Kripto para ekosisteminde artık yapay zeka ajan’ları, trader’lar gibi al-sat işlemleri yapıyor, DeFi pozisyonlarını yönetiyor ve farklı blockchain’ler arasında varlık transferi sağlayabiliyor. Ancak onları geliştirenler, asıl yarışın ajan’ları daha akıllı yapmak değil, yetkilerini en aza indirmek olduğunda hemfikir.
Kripto para piyasasında ajan ekonomisinin odağı tam olarak bu gerilimde toplanıyor. Altyapı konusunda uzman iki isim, en faydalı ajan’ların en az özgürlüğe sahip olanlar olacağını belirtiyor.
Kripto Yapay Zeka Ajan’larında Tam Otonomi Neden Başarısız?
Varsayılan tasarım bugüne kadar oldukça basitti. Ajan’a bir cüzdan veriliyor, geniş izinler tanınıyor ve optimize etmesine izin veriliyordu. CoinFello’nun COO’su ve kurucu ortağı MinChi Park bu yöntemi ciddi bir risk olarak görüyor.
Park, BeInCrypto’ya verdiği röportajda ‘Sınırsız yetkiye sahip, güçlü bir ajan bir özellik değil, kaza anını bekleyen bir risk demektir’ dedi.
X’te bizi takip edin ve en güncel gelişmelerden anında haberdar olun
Park, alternatif yöntemi ise kısıtlamalarla yapılan yetki devri olarak tanımlıyor. Burada ajan’ın her işlemi belirli token’lar, blockchain’ler, miktarlar ve zaman aralıklarıyla sınırlandırılıyor. Kullanıcılar baştan dar kapsamlı izinleri veriyor ve her izin anında iptal edilebiliyor.
Park’ın verdiği örnek oldukça çarpıcı: Kredi kartı harcama limitiyle, birine boş çek vermek arasındaki fark. Ajan serbestçe yorum yapmıyor; kullanıcının çizdiği sınırlar çerçevesinde hareket ediyor.
İzinler Yeterli Olmadığında Ne Olur?
Kapsamı kısıtlı yetki tek bir riski çözüyor, fakat başka bir riski açık bırakıyor. 0G Labs CTO’su Ming Wu, altındaki compute katmanı veri sızdırırsa ajanın korumasız kalacağına dikkat çekiyor.
Bugünkü blockchain altyapıları hep insan kullanıcıya göre tasarlanmış durumda. Oysa ajan’ların sürekli kullanılabilen bir kimliğe, kalıcı hafızaya ve kimsenin erişemediği bir çalışma ortamına ihtiyacı var.
Donanım seviyesinde izolasyon sağlanmazsa Wu’ya göre, riskli bir node cüzdan anahtarlarını ya da işlem stratejilerini ifşa edebilir.
Kısa sürede yüzlerce ajan dağıtımında yapılan yapılandırma hatalarındaki artış da bunun göstergesi. Wu, yazılım tabanlı gizlilik çözümlerinin yetersiz kaldığını söylüyor. Çözüm için çip düzeyinde izolasyona ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Talep Açıkça Konuşuyor: Piyasanın Nabzı Neyin Peşinde?
Kullanıcıların gerçekten ne istediği ise en net gösterge. Park, koruma amaçlı otomasyonun — örneğin Aave sağlık katsayısı takibiyle ani piyasa çöküşlerinde pozisyonları yönetmenin — zaten otonom trading ihtiyacının önüne geçtiğini söylüyor.
Ekim 2025 vergi şoku ise somut bir örnek: Sadece birkaç saat içinde 19 milyar dolardan fazla pozisyon likide oldu, kripto para borsası arayüzleri dondu.
Önceden dar yetkili ajan izni veren kullanıcılar, kriz anında hemen aksiyon alabildi. Diğerleri ise pozisyonlarının erimesini izlemek zorunda kaldı.
YouTube kanalımıza abone olun ve sektör liderleri ile gazetecilerin analizlerine göz atın
Her iki uzman da, önümüzdeki 12 ila 24 ayda ajan’dan ajan’a ödeme altyapıları ve zincir üstü kimlik standartlarının öne çıkacağını belirtiyor. Ancak gidişat çoktan belli oldu bile.
Piyasada öne çıkan ajan’lar en fazla özgürlük vaadiyle değil, yeterince güvenli sınırlar sundukları için kullanıcıların güvenini kazanıyor.
