İran Meclis Başkanı, ABD’nin enerji üzerindeki baskı iddialarına pazar günü yanıt veriyor. Tahran’ın hâlâ oynanmamış arz kartları olduğunu savunuyor. Hürmüz Boğazı’ndan petrol ihracatı halen normal akışın %95 altında seyrediyor.
Mohammad Bagher Ghalibaf, bu gerilimi adeta bir poker oyunu gibi tanımlıyor: Arza karşı talep kozları! Washington’a seslenen Ghalibaf’a göre ABD’de yazın artacak benzin talebi, iç piyasada fiyat acısını daha da artıracak.
Ghalibaf’tan ABD’nin Gücüne ‘Kozlar Masası’ Yanıtı
Ghalibaf, eski Devrim Muhafızları komutanı ve sert tutumu ile tanınan bir isim. Sık sık küresel trader’lara hitap ediyor. Son açıklaması, ABD’li yetkililerin enerji üzerindeki üstünlük açıklamalarına yanıt niteliğinde.
Ghalibaf, tıpkı bir bilanço gibi arz ve talep kartlarını karşılaştırdı. İran cephesinde Hürmüz Boğazı, Bab el-Mandeb ve bölgedeki boru hatları yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kozunun kısmen kullanıldığını belirtti. Bab el-Mandeb ve boru hattı kozları ise hâlâ masada duruyor. ABD tarafı ise Stratejik Petrol Rezervi’ni devreye soktu ve talep daralmalarına göğüs gerdi.
Ancak Ghalibaf, sözlerinin sonunda ironik bir gönderme yaptı: Amerikalılar yaz tatilinden kolay kolay vazgeçmez, faturası ise benzin istasyonunda ödenecek.
‘Yaz tatilini de sağ tarafa ekleyin, tabii ABD bundan vazgeçmek istemiyorsa!’
Ghalibaf’ın bu esprili çıkışı, ABD’de mayıs-eylül döneminde zirveye çıkan araç kullanımı ve benzin talebini hedef alıyor.
Goldman Sachs: Tüm Zamanların Arz Şoku
Goldman Sachs’ın verileri, yaşanan kesintinin boyutunu gözler önüne seriyor. Hürmüz Boğazı’ndan yapılan toplam petrol ihracatında normalde günlük 20 milyon varil olan akışa göre yaklaşık %95’lik bir çöküş yaşandı.
Körfez’deki ham petrol üretimi savaş öncesi seviyeye göre günlük yaklaşık 14,5 milyon varil azalmış durumda. Bölgedeki boş tanker kapasitesi de yarı yarıya azaldı. Bu, toplamda yaklaşık 130 milyon varil kadar esnekliğin kaybedilmesi demek.
Ancak Goldman analistleri, toparlanmanın boru hattı kapasitesi, uygun tanker bulunabilirliği ve üretim kuyularının akış hızına bağlı olacağının altını çiziyor.
Analistlerin tahminine göre, olası bir yeniden açılmada kaybedilen arzın yalnızca %70’i üç ay içinde, %88’i ise altı ay içinde piyasaya dönebilecek.
Daha uzun süren kapatmalar, rezervuarlara kalıcı hasar verme riski taşıyor ve tamamen normale dönmenin birkaç çeyrek sürebileceğine işaret ediyor.
Trump: ABD Petrolü Yaz Aylarında Alternatif Olabilir mi?
Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın elinde güçlü bir koz olmadığını reddediyor. Trump’a göre ABD, Rusya ve Suudi Arabistan’ın toplamından daha fazla petrol üretiyor ve nadiren Hürmüz’den ithalat yapıyor.
Trump, Çin ve Avrupalı alıcılardan siparişleri Amerikan üreticilerine kaydırmalarını istedi. Birleşik Krallık’a Kuzey Denizi’nde sondaj yapılması gerektiğini savundu ve “Drill, Baby, Drill” gündemini savunmaya devam etti.
Geçmiş krizlerin aksine seçmenleri, benzin fiyatlarının yüksek kalabileceği ve kasım ara seçimlerinden önce daha da artabileceği konusunda uyardı.
Bu senaryo, Ghalibaf’ın yaz sezonunda zirve yapan benzin talebine yaptığı göndermeyle örtüşüyor. Brent petrol varil fiyatı 100 dolar civarındaki seyrini sürdürüyor, piyasalar olası yeni kriz ve enflasyon geçişlerine karşı hassas.
Tahran’ın mesajı, fiziki arz gerçeklerinin giderek daha hissedilir olduğu bir dönemde geldi. İran kalan kozlarını oynar mı yoksa kenarda mı bekletir? Önümüzdeki haftalarda ABD’nin sürüş sezonunda fiyatlar için belirleyici olacak.
YouTube kanalımıza abone olun farklı liderlerin ve gazetecilerin uzman analizlerini izleyin
