Washington’daki stablecoin tartışması aslında şu üç soruya dayanıyor: Kim stablecoin çıkarabilir, arkasında hangi varlıklar olmalı ve denetimi nasıl yapılacak? ABD Merkez Bankası (Federal Reserve) ile ülkenin ulusal bankalarını denetleyen Kurum (OCC) bir token’ın gerçekten bir dolara eşit olduğunu kolayca kabul edemez. Kimin böyle bir sözü verebileceği üzerinde söz sahibi olmaları gerekir.
Çünkü dolara endekslenen bir token, aslında ülkenin kendi parasını temsil ediyor.
Latin Amerika bambaşka bir yapıyı düzenliyor: Kontrolü kendilerinde olmayan bir paraya erişimi. Buenos Aires, Bogota veya Meksiko’da tasarruf sahibi biri için, birikimlerini hangi stablecoin’in (USDC, USDT veya rekabeti kim kazanırsa o) tuttuğu çok da önemli değil. Yeter ki bu token dolar sabitini korusun ve saklayıcı iflas etmesin.
Bu asimetri, bölgedeki regülatörlerin sıkça yaptığı bir yanlışı açıklıyor: Washington’da gündemde olan, stablecoin çıkaranların özelliklerini birebir kopyalamak istemeleri. Oysa Latin Amerika’da asıl mesele farklı ve çözümü çok daha çetrefilli.
Buradaki asıl soru şu: Hangi stablecoin kazanacak değil. Doları arkasına alan varlıklar nerede tutulmalı?
Yurtdışındaki Dolarlar İç Politika Sorununa Dönüşüyor
New York’taki bir rezerv hesabında duran bir dolar, kullanıcı ekranında Buenos Aires veya Sao Paulo’daki bir rezervdeki dolardan farksız görünüyor. Ancak onlarca yıldır döviz kıtlığıyla boğuşan ülkelerde, yerel regülatör için bu iki dolar aynı şey değil. Birinin yerel finans sistemine kriz anında katkısı var diğeri ise erişilemez durumda.
Arjantin, hacim olarak hâlâ dünyanın en fazla dolara endeksli kripto pazarına sahip. Ancak bu, bölgesel bir model: Brezilya’da kurumsal stablecoin hacmi toplam kripto akışlarının yüzde 5’inden 2025’te yüzde 84’e yükseldi. Meksika Senatosu ise şu anda peso endeksli stablecoin’ler için bir düzenleme yasasını tartışıyor.
Hanehalkı ve şirketlerin giderek artan miktarda dolarının tamamen yurtdışında tutulan enstrümanlarda yer alması, kısa vadede pazarın olağan bir sonucu gibi görülse de yakında çözülmesi gereken bir politika sorunu olarak gündeme gelebilir.
Latin Amerika Bu Dolarların Bir Kısmını Ülkeye Zorla Geri Mi Getirmeli?
Bu konuda bir ön izleme var: Temmuz ayında Kenya Maliye Bakanlığı stablecoin çıkaran şirketlerin müşteri fonlarının en az yüzde 30’unu ülke içindeki bankalarda bulundurmasını zorunlu kılmayı önerdi. Latin Amerika’da henüz böyle bir kural önerilmedi. Ancak Kenya’daki kuralların mantığı—kronik dolar kıtlığı ile finansal sistemin elinden kaçan sermayede tekrar söz sahibi olma çabası—Arjantin veya Venezuela için Kenya’dan daha yakıcı olabilir. Bölgede finans otoritelerinin benzer fikirler üzerinde çalışıyor olması şaşırtıcı olmaz.
Bu karar, hiç de kolay bir tercih değil. Şu ana kadar bölgedeki mevcut framework’ler—ne Arjantin’in PSAV sistemi, ne şubat ayından beri uygulanan Brezilya kuralları, ne de Meksika’daki yasa teklifi–bu soruna doğrudan bir müdahalede bulunmadı. Hatta belki de en önemli güçlü yanları bu: Henüz bu konuda müdahaleci olmadılar.
Bana göre, zorunlu yerel rezerv talebi şu sonuçlara yol açabilir: Şu anda tamamen USDT ve USDC’de toplanan likidite dağılır; ülke içi destekli stablecoin’lerin havale işlemleri için kullanışlı olmasını sağlayan dolara çevrilebilirlikleri ortadan kalkar ve muhtemelen talep regülasyona tâbi olmayan alternatiflere kayar. Yani kuralın amacı boşa çıkmış olur.
Kurmaya değer ve sürdürülebilir alternatif ise şu: Hem yerel rezervli hem de yurtdışı rezervli dolar bazlı araçlar aynı anda denetim altında çalışmalı, birbiri arasında serbestçe dolaşmalı ve insanların dolarlarını nerede saklayacağına kendisi karar vermeli.
Bölge bu dengeye ulaşır mı yoksa Kenya gibi keskin regülasyonlara başvurmak zorunda mı kalır? Bunu, Latin Amerika’daki dolar birikimlerinin ne kadarının denetimli finansal sistemde kalacağı ve ne kadarının yurt dışına kaçacağı belirleyecek.
