New York mülküne yatırım yapmak istediğinizi hayal edin. Ortalama geliri olan bir kişinin bu mülkten pay alması zor olacaktır. Ancak bahsedilen gayrimenkul tokenize edildiğinde kısmi mülkiyete de izin verilmiş olur. 1 milyon arza sahip RWA destekli token’larda üst düzey bir mülkün %0,0001’lik bir hissesine sahip olmak mümkündür. Bu oranda katkınız 10 dolar olacaktır.

Denizcilik sektörü de dahil olmak üzere birçok büyük sektör tokenize edilebilir. Bu da bireyler için normalde yakalaması zor olabilecek yatırımları mümkün kılar.

Bu açıdan ShipFinex başlıca örneklerden biridir. Aşağıdaki tweet’te de görülebileceği üzere gemi tokenizasyonu ile bireylerin gemilerin sahipliği üzerinde kısmi mülkiyet hakkı ve potansiyel likidite doğmaktadır:

Tokenizasyon Gerçek Dünya Varlıklarını Erişilebilir Hale Nasıl Getiriyor?

Paladyum gibi değerli metallerle ilgili piyasalar nispeten likit değildir. Bunun sebebi ise çoğunlukla şirketler ve firmaların ikili anlaşmalarla trade yaptığı yüksek giriş engelleridir. Böylece fiyat keşfi kısıtlanır ve pazar erişimi de sınırlanmış olur. Tokenizasyon, kısmi mülkiyete izin vererek bu sorunları çözmeye yardımcı olabilir.

Tokenizasyon ile daha küçük alıcılar bu özel pazarlara erişebilir. Ayrıca bu gerçek dünya varlıkları DLT öncülüne dönüştürüldüğünde akıllı kontratlar ortaya çıkar. Bu, anında uzlaşmaya ve sorunsuz çok taraflı trade’lere izin verir.

Tokenizasyon süreci söz konusu olduğunda bir gayrimenkul varlığı için en bariz yaklaşım, mülkiyeti bir tüzel kişiliğe kaydırmaktır. Bu tüzel kişilik daha sonra mülkiyeti temsil etmek için varlığa dayalı kripto paraları piyasaya sürer.

Özetle real-world asset’lerin tokenizasyonu, onları düşük likidite ve yüksek maliyet bölgesinden yüksek likidite ve yüksek maliyet bölgesine taşır. Ayrıca menkul kıymetler ve diğer yüksek volatiliteli varlıklar DLT / blockchain alanına tokenize edildiğinde üstesinden gelinmesi gereken daha az idari yük oluşur.

likidite ve maliyet verimliliği
RWA token’lar ve yüksek likidite: The Tokenizer

Tokenizasyon Süreci: İlk RWA’nızı Elde Edin

Tokenizasyonun var olma amacı bir varlığı sanal olarak temsil etmek için akıllı kontratları kullanmaktır. Ancak buradaki sorun, altın gibi gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun NFT gibi varlıkların tokenizasyonundan farklı olmasıdır.

Bu nedenle fungible ve non-fungible RWA destekli token’lar, tıpkı kripto paralarda olduğu gibi mevcuttur. Fungible token’lar ERC-20 standardını takip ederken non-fungible token’lar ERC-721 standardına uygundur.

Ancak yeni bir token standardı olan ERC-1155, ERC-20 ve ERC-721 token’larından oluşan kontratlar oluşturmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle emlak, hisse senetleri ve altın gibi real-world asset gruplarını piyasaya sürmeyi planlıyorsanız ERC-1155’e veya Crypto Item token standardına bakmalısınız.

Tokenizasyonun Adımları

Token standartlarını anladıktan sonra artık adım adım tokenizasyon sürecine odaklanabiliriz:

  1. Her şey varlık seçimi ile başlar. İlk real world asset’inizi piyasaya sürmeyi planlıyorsanız önce tokenize etmek isteyeceğiniz doğru varlığı seçmelisiniz. Örneğin seçenekleriniz arasında sanat eseri, emtia veya gayrimenkul bulunabilir.
  2. Seçiminizi yaptıktan sonra yasal çerçeveye dikkat etmeniz gerekir. Bu, token sahiplerinin haklarının ve varlığın hukuki açıdan durumunun tespit edilmesini içerir.
  3. Bir sonraki adım varlığı profesyonelce değerlendirmektir. Bu adım oldukça önemlidir çünkü token’larınızın değeri, doğrudan varlığın toplam değerine sabitlenecektir.
  4. Değerlendirmenizi yaptıktan sonra token’larla ilişkili akıllı kontratları yazmanız ve denetlemeniz gerekir. Bu, RWA token kullanımıyla ilgili arz, token’ının piyasaya sürülmesi, likidasyon kuralları ve diğer yönergeleri düzelttiğiniz noktadır.
  5. Son olarak listeleme kurallarına uymak koşuluyla özel bir platform veya hatta bir kripto para borsası aracılığıyla bir token satışı başlatabilirsiniz.

Tokenizasyonun Başlıca Elementleri

Akıllı kontratlar ve otomasyon, her tokenizasyon sürecinin bel kemiğini oluşturur. Bahsedilen kontratlar programlanabilir olduğundan bunları real-world asset token’larınızla ilişkili herhangi bir şey için kullanabilirsiniz.

Akıllı kontratlar, RWA destekli token’ların yönetimine bir otomasyon katmanı ekler. Örneğin bir gayrimenkul ayrıca token sahipleri için gelir sağlıyorsa akıllı kontratlar ve otomasyon, gelirin token sahiplerine orantılı olarak dağıtılmasına yardımcı olabilir. Akıllı kontrat, pasif geliri token sahiplerine aktarmak için kullanılabilecek token’ın niteliğine ve türüne de karar verebilir.

Sonuç olarak tokenizasyon, akıllı kontratlar ve otomasyon tarafından yönetilen oldukça sistematik bir yaklaşımdır. Kullanıcıları yeni bir mülkiyet ve yatırım çağına geçirmek için geleneksel dünya ile merkeziyetsiz dünya arasında bir köprü oluşturur.

RWA’ların Amacı ve Kullanım Alanları

RWA destekli token’lar, DeFi ekosisteminde tecrübesiz olanları bile sürece dahil edebilir. Gerçek dünya varlıkları; düzenlemeler, aracılar ve diğer şeylerle boğuşan bir alan olan Geleneksel Finans (Traditional Finance, TradFi) kategorisine girer. Tokenizasyon ise bu varlıkları merkeziyetsiz dünyaya getirmeyi ve onları sürekli büyüyen DeFi ekosisteminin bir parçası haline getirmeyi amaçlar.

Bankacılık sistemleri ve diğer geleneksel finans kurumlarının aksine DeFi, neredeyse ihmal edilebilir durumda olan marj, işçilik ve operasyonel maliyetlerden tasarruf anlamına gelir.

DeFi maliyet açısından verimli
DeFi’ın maliyet verimliliği: IMF

Otomatik Piyasa Yapıcılar (AMM), likidite havuzları gibi DeFi protokolleri ve araçları, işlemlerin anında tamamlanmasına olanak tanır. Bu da TradFi dünyasının bir süredir eksikliğini çektiği bir durumdur. RWA destekli token’lar sayesinde gerçek dünya varlıklarının avantajlarını ve erişilebilirliğini DeFi’ın yenilikçi yönleriyle eşleştirmek mümkün hale gelmektedir.

Tokenize Edilen Varlıklar Nasıl Çalışır?

Bir gerçek dünya varlığını on-chain’e yani zincir üstüne taşımak çok daha tekniktir. İşlerin nasıl ilerlediğini daha kolay bir şekilde anlamak için süreç üç aşamada özetlenebilir:

Harici Varlıkların Meşrulaştırılması

Harici varlıkların meşrulaştırılmasına aynı zamanda off-chain yani zincir dışı resmileştirme de denir. Bu varlıkların meşrulaştırılması uyumlulukla ilgili tüm yasal ve idari süreçlerin ele alınmasını içerir. Ayrıca token’ların sabitleneceği varlığın doğrulanmasına yardımcı olur.

Dijital – Fiziksel Entegrasyon

Bu kısımda, akıllı kontratlar aracılığıyla token tabanlı işlemlerin finansal ve yasal yönleri söz konusu token’lara kodlanır. Bu kontratlar yükümlülüklerin yerine getirilmesinden, uygunluğun sağlanmasından ve mülkiyetin ele alınmasından sorumludur. Bu süreç aynı zamanda bilgi köprüleme (information bridging) olarak da adlandırılır. Bu noktada zincir dışı verileri sağlayan oracle’lar da olaya dahil olur.

token modelleri
Token model ve standartları: The Tokenizer

Öte yandan bu adımda token’ınızı en iyi temsil edecek olan modeli seçmeniz gerekir. Bunun için ERC-20 token standartlarıyla başlayabilir veya benzersiz ürünler için ERC-721’i, menkul kıymetler ile kodlanmış uyumluluk ve regülasyonlarla bağlantılı hususlar için ERC-3643’ü, temettü getiren varlıklar için ERC-2222’yi, yield (verim) getiren varlıklar için ise ERC-4626’yı düşünebilirsiniz.

Bazı durumlarda zincir dışı varlık resmileştirilmeden önce token modeli seçilebilir.

Tokenize Edilmiş Varlık Piyasası Dinamikleri ve Yönetimi

Bu aşama arz talep dinamiklerini belirleyip token’ın piyasaya sürülmesini içerir. Bu noktada token’ların likiditesi ve değerlemesi test edilir. Ayrıca token’ların listelendiği yere bağlı olarak AML ve KYC düzenlemelerine uymalarını sağlamak gerekir. AML’nin açılımı Anti-Money Laundering yani Kara Para Aklamayı Önleme olarak bilinir. KYC ise Know Your Customer yani Müşterini Tanı olarak geçmektedir.

Tokenizasyon sürecini ya da RWA token’larının nasıl çalıştığını daha iyi anlamak için aşağıdaki görsel incelenebilir:

rwa
Real-world asset token nasıl oluşturulur: EY

Real-world asset destekli bir token’ı piyasaya sürmenin teknik, yasal, düzenleyici ve ekonomik hususların bir karışımını içerdiğini de unutmamalısınız.

RWA Tabanlı Token Çeşitleri

RWA tabanlı token’lar arasından en yaygın olan birkaç çeşit aşağıda incelenmiştir.

Gayrimenkul Token’ları

Bu token’lar, gayrimenkul destekli bir varlıkta kısmi mülkiyeti temsil eder. Token’lar bir araziye, ticari mülklere veya aklınıza gelebilecek herhangi bir şeye sabitlenebilir. Token’ların federal düzenlemelere uyması gerektiğinden token modelinin dikkatli bir şekilde seçilmesi gerekir. Bunlar değerlerini başka bir varlıktan aldıkları için security token olarak da adlandırılır.

kısmi sahiplik
Real-world asset token ve kısmi sahiplik konsepti: Chainlink

Gayrimenkul tokenizasyonu çok çeşitli olasılıklara sahiptir. Aslında bahsedilen token’ları NFT’ler gibi algılayabilirsiniz. Diğer bir deyişle konut koşullarına göre verilerini otomatik olarak güncelleyen dinamik NFT’ler olarak da düşünebilirsiniz. Ya da gayrimenkul token’ları daha büyük bir mülkün küçük parçaları olabilirler. Böylece ortalama gelire sahip olan bir kullanıcının özel bir şeye sahip olmasının önü açılır. Gayrimenkul token’ları düzenli nakit akışı veya pasif gelir için de kullanılabilir. Yatırımcılar kiraya dayalı bir gelir veya telif hakkı için başkalarına ev tabanlı NFT’ler borç verebilir ve bunları stake edebilirler.

rwa gayrimenkul
RWA ve gayrimenkul kiralamada para akışı: Chainlink

Sanat ve Koleksiyon Token’ları

Bu token’lar koleksiyonlara bağlıdır. Ayrıca öncelikle bir ürün veya hizmetle ilişkilendirildikleri için utility token olarak da görülebilirler. Çeşitli platformlar Banksy, Warhol ve diğerlerinden yüksek değerli sanat eserlerini aktif olarak tokenize etmektedirler. Böylece bireylere kısmi yatırım esnekliği sunarlar.

Emtia Token’ları

Token’ların temsil ettiği varlık altın, tarım ürünleri, petrol veya diğer tüm örnekleri içerebilecek fiziksel ve somut ürünlerde mülkiyeti temsil ediyorsa bu token’lar, emtia token’ları olarak adlandırılır. Aslında altına sabitlenmiş stablecoin’ler ve hatta itibari paraya sabitlenmiş olanlar bile emtia token’ı olarak adlandırılabilir.

Emtia token’larının en son örneklerinden biri viski fraksiyonlarını tokenize eden HYFI blockchain’dir.

Bahsedilen çeşitlerin dışında CBDC’ler de belirli bir kapasitede RWA destekli varlıklar olarak da adlandırılabilir. Bu konuda fikir birliği olmasa da CBDC’ler temel varlık olarak Merkez Bankası fonlarının kullanıldığı, tokenize edilmiş bir ödeme seçeneği gibi düşünülebilir.

RWA Tabanlı Token’ların Faydaları

RWA tabanlı token’ların çeşitli avantajları vardır. İkincil ve üçüncül anlamda da birçok madde sıralanabilecek olsa da başlıca faydaları şu şekilde sıralanabilir:

  • Geliştirilmiş likidite: Yüksek değerli maddi veya maddi olmayan varlığa kıyasla çok sayıda token’ın olması genellikle daha erişilebilirdir.
  • Demokratikleştirilmiş yatırım: Likiditeye ve kısmi mülkiyete yoğun bir şekilde odaklanarak daha fazla sayıda bireyin katılmasına olanak tanır.
  • Geliştirilmiş piyasa verimliliği: Fiyatlandırmayla ilgili daha iyi güvenlik, şeffaflık ve ardından 24 saat trading fırsatları ile sağlanır.
  • Daha iyi izlenebilirlik: Blockchain’in değişmezliği, kayıtların ihtilaf ve dolandırıcılıktan arınmış olmasını sağlar.
  • Yerleşik uyumluluk: Doğru token modelini ve akıllı kontratları seçmeniz koşuluyla belirli yasal gereksinimler token’ın kendisine kodlanabilir.
  • Programlanabilirlik: Temettülerin ve getirilerin dağıtımı dahil her şey güvene dayalı bir ilişkiye dönüştürülebilir.
  • Daha düşük maliyetler ve giriş engelleri: Tokenizasyon, aracıları ortadan kaldırmayı amaçlar.

Kullanım Alanları

RWA’ların kullanım alanları da avantajları gibi oldukça çeşitlidir. Birkaç örnek vermek gerekirse şunlardan bahsedilebilir:

  1. Çoğunlukla bir STO (Security Token Offering) şeklinde olan fon toplama, yatırımcıların likidite ve kısmi yatırım avantajlarından yararlanmalarına olanak tanır.
  2. Kısmi girişlere odaklanan gayrimenkul yatırımları, küçük yatırımcının önündeki engeli azaltır.
  3. Güzel sanatlara ve koleksiyonlara daha kolay erişim
  4. RWA token’ları ile tedarik zinciri finansmanı, organizasyonun tedarik zincirinde sıkışıp kalan değerinin kilidini açar ve firmaların işletme sermayesine erişimini sağlar.
  5. Krediler, herhangi bir ipoteğe dayalı menkul kıymet gibi borçlanma araçlarıyla ilişkili hakların token’laştırılmasına odaklanan borç tokenizasyonu
  6. Petrol ve altın gibi varlıkların tokenize edilebildiği emtia tokenizasyonu
  7. CBDC’ler ve stablecoin’ler şeklinde ödeme seçeneklerinin tokenizasyonu
  8. Fikri mülkiyet haklarının küçük bir kısmını sunmanın ve satmanın daha iyi bir yoludur. İçerik yaratıcılar için hayatı daha kolay ve daha iyi hale getirir.
  9. Sigorta alanının tokenizasyonu, poliçelerin daha erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirilmesi.
  10. Pasif gelir getiren yatırımlara izin vererek altyapı tabanlı projeleri finanse etmenin daha iyi bir yolu.
  11. Risk sermayesi portföylerinin tokenizasyonu, yatırımcıların startup şirketlerinde hisse satın almalarına olanak tanır.
  12. Programlanmış utility token’lar sayesinde NFT sanatçıları için yeni lisans imkanları açılabilir.

RWA’lar DeFi Alanında Çığır Açabilir

RWA token’larının popülerlik kazanmasının en önemli nedenlerinden biri DeFi’ı işlevsel ve dış pazarlarla bile uyumlu hale getirmelerinin beklenmesidir. Uzun vadede DeFi’ın bu varlık sahiplerine piyasa verimliliklerini ve benzersiz fırsatları sağlayacağına da inanılmaktadır.

Öncelikle RWA token’ları teminatların çeşitlendirilmesine yardımcı olabilir ve daha oynak fiyat hareketi sergileyen kripto paraları ilgi odağı olmaktan çıkarabilir. Bu, zamanla DeFi katılımcılarının çeşitli faaliyetlere katılmak için borçlanma araçlarını, gayrimenkulleri ve hatta emtiaları teminat olarak kullanabilecekleri anlamına gelir.

Bu sadece bir örnek olsa da RWA’larla DeFi arasındaki köprünün, DeFi protokollerinin TVL’sini artırarak büyük bir likiditenin kilidini açması bekleniyor. Ayrıca TradFi’ye en aşina olanların merkeziyetsiz finansın aracısız özelliklerini keşfetmesine olanak tanıyarak finansal katılımı teşvik etmeye de odaklanılmaktadır.

RWA Destekli Tokenizasyonun Karşılaşabileceği Zorluklar

Daha ileriye dönük kavramlardan biri olmasına rağmen RWA destekli token’lar, risk ve zorluklardan paylarına düşeni alacaklardır.

  1. Yasal ve düzenleyici zorluklar
  2. Varlık doğrulama ve durum tespiti ile ilgili karmaşıklıklar
  3. Doğru türde bilgi köprüleme yoluyla varlık-token eşleştirme konusundaki endişeler
  4. Öncelikle zincir dışı gerçekleşen varlık ve saklama yönetimi
  5. Prosedürün standartlaştırılması
  6. Piyasanın benimseme oranı

En Popüler RWA Destekli Token Platformları

Birkaç piyasa bileşeni, TradFi ve DeFi arasında sorunsuz bir köprü kurulmasına izin veren RWA tabanlı token’ları destekledi. Bahsedilen konuda en öne çıkan isimlerden bazıları ise şunlardır:

MakerDAO

Esasen Ethereum üzerinde bulunan bir platform olan MakerDAO, RWA’yı ilk benimseyenlerden biridir. Gayrimenkulün DAI token’larını çıkarmak için kullanılabilmesini sağlamak amacıyla New Silver ile ortaklık kurmuştur. Ayrıca MakerDAO, akıllı kontratlarla desteklenen özel vault’lara sahiptir.

MakerDAO varlık çeşitleri
RWA odaklı varlık türleri: DuneAnalytics

Yukarıdaki grafikte MakerDAO’nun varlık tabanının büyük bir bölümünün RWA token’larından oluştuğu gösterilmektedir.

Vault’lara daha ayrıntılı bakarsanız MakerDAO’daki bir dizi RWA’nın vault’ların boyutuna katkıda bulunduğunu görebilirsiniz.

rwa
Real-world asset token ve MakerDAO’daki RWA’lar: DuneAnalytics

Ayrıca MakerDAO’nun gelir kompozisyonuna bakarsanız RWA destekli token’ların bu gelirin yarısından fazlasını oluşturduğunu görürsünüz.

MakerDAO gelir dağılımı
Real world asset token ve MakerDAO’nun RWA geliri: DuneAnalytics

Goldfinch

Bu protokol, işletmelerin kripto para teminatı sağlamak zorunda kalmadan kripto para kredisi gibi DeFi özelliklerine erişmesine yardımcı olur. Herhangi bir işletme Goldfinch’e katılabilir ve kripto para kredilerine sahip olabilir. Protokol bir zincir şeklinde çalışan denetçiler sayesinde işletmelerin incelenmesine yönelik benzersiz bir yaklaşıma sahiptir.

Centrifuge

Centrifuge, TradFi ile DeFi’ı sorunsuz bir şekilde birbirine bağlayan RWA destekli token platformlarından biridir.

Faturalar, konut kredileri ve hatta evler gibi varlıklara internet üzerinden kripto paralara özgü yollar kullanarak yatırım yapabilmeyi hayal edin. Centrifuge tam bu noktada olaya dahil olacaktır. Platform bir banka gibi çalışır. Ancak o kadar da merkezi değildir. Kullanıcıların gerçek dünya varlıklarını kullanarak kripto para kredilerine erişmesine olanak tanır.

Centrifuge, tranching adı verilen bir özellik sayesinde TradFi kullanıcılarının DeFi’ın yüksek riskle birlikte yüksek verim getiren faydalarını keşfetmesine olanak tanır. Burası, kullanıcıların gerçek dünya varlıklarını kullanarak kripto paralara yatırım yapmak için risk seviyelerini ve onları takip eden ödülleri seçebilecekleri bir yerdir.

Maple

Maple, teminatsız işlemlere odaklanan bir borç alma – borç verme protokolüdür. Goldfinch’in topluluk odaklı inceleme desteği yerine havuz delegelerine sahiptir. Bu özellik sayesinde protokolün kripto para kredileri almak için RWA destekli token’ları kullanmakla ilgilenen kişilerin güvenilirliğinin doğrulanmasını sağlar.

Maple Finance’in nasıl çalıştığını daha derinlemesine araştırırsanız kurumsal borç alanları, havuz delegelerini ve borç verenleri içeren birden fazla tarafın dahil olduğunu görürsünüz.

Ondo Finance

Ondo Finance, RWA destekli token alanındaki bir başka kredi platformudur. Platformun real-world asset token versiyonu olan “Fon token’ları” aracılığıyla kurumsal düzeyde gerçek dünya finansal ürünlerini DeFi dünyasına taşımayı hedefler.

Ondo; OUSG (kısa vadeli bir ABD hükümet fonu), OHYG (yüksek getirili bir kurumsal tahvil fonu) ve diğer birçok alanı içeren çeşitli ürünlere sahiptir. Ondo, bahsedilen tarzdaki varlıkları tokenize eder, fon token’ları olarak etiketler ve kullanıcıların AML ve KYC süreçleri bittiğinde alım, satım ve trading yapmalarına izin verir. Bu fon token’larını, stake etmek ve bunlardan getiri elde etmek için DeFi protokollerinde kullanabilirsiniz.

Bahsedilen platformların yanı sıra alandaki diğer popüler platformlar arasında tokenizasyonu yapılmış itibari paralarla ilgilenen STASIS, tokenize edilmiş gayrimenkul ile ilgilenen RealityBits ve çok çeşitli varlıklar sunan Harbor bulunur.

En çok bilinen RWA token’larına gelince aşağıdaki isimler sıralanabilir:

  1. Centrifuge’un DROP ve TIN token’ları
  2. Centrifuge’un kendi CFG token’ları
  3. ERC-20 standartlarına bağlı olan RealT token’lar
  4. MakerDAO DAI
  5. Blockchain Capital’in BCAP token’ları
  6. Blocksquare’in BST’si

İncelemelerinizi ve analizlerinizi yaparken platformların kendi token’larına da bakmak isteyebilirsiniz. Örneğin TrueFi’nin TRU ve Goldfinch’in GFI token’ları vardır.

Günümüzde RWA Destekli Token Ekosistemi

2023 yılında RWA destekli token ekosistemi öncelikle DeFi piyasalarındaki hisse senetlerine dayalı, gerçek varlığa dayalı ve sabit gelire dayalı oyuncuları içerir. İsimlendirmeye göre hisse senetlerine dayalı DeFi piyasaları, şirket hisse senetleri ve diğer maddi olmayan ancak gerçek dünyadaki finansal kaynaklarla ilgilenir. Gerçek varlığa dayalı DeFi piyasaları esas olarak koleksiyon, gayrimenkul ve emtialarla ilgilenir.

Sabit getirili DeFi piyasalarına gelince herhangi bir tahvil, hazine bonosu veya TradFi varlığı teminat olarak nitelendirilir. Böylece bunları “tokenize” bir biçimde kullanmanıza izin verir.

Önemli RWA Trendleri ve Geleceği

Real-world asset’ler ve tokenizasyon için gelecekte çok çeşitli trendler gözlenebilir. Beklenen en popülerleri ise yazının devamında listelenmiştir.

Saklayıcıların (Custodian) Ortaya Çıkışı

Blockchain aracıları dışarıda tutacak olsa da custodian sayısında bir artış olabilir. Bu durum fiziksel gerçek dünya varlıklarıyla ilgilenmeyi içerecektir.

Artan Çeşitlilik

Güzel sanatlar, değerli metaller ve diğer birçok seçenek zaten mevcutken zaman içerisinde diğer varlık sınıflarının RWA destekli alana girmesi beklenebilir. Örneğin daha önce bahsedilen viski fraksiyonlarının tokenizasyonu yeniliğe doğru bir adımdır.

Layer-1 Zincirlerinin Büyümesi

RWA protokollerinin çoğu izin gerektirmeyen L1 zincirlerinin üzerine inşa edilmiştir. Bununla birlikte yerleşik KYC çözümlerine sahip layer-1 çözümlerinin oluşturulması zaman meselesidir. Gelecekte izne sahip olan layer-1 çözümlerinin oluşması beklenmektedir.

Bunlar başlıca beklenen trendlerden sadece birkaçıdır. Zaman içinde kimlik doğrulama, veri güvenliği ve şeffaflıkta ilerlemeler ve tokenizasyon ihtiyaçları için oldukça gelişmiş yasal çerçeveler görmeyi de bekleyebiliriz.

2030 yılına kadar diğer token trendlerini izlemek için bu tweet’e göz atabilirsiniz:

Real-World Asset Token’larının Önündeki Yol

Tokenizasyon, kripto para destekçisi bir alanda geleneksel finans ve varlık sınıflarıyla etkileşime girme konusunda yeni bir bakış açısı sunar. Geleneksel varlıkları blockchain’e geçirerek DeFi ile TradFi arasındaki boşluğu kolayca kapatabilir. Bununla birlikte kendi real-world asset’lerini çıkarmak isteyen herkes uyumluluğu, gelişen pazar trendlerini, birlikte çalışabilirliği, risk yönetimini ve saygın ortaklıkları göz önünde bulundurmalıdır. Tüm bu faktörler iş modellerini yeniden tanımlamak ve bunları merkeziyetsiz dünyayla uyumlu hale getirmek için oldukça önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

RWA coin’leri hangileri?

Türkiye’deki en iyi kripto para platformları | Mayıs 2024

Trusted

Sorumluluk Reddi

Sorumluluk Reddi: Trust Project yönergelerine uygun olarak bu web sayfasındaki eğitim içeriği, iyi niyetle ve yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. BeInCrypto yüksek kalitede bilgi sağlamaya, derinlemesine araştırma yapmaya ve okuyucular için bilgilendirici içerik oluşturmaya öncelik verir. Ortaklar, şirketi makalelerdeki yerleşimler için komisyonlarla ödüllendirebilir. Ancak bu komisyonlar tarafsız, dürüst ve yardımcı içerik oluşturma sürecini etkilemez. Bu bilgilere dayanarak okuyucu tarafından gerçekleştirilen herhangi bir işlemin riski kesinlikle okuyucunun kendisine aittir.

deniz.jpg
Deniz Nur Köken
Deniz Nur Köken, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde Psikoloji lisans eğitimini sürdürmektedir. 2019 yılında kripto paralarla ilgilenmeye başlamış ve yatırım psikolojisinin kripto paralar özelinde nasıl evrimleşebileceğine merak duymuştur. 2020 yılında BeInCrypto bünyesinde çalışmaya başlamış ve şu anda BeInCrypto Türkiye’nin takım liderliği görevini üstlenmektedir. 2021 yılından itibaren ise CryptoFemale topluluğunda yer almaktadır. Bunun yanı sıra GeckoCon 2022’de NFT’ler üzerine konuşmacı...
READ FULL BIO
Sponsor
Sponsor