EIP-4488 Nedir? Ethereum Gas Ücretleri Azalabilir Mi?

Makaleyi Paylaş

EIP-4488 nedir ve ne işe yarar gibi sorular son zamanlarda sıkça gündeme gelmektedir.

Bilindiği üzere Ethereum oldukça uzun süredir yüksek gas ücretleri ile boğuşmaktadır.

Bu noktada sunulan birçok çözüm önerisi vardır.

Bunlardan bazıları Katman 2 çözümleri ile ilgili iken bazıları ise ağdaki temel değişiklikler üzerinedir.

İşte bu önerilerden biri sayılan EIP-4488 ilginç mekanizmaları sayesinde gas ücretlerini düşürmeyi amaçlamaktadır.

Bu rehberde EIP-4488 nedir ve nasıl çalışır gibi tüm sorulara yanıt aranmaktadır.

Ethereum Gas Ücreti Sorunu ve EIP-4488 Nedir?

eip 4488 nedir

EIP-4488 nedir demeden önce gas ücreti nedir onu anlamak gerekir.

Gas ücreti, Ethereum ağındaki işlemlerin ve diğer bazı şeylerin gerçekleştirmesi için gereken ücretlerdir.

Ethereum ağındaki her işlem türü farklı miktarlarda gas gerektirmektedir.

Bu aynı zamanda işlemin karmaşıklığına da bağlıdır.

Örneğin basit bir ETH transferi ile ERC token transferi farklıdır.

Mesela Ethereum yerel DEX’inde bir varlık swapping’i daha düşük gas ücreti gerektirmektedir.

Ağdaki her blok için farklı bir gas limiti bulunmaktadır.

Eğer bloğun bir gas limiti yoksa geçersiz sayılacaktır.

Bu limitler çok sayıda faktöre göre değişiklik göstermektedir.

Sonuç olarak işlemler her zaman aynı blokta bitmemektedir.

Madenciler işlem doğrulamalarına en yüksek gas ücretine sahip olandan başlamaktadır.

Her blokta farklı gas teklifleri yer almaktadır.

Kullanıcıların çoğu eğer küçük bir blok için teklif verirse gas ücretleri de otomatik olarak artacaktır.

Ethereum’da yüksek gas ücretlerine sebep olan ne?

Dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan biri gas ücretlerinin işlem boyutuna bağlı olmadığıdır.

Gas ücretleri, Ethereum ağının aynı anda kaç farklı işlem yaptığına bağlıdır.

Örneğin talep edilen işlem yoğun bir döneme denk geldiyse bu yüzlerce dolara mal olabilir demektir.

İşte bu durum Ethereum’un saniyede yaklaşık 30 işlem kapasiteli olan Proof-of-Work yani PoW modelinin en temel sorunudur.

Kısacası kullanıcılar eğer günün en yoğun saatlerinde işlem yapıyorlarsa daha fazla gas ücreti istenecektir.

Kullanıcı tarafından yeterli gas ücretini ödenmediğinde Ethereum işlemi geçersiz olacaktır.

Ancak böyle bir durumda tamamlanmayan işlemin gas ücreti yine de tahsil edilecektir.

Blockchair: ETH ortalama tx ücreti

Ethereum ağında birçok kez işlem yoğunluğu yaşanmış ve işlem ücretleri ciddi seviyeleri aşmıştır.

Bu noktada Ethereum ağının ilk tıkanması 2017 yılında CryptoKitties heyecanında yaşanmıştır.

Ardından 2021’deki büyük NFT patlaması Ethereum’a birçok yeni kullanıcı getirerek yine gas ücretlerinin fırlamasına neden olmuştur.

Bunu doğrudan BAYC yani Yuga Labs’in Bored Ape Yacht Club gibi proje lansmanları sırasında görebilmek mümkündür.

Buna karşılık Ethereum Foundation ağın bir an önce Proof-of-Stake modeline geçeceğini duyurmuştur.

Kuruluş tarih olarak 2022’nin sonunu gösterirken değişimin ismini ise Ethereum 2.0 olarak belirlemiştir.

Ağın ölçeklenebilirlik sorunu ile birlikte gas ücretlerindeki sorun da bu şekilde düzeltilecektir.

Ancak Ethereum gas ücretleri problemini önleyecek farklı çözüm yolları da vardır.

İşte bunlardan biri olan ve son günlerde EIP-4488 nedir sorusu ile gündeme taşınan bir yöntem bulunmaktadır.

EIP-4488 Nedir?

eip 4488 nedir

EIP-4488 nedir sorusuna “Toplam calldata limiti ile calldata gas maliyetini azaltma” şeklindeki bir Ethereum İyileştirme Önerisi demek mümkündür.

Bu; özellikle Optimism, Arbitrum ve zkSync gibi Ethereum rollup çözümlerindeki işlem maliyetlerini düşürmek içindir.

EIP-448, Vitalik Buterin ve Ansgar Dietrichs tarafından Kasım 2021’de tanıtılmıştır.

Buterin ve Dietrichs bu öneri ile güvenlikten ödün vermeden gas ücretlerini düşürmenin adımlarını açıklamıştır.

Ayrıca Ethereum 2.0’ın geliştirilmesi için de bir yol haritası sunmuştur.

EIP-4488 önerisindeki ana fikirler:

  • Katman 2 rollups kullanıcı işlemlerini gruplandırarak “calldata” aracılığıyla göndermektedir. Güncelleme ile birlikte calldata daha düşük maliyetle gönderilecektir. Bu sayede son kullanıcının gas ücretleri de düşecektir.
  • İşlemleri toplu şekilde göndermek gas ücretlerini 3-8 kat arası azaltacaktır. ZK-rollups Ethereum temel katmanından 40 ila 100 kat daha ucuzdur. Buterin bu artan veri alanının “rollup maliyetlerini 5 kat düşereceğine” inanmaktadır.
  • Rollups kısa, orta ve uzun vadede Ethereum ölçeklendirmesi için en iyi çözüm olacaktır. Ayrıca Ethereum’un PoS ağına geçmesiyle birlikte blockchain daha fazla ölçeklenecektir. Bu durum 2. katman rollups’ını kolaylaştırarak işlem maliyetlerini azaltacaktır. EIP-4844 önerisi sharding konusunda daha fazla bilgi edinmek için burayı okuyabilirsiniz.

EIP-4488 nedir sorusuna blockchain merkeziyetsizliğinin yanında herkesin bir node çalıştırmasını sağlayan ve minimum bloklar yaratan öneridir yanıtı verilmektedir.

Şu anda Ethereum blok boyutları değiştirilebilir ve yönetilebilir düzeydedir.

Dolayısıyla EIP-4488 ile birlikte blok genişlikleri için herhangi bir maliyet çıkması söz konusu değildir.

EIP-4488 nedir derken Katman 1 verilerinin doğrudan azalmadığını belirtmek gerekir.

Katman 1’e benzer bir kapasite ile ilerledikten sonra rollups’ı destekleyerek maksimum fayda sağlamaktadır.

Ethereum ağındaki bir başka önemli ölçeklendirme sorunu ise Veri Kullanımıdır.

Ancak EIP-4488, Katman 2 protokollerini rahatlattığı için bunu da çözmektedir.

EIP-4488’in Ağ Üzerindeki Etkisi Nedir?

EIP-4488 nedir sorusuna EIP-4844’ün öncülü demek de mümkündür.

Bu anlamda yüksek işlem ücreti sorununu çözmek için daha basit bir yaklaşımdır.

EIP-4488 iki önemli hususu ele almaktadır:

  • Calldata gas maliyetlerini byte başına 16’dan 3’e düşürür
  • Güvenlik riskini azaltmak için blok başına 1 MB ve işlem başına 300 byte ile toplamda 1.4 MB harcar

EIP-4488’in ilk hedefi işlemin veri parametresinin tutulduğu salt okunur ve byte adresi tutulabilir bir calldata oluşturmaktır.

Diğer bir ifadeyle EIP-4488 ağın şişme olasılığını ortadan kaldırmak adına ağı maksimum işleme göre kısıtlamaktadır.

Bu noktada calldata gas maliyetlerini düşürmek istemektedir.

Dolayısıyla harici verileri sınırlandırmaktadır.

Kesin sınır koymak olası risk durumunu en aza indiren en kolay yoldur.

Bu noktada rollups maliyetleri çarpıcı bir şekilde artarken ortalama blok boyutu ise yüksek kilobyte’a çıkmaktadır.

Kesin sınır konulduğunda 10 MB içeren tekli bloklar bu kötü senaryoyu önlemektedir.

Ancak bu kötü senaryoda blok boyutu 1.4 MB iken şu an bu 1.8 MB’a kadar çıkabilmektedir.

Buterin’a göre,

“16’dan 3’e kadar düşen calldata maliyetleri maksimum bloğu 10 milyon byte’a çıkaracaktır. Bu durum Ethereum P2P ağ katmanı için eşi benzeri görülmemiş zorluk demektir. Özellikle birkaç yıl önce yaşanan ~500 kB bazı blok testleri önyükleme node’larını çökertmiştir. Ayrıca maliyeti düşürme ve üst sınır teklifi maksimum blok boyutunu 1.5 MB’a çıkaracaktır. Dolayısıyla bu, güvenlik riskinin çoğunu önlemeye yeterli olacaktır”.

EIP-4488 için yaşanan tartışmalara buradan ulaşabilmek mümkündür. Bu öneri bir Ethereum test ağında uygulandıktan sonra sonuçları burada yayınlanmıştır.

EIP-4488 nedir ve hakkındaki endişeler neler?

EIP-4488 nedir sorusuna yanıt verildiğine göre artık hakkındaki endişelere göz atmak gerekir.

Node operatörlerinin veri alanını artırmasıyla iş yükünün de artacağı unutulmamalıdır.

Blockchain’deki tüm veritabanı çoğu bilgisayar depolaması için çok büyük bir yük olacaktır.

Öte yandan bu sorunun bir yıldan eski node’lar için depolamayı ortadan kaldıran tamamlayıcı bir teklifle çözülmesi mümkündür.

EIP-4488 Kullanıcılara Nasıl Yardımcı Olacak?

EIP-4488 teklifi rollups maliyetini azaltıp 2. katman için gas ücretlerini düşürecektir.

Dolayısıyla kullanıcıları doğrudan etkileyecektir.

EIP-4488, Ethereum’daki yüksek gas ücretleri için kısa vadeli bir çözüm olarak sunulmuştur.

Optimism ve Arbitrum gibi 2. katman çözümlerinin kullanıcıları işlem ücretlerinin 3-8 kat düştüğünü görecektir.

Zk-rollups kullanıcılarının ise Ethereum temel katmanından 40-100 kata kadar daha ucuz gas ücretleri ödemesi mümkündür.

Ancak sürekli artan işlem verileri bazı geliştiricileri endişeye sokmaktadır.

Onlara göre EIP-4488 uzun vade bir sorun olan genel blok boyutlarını artıracaktır.

Eğer bu güncelleme uygulanırsa Ethereum blockchain boyutları blok başına 0.1 Mb ile 0.5 Mb oranında artacaktır.

Bu durum zincir boyutunu 5 kat artıracaktır.

Dolayısıyla daha iyi donanıma ihtiyaç duyulacak ve bu da node’lar için bir sorun olacaktır.

EIP-4488 ile ilgili bir başka endişe ise ek ağ sınırlamalarına neden olacağı yönündedir.

Bu durum kullanıcıların çoğunu aynı calldata için rollups mücadelesine sokacak ve daha yüksek ücretlere neden olacaktır.

Bir ETH Gas Ücreti Düşürme Stratejisi Olarak EIP-4488

EIP-4488 nedir sorusunun en kısa yanıtı onun Ethereum gas ücretlerini düşürmeye yarayan bir strateji olduğudur.

EIP-4488 teklifi Ethereum blockchain’indeki rollups protokol işlem maliyetlerini düşürmek için yapılmıştır.

Bu anlamda EIP-4844 tarafından sunulan sharding çözümüne de bir aracı öneri sayılmaktadır.

Ancak herkesin beklediği üzere Ethereum’un ölçekleme sorununun gerçek çözümü onun PoW’dan PoS modeline geçmesidir.

Bu geçiş yüksek ihtimalle gas ücretleri sorununa bir son verecektir.

Ancak her iki şekilde de bu problemin çözüme kavuşması ve kullanıcıların sonuca ulaşması oldukça yakındır.

Ethereum İyileştirme Önerileri bir bakışta anlaşılabilecek bir konu değildir.

Daha iyi anlaşılması adına BeInCrypto Telegram grubuna girerek sorularınıza yanıt arayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

EIP’ler nedir?

EIP Ethereum İyileştirme Önerileri anlamına gelir ve ağ üzerinde çalışan herkes tarafından tartışmaya açıktır. Öncelikle bir EIP’in genel EIP yönergelerine uygun olması gerekmektedir. Çekirdek protokol spesifikasyonları, istemci API’leri ve kontrat standartları dahil Ethereum platformu için standartlara uymalıdır.

EIP-4488 nedir?

EIP-4488 teklifi işlem çağrı verisi ile gas maliyetlerini azaltmaktadır. Katman 2 ölçekleme protokolleri için gas ücretlerini azaltmada yeni bir yöntem sunmaktadır. Ayrıca bir blokta toplam işlem verilerinin ne kadar olabileceğini de belirtmektedir.

Sorumluluk Reddi

Sitemizde yayınlanan her içerik, iyi niyet çerçevesinde kaleme alınmıştır ve genel manada bilgi vermek amacıyla yazılmaktadır. Sitemizden edindiği bilgiler ışığında, okuyucunun yaptığı her hamle, çok net bir şekilde kendi riskidir ve siteyle bir ilgisi yoktur. Kripto Para Okulu’nda ana amacımız, oldukça kaliteli bilgiler paylaşmaktır. Okuyucularımızın işine yarayacak eğitici ve öğretici içerikleri hazırlamak için yoğun bir mesai harcıyoruz. Bu standardı korumak ve daha da iyi içerikler hazırlamak için, iş ortaklarımız; yazılarımızda yer alarak bize bir komisyon ödemesi yapabilir. Ancak bu komisyonlar, kesinlikle tarafsız, dürüst ve eğitici içerikleri oluşturma sürecimizi negatif etkilemeyecektir.
Share Article

İLGİLİ KONULAR

Iulia is a computer science engineer. She's been a crypto writer since 2017. Iulia blogs about technology, blockchain and travelling. Her goal is to see and travel as much as possible and then tell the world about the beautiful things she experiences.

YAZARI TAKİP ET