Üç büyük merkez bankası, 2006’dan bu yana ilk kez aynı anda sıkılaştırma adımı atmaya hazırlanıyor. O yıl bu yaşandığında, borçla alınan varlıklardan ilki kırılmaya başlamıştı.
Avrupa Merkez Bankası faiz artışını çoktan yaptı. ABD Merkez Bankası (Fed) çarşamba günü karar açıklayacak. Japonya Merkez Bankası ise cuma günü toplantısını yapacak. Bitcoin (BTC) için makro risk, bu üçlünün son kez aynı anda hamle yaptığı dönemde riskli varlıklar üzerinde gördüğümüz etkiyle bire bir bağlantılı.
2006’nın Riskli Varlıklara Yol Haritası
Avrupa Merkez Bankası 10 Eylül’de mevduat faizini %2,50’ye çıkardı. Vadeli işlemler artık Fed’in neredeyse %90 olasılıkla faiz artıracağına işaret ediyor.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu şu açıklamayı yaptı: ‘Orta Doğu’daki çatışmalar enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor ve enflasyonun hedefin oldukça üzerinde seyretmesi bekleniyor’ dedi.
2006 yılında ise sıkılaştırmanın etkisi 10 Mayıs’ta hissedilmeye başladı. Takip eden bir ay içinde zararlar adeta sırayla gerçekleşti.
- S&P 500 endeksi %7,7 düştü
- Avrupa’nın Euro Stoxx endeksi %13,3 değer kaybetti
- Japonya’nın TOPIX endeksi %16,5 geriledi
- Gelişen piyasalar %20’nin üzerinde kayıp yaşadı
Bu tablo tesadüf değildi. Ucuz parayla borçlanıp en çok kazandıracak varlıklara yatırım yapılıyordu. Borçlanma maliyeti yükseldiğinde, en riskli ve uzak pozisyonlar ilk önce satıldı.
Sonrasında piyasalar toparlandı ve S&P 500, 2006’yı %15,79 yükselişle kapattı. Asıl ‘büyük çöküş’ ise iki yıl sonra, mortgage kriziyle patladı.
Bitcoin’in Makro Riski Gerçekte Nerede Duruyor?
Bitcoin 2006’da henüz yoktu ancak sonrasında benzer bir sınavdan geçti.
Ağustos 2024’te Japonya Merkez Bankası faiz artırdı ve yen hızla değer kazandı. Japonya’nın TOPIX endeksi bir günde %12 değer kaybetti. Bitcoin de aynı günlerde %20’ye yakın düşüş yaşadı.
2006’daki zincirde Bitcoin, S&P 500’e değil, gelişen piyasalara benziyor. Baskı aslında çoktan başladı, çünkü Japonya hisseleri son bir ayda %8,4 düşüş yaşadı.
Bitcoin’i Ne Kurtarabilir?
Ancak bu ay tablo değişti. Yen üç seansta %3,7 değerlendi. Buna rağmen, Bitcoin 79.000 dolar üzerinde tutunmayı başardı ve 2024’teki düşüş modelini kırdı.
Ayrıca son bir yılda zaten %33 değer kaybederek bu yazı yazılırken 77.871 dolar seviyesine gerilemişti. Yani sıkılaşma başlamadan önce fiyatlanma yaşandı, sırasında değil.
Bir de daha önceki döngülerde olmayan yatırımcı tipi var. ABD spot Bitcoin ETF’leri ağustosta 3 milyar 520 milyon dolar net giriş aldı. Son yedi ayda çıkan 5 milyar 300 milyon dolar fazlasını adeta geri çekmiş oldu.
Bu para yen ile borçlanılarak gelmiyor. Dolayısıyla fonlama sıkışıklığı doğrudan çıkışa zorlamaz. Eğer bu hafta günlük fon akışları devam ederse, faiz kararlarının etkisini azaltacak bir yastık işlevi görebilir.
