Güney Afrika Ulusal Hazinesi, kripto paraları ülkenin sermaye akışı framework’üne dahil edecek taslak düzenlemeleri yayımlıyor. Bu adımla yatırımcıların belirli bir eşik üzerindeki varlıklarını beyan etmesi ve kolluk kuvvetlerinin talebiyle özel anahtarlarını teslim etmesi zorunlu hale geliyor.
Bu hafta yayımlanan 2026 Sermaye Akışı Yönetim Taslak Yönetmeliği, Güney Afrika’nın 1961 tarihli döviz kontrol kurallarının yerini alacak. Uymayanlar için azami 1 milyon rand para cezası veya beş yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Beyan Zorunluluğu, Anahtar Teslimi ve El Koyma Yetkisi: Neler Değişiyor?
Taslağın 25(5). maddesine göre kolluk görevlileri, herhangi bir kişiden kripto varlıklara erişmek için gereken şifre, PIN veya özel anahtar bilgilerini zorla alabilecek. Bu bilgileri paylaşmayı reddetmek suç olarak sayılıyor.
Ülkede yaşayanlar, Bitcoin (BTC) ya da diğer kripto paralarda Maliye Bakanı’nın belirleyeceği eşik seviyesinin üzerinde bir varlığa sahipse, bu varlıklarını 30 gün içinde beyan etmekle yükümlü olacak. Daha yüksek tutardaki işlemler ise sadece yetkili bir sağlayıcıdan geçebilecek.
Taslak aynı zamanda kullanıcıların Hazine’nin açık izni olmadan kripto çıkarımını yasaklıyor. Ayrıca, yetkililere giriş ve çıkış noktalarında arama ve el koyma yetkisi tanıyor.
Yeni Taslak Mevcut Kripto Kurallarının Ötesine Geçiyor!
Bu öneriler, Daha önce Finansal Sektör Davranış Otoritesi (FSCA) tarafından getirilen kuralların da ötesine uzanıyor. FSCA, hâlihazırda kripto para borsası’larını Finansal Danışmanlık ve Aracılık Hizmetleri Kanunu kapsamında lisanslıyordu.
Bu dönüşümün arkasında ise rand üzerinde stablecoin risklerine dair yapılan son uyarılar ve giderek sıkılaşan kripto vergi rejimi bulunuyor. Ayrıca, Sahra Altı Afrika’da büyüyen kripto adapte dalgası da bu politikaları hızlandırıyor.
Yorum Süresi ve Anayasal Endişeler: Tartışmalar Büyüyor
Ulusal Hazine’nin basın açıklamasına göre yazılı görüş bildirmek için resmi son tarih 10 haziran 2026 olarak açıklandı.
Ayrı bir Resmi Gazete ilanında ise 30 günlük bir süre belirlenmiş ve bu sürenin 18 mayıs 2026’da sona ereceği belirtilmiş. Bu durumda hangi tarihin geçerli olduğu konusunda kafalar karışık.
Gareth Jenkinson şöyle belirtti: ‘Bu düzenlemeler, merkeziyetsiz parayı kullanmamızı engellemeye çalışan otorite mekanizmasının bir uzantısı. Özellikle sansüre dirençli kripto paraları hedef alıyor’ dedi.
Eleştirmenler, anahtar teslimini zorunlu tutan bu maddenin, Güney Afrika Anayasası’nın 35. maddesindeki ‘kendini suçlamama’ ve 25. maddesindeki mülkiyet hakkı korumalarıyla çeliştiğini savunuyor.
Bu düzenleme, Son dönemde Birleşik Krallık kolluk kuvvetlerine verilen bilgi zorlama yetkilerine benziyor. Ancak gözlemciler, Güney Afrika’daki uygulamanın yetkiyi sınır görevlilerine vermesi nedeniyle daha ileri gittiğini belirtiyor.
Hazine, inceleme kapsamına hangi cüzdan’ların gireceğini belirleyecek eşik tutarları henüz açıklamadı.
Önümüzdeki haftalarda gelecek görüşler, nihai düzenlemelerin bireysel yatırımcılar üzerindeki etkisinin sınırlarını belirleyecek gibi görünüyor.
