Daha fazla görüntüle

Akıllı Kontrat Nedir? Blockchain Teknolojisi için Akıllı Kontratların Önemi

5 mins

Akıllı kontrat nedir açıkladığımız makalemize hoşgeldiniz.

Bu yazımızda sizinle blockchain teknolojisinin en bilindik ve önemli yapı taşlarından birini inceleyeceğiz.

İster kripto para trader’ı olun ister bir teknoloji aşığı, mutlaka akıllı kontrat terimini duymuşsunuzdur.

Blockchain teknolojisi ile hemen hemen aynı zamanda lügatımıza giren bu terim her kripto paranın temelinde bulunmaktadır.

Ayrıca blockchain’in nasıl kabul edilebilirliği halen tartışılıyorsa, akıllı kontratların niteliği de bir o kadar tartışılmaktadır.

Akıllı kontratların niteliği günümüzde finansal hizmetlerden hukuka kadar birçok alanda tartışılmaktadır.

Birçok kişi akıllı kontratların mevcut birçok sektörü değiştirecek potansiyelde olduğunu iddia etmektedir.

Kripto Para Okulu olarak akıllı kontrat nedir açıkladığımız makalemiz ile bu teknolojinin detaylarına hakim olacaksınız.

Akıllı Kontrat Nedir ve Tam Olarak Ne İşe Yarar?

akıllı kontrat nedir

İsminden anlaşılacağı üzere akıllı kontratlar bir nevi kontrat mantığında çalışmaktadır.

Her kontratta olduğu gibi akıllı kontratlar da tarafların hangi şartlarda mutabık kaldığını göstermektedir.

Akıllı kontratlara “akıllı” denmesinin nedeni ise bu kontratların blockchain üzerinde kodlar ile icra edilmesidir.

Akıllı kontrat nedir incelediğimizde kontratlar aracılığıyla yapılan işlemlerin şeffaf ve takip edilebilir olduğunu görmekteyiz.

Aynı zamanda bu işlemlerin geri alınabilmesi mümkün değildir.

Akıllı kontrat nedir araştıran kişiler bu özellikler üzerine halen şiddetli tartışmalar yürütmektedirler.

Akıllı kontratların blockchain’ler ile benzer dönemlerde hayatımıza girmesi Bitcoin kaynaklıdır.

Bitcoin güvenilir bir aracı kurum olmadan para transferi sağlamaktadır.

Bu akıllı kontratların çalışma prensibinin en basit örneğidir.

Yine Bitcoin örneği üzerinden gidersek akıllı kontratların merkeziyetsizlik prensibine uygun çalıştığını da söyleyebiliriz.

Akıllı kontratlar bu şekilde çalışırken her türlü işlemi yerine getirebilmektedir.

İşlemlerin zorluk derecesinden bağımsız olarak bunu yapabilmeleri akıllı kontratların güvenilir ve kolaylıkla erişilebilir olmasını sağlamıştır.

Ancak aslında akıllı kontrat nedir ilk 1994 yılında tanımlanmıştır.

Nick Szabo adlı bilgisayar bilimcisi, 1998 yılında Bit Gold adlı bir sanal para birimi tasarlamıştır.

Bu tasarım ile birlikte akıllı kontratların tanımlaması da yapılmıştır.

Ama genel resme baktığımızda akıllı kontrat nedir sorusunun Bitcoin’den sonra daha sıklıkla sorulmaya başlandığını söyleyebiliriz.

Akıllı kontratlar ağırlıklı olarak para transferlerinde kullanılmaktadır.

Öyle ki birçok ödeme mekanizmasına, kripto para borsalarına ve blockchain’lere akıllı kontratlar entegre edilmiştir.

Ancak potansiyelini sadece bununla sınırlamak çok büyük bir hata olacaktır.

Akıllı kontrat nedir ve ne işe yarar detaylandırmak gerekirse çok amaçlı bir teknoloji olduğu söylenilebilir.

Zira para transferi haricinde hizmet sağlayıcılığı, veri yönetimi, kişisel bilgilerin korunması gibi birçok alanda da akıllı kontratlar kullanılmaktadır.

Akıllı kontratların sektörlere göre çeşitlenmesi, modifikasyon imkanını da ortaya çıkarmıştır.

Günümüzde akıllı kontratların geliştirilmesi, dağıtılması, yönetimi ve güncellenmesi için farklı sistemler bulunmaktadır.

Hukuken akıllı kontrat nedir baktığımızda bağlayıcılığının olmadığı görülmektedir.

Çünkü kontratların ana işlevi, programlamalarına bağlı olarak, kendilerine verilen görevleri yerine getirmektir.

Avantajları ve Dezavantajları Açısından Akıllı Kontrat Nedir?

Akıllı kontrat potansiyeli yüksek, birçok özellik vadeden bir teknoloji olarak ortaya çıkmıştır.

Dolayısıyla birçok avantajı da beraberinde getirmektedir.

Örneğin tutarlılık, hız ve verimlilik bunların başında gelmektedir.

Çünkü akıllı kontratlar, programlandıkları şartlar sağlandığı an işleme alınabilirler.

Bununla birlikte kontratların tamamen kodlardan oluşması işlem hızını artırmaktadır.

Ayrıca şeffaflığı ve güvenilirliği de beraberinde getirmektedir.

Üçüncü tarafların ya da aracı kurumların olmaması işlemlerin şeffaf olmasına katkıda bulunmaktadır.

Aynı zamanda bu sistem kişisel kazanç ihtimalinin de önüne geçmektedir.

Şifrelenmiş işlem kayıtlarının taraflar arasında kalması ise güvenliği artırmaktadır.

Güvenlik açısından bir diğer değinilmesi gereken konu ise blockchain’lerin kendisidir.

Blockchain’lerin hack’lenme ihtimali çok düşük olduğu için akıllı kontrat kullanımı bir güvence oluşturmaktadır.

Akıllı kontrat nedir diye sorulduğunda hız ve düşük maliyet de akıllara gelmektedir.

Bu iki imkan akıllı kontrat ve blockchain’lerin kabul edilmesi açısından büyük artılar sunmaktadır.

Yine de akıllı kontratların dezavantajlarının olmadığını söylemek de doğru olmayacaktır.

Örneğin akıllı kontratların ve blockchain’lerin hack’lenme ihtimali düşük olsa da imkansız değildir.

Bunun en akılda kalıcı örneklerinden biri Ethereum’un ilk yıllarında 50 milyon dolarlık kripto para varlığının çalınmasıdır.

Bununla birlikte blockchain’ler temel olarak akıllı kontratlara muhtaçtır.

Bu nedenle akıllı kontratlarda yaşanacak bir sorun domino etkisi yaratarak bütün blockchain’i risk altına sokabilir.

Kontratların yönetiminin karışık olması da bu riski beslemektedir.

Kontratların değiştirilmesinin zor veya imkansıza yakın olması böyle bir durumda dezavantaj sayılabilir.

Blockchain’ler ve Kripto Paralar için Akıllı Kontratlar Neden Önemli?

akıllı kontrat nedir

Akıllı kontrat nedir baktığımızda blockchain ve kripto paraların bir nevi yapı taşı olduğun görmekteyiz.

Gerçekten de akıllı kontratlar geliştiricilerin çok çeşitli merkeziyetsiz uygulamalar ve kripto paralar oluşturmalarını sağlamaktadır.

Bu yönüyle ele alındığında akıllı kontratların neredeyse tüm yeni teknoloji ürünlerinin içerisinde yer aldığı görülmektedir.

Aynı zamanda akıllı kontratlar blockchain’ler içerisine de diğer tüm işlemler gibi depolanabilmektedir.

Böylece tasarlanan yeni bir uygulamanın akıllı kontratları genellikle değiştirilemez olmaktadır.

Bu merkeziyetsiz uygulamalar ayrıca merkeziyetsiz finans (DeFi) uygulamalarını da desteklemektedir.

DeFi uygulamalarının asıl amacı ise bildiğimiz bankacılık ve finans endüstrilerini dönüştürmektir.

Bilindiği üzere DeFi uygulamaları ile kullanıcılar borç alıp vermeden para biriktirmeye kadar birçok karmaşık işlemi gerçekleştirebilmektedirler.

Üstelik bunu banka ve benzeri aracı finansal kuruluşlar olmadan yapmaktadırlar.

Böylece bankacılık ve finans işlemlerinin de çok büyük bir oranda kolaylaştığı görülmektedir.

Örneğin Uniswap ve Compound’u ele alalım.

Uniswap, merkeziyetsiz borsalar arasındaki en ünlü isimlerden biridir.

Akıllı kontratları kripto paralar arası trade işlemleri için kullanmaktadır.

Bu sayede Uniswap’ta işlem yapan kullanıcılar trade oranlarını belirleyen merkezi bir kurum ile de muhatap olmazlar.

Compound ise akıllı kontratlar sayesinde yatırımcıların faiz geliri elde etmesine olanak tanır.

Ayrıca kripto para ile kredi çekmek için de Compound ve akıllı kontratları kullanılmaktadır.

Bu sayede kredi işlemleri için banka gibi aracı kurumlara olan ihtiyaç ortadan kalkmaktadır.

Bu ihtiyacın ortadan kalkması ile Compound kullanıcıları çok hızlı bir şekilde kredi çekebilirler.

Akıllı Kontrat Nedir Sorusu Gelecekte Ne İfade Edecek?

Akıllı kontrat nedir sorusunun cevabında hala birtakım belirsizlikler bulunmaktadır.

Çünkü akıllı kontratlar oldukça karmaşık yapılardır.

Bu karmaşıklık aynı zamanda akıllı kontratların potansiyelini de oldukça yükseltmektedir.

Bir başka deyişle, akıllı kontrat nedir sorusu sadece varlık transfer aracı olarak cevaplanamaz.

Akıllı kontratlar bugün hukuki işlemler, sigorta sektörü, kitle fonlama ve daha birçok alanda kullanılmaktadır.

Akıllı kontratların aracıları ortadan kaldırma potansiyeli özellikle hukuk ve finans alanları için çok önemlidir.

Basit, otomatik ve rutin yöntemler ile bu alanlardaki işlemlerin maliyeti büyük ölçüde azaltılmaktadır.

Örneğin kontratların ve değiştirilebilir akıllı kontrat taslaklarının hukuk sektörüne büyük katkılarının olacağına inanılmaktadır.

Bununla birlikte gerçek zamanlı denetimler, risk yönetimi ve uyum açısından da akıllı kontratların fayda sağlayacağına inanılmaktadır.

Nesnelerin İnterneti cihazlarında da akıllı kontratlar yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Örneğin Nesnelerin İnterneti kapsamına giren ev cihazlarının çalışma şiddeti ve süresi kontratlarca ayarlanabilir.

Aynı şekilde, kripto para karşılığı ürün ve hizmet alımında da akıllı kontratlar kullanılabilmektedir.

Akıllı kontrat nedir incelediğimizde saydıklarımızın henüz emekleme aşamasındaki özellikler olduğu söylenilebilir.

Sonuç

Akıllı kontrat nedir makalemizin sonuna geldik.

Sizler için hazırladığımız bu yazımızda akıllı kontratlar nedir ve ne işe yarar detaylandırmaya çalıştık.

Akıllı kontrat nedir ve ne işe yarar bakıldığında potansiyeli yüksek bir teknoloji olduğu bir gerçektir.

Bugün kripto para piyasasının temelinde akıllı kontratlar yatmaktadır.

Bununla paralel olarak bankacılık ve finanstan hukuka kadar birçok alanda akıllı kontratlar kullanılmaya başlanmıştır.

Dolayısıyla akıllı kontrat nedir tartışılması gereken bir konu haline çoktan gelmiştir.

Kapsamlı tartışmalara rağmen akıllı kontratların niteliğinde hakkında halen bazı belirsizlikler mevcuttur.

Bununla birlikte akıllı kontratların avantajları ve dezavantajları konusunda daha belirgin bir çerçeve bulunur.

Akıllı kontratlar hızlı, güvenli ve düşük maliyetli bir teknoloji olarak görülmektedir.

Ancak bu hack riskini ortadan kaldırmamaktadır.

Aynı zamanda akıllı kontratların değiştirilemez niteliği de her zaman avantaj olarak nitelendirilmemektedir.

Her ne olursa olsun akıllı kontratların hayatımızda daha yaygın bir yer kaplayacağı bir gerçektir.

İlerleyen zamanlarda konsept, tanım ve teknik anlamda akıllı kontratların daha somut bir çerçeveye sahip olması muhtemeldir.

Bu da bu yeni teknolojinin daha güven içerisinde kullanılmasına olanak sağlayabilir.

Aynı zamanda blockchain, Web 3.0, Nesnelerin İnterneti ve kripto paralar gibi teknolojilerin kabul edilebilirliğini de hızlandırabilir.

Türkiye’deki en iyi kripto para platformları | Haziran 2024

Trusted

Sorumluluk Reddi

Sorumluluk Reddi: Trust Project yönergelerine uygun olarak bu web sayfasındaki eğitim içeriği, iyi niyetle ve yalnızca genel bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. BeInCrypto yüksek kalitede bilgi sağlamaya, derinlemesine araştırma yapmaya ve okuyucular için bilgilendirici içerik oluşturmaya öncelik verir. Ortaklar, şirketi makalelerdeki yerleşimler için komisyonlarla ödüllendirebilir. Ancak bu komisyonlar tarafsız, dürüst ve yardımcı içerik oluşturma sürecini etkilemez. Bu bilgilere dayanarak okuyucu tarafından gerçekleştirilen herhangi bir işlemin riski kesinlikle okuyucunun kendisine aittir.

sezer_yy.jpg
Sezer, 2018 yılından bu yana kriptografi ve blockchain teknolojileriyle ilgileniyor ve yakından takip ediyor. Zamanını bu teknolojilerin ekonomik, sosyal ve politik etkilerini araştırmakla geçiriyor ve akademik olarak bu konularda uzmanlaşmak istiyor. Şu anda Kripto Para Okulunda içerik yazarlığı yapmaktadır.
READ FULL BIO
Sponsor
Sponsor