ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) 17 mart’ta yayımladıkları ortak 68 sayfalık açıklamayla, kripto varlıkların çoğunu menkul kıymet olarak sınıflandırmadı; staking, airdrop ve madencilik için ise güvenli alanlar oluşturdu.
Bu adım, piyasada “Meclis’in 2025 Dijital Varlık Piyasası Netliği Yasası’nı (CLARITY Act) gerçekten çıkarmasına hâlâ ihtiyaç var mı?” sorularının artmasına yol açtı.
Regülatörler Clarity Act’in %80’ini Geçirmeden Netleştirdi
CLARITY Act temmuz 2025’te Temsilciler Meclisi’nde iki partinin de desteğiyle 294’e 134 oyla kabul edildi. Ancak yasa o tarihten bu yana Senato’da beklemede. Nedeni ise banka’lar ile kripto şirketleri arasında, stablecoin’ler faiz vermeli mi tartışması.
Senato Bankacılık Komitesi, endüstri lobisinin baskıları sonrası ocak 2026’daki oturumu erteledi. Yeni bir tarih şu an belirlenmiş değil.
Bu arada Senato Tarım Komitesi kendi yasa taslağını 29 ocak’ta ilerletmeyi başardı. Ancak her iki taslağın da son oylamadan önce birleştirilmesi gerekiyor.
Bütün bu gelişmeler sürerken SEC ve CFTC beklemeksizin harekete geçti. Ortak kılavuzları, kripto varlıkları beş başlıkta sınıflandıran bir token taksonomisi getiriyor:
- Dijital emtia’lar
- Dijital koleksiyonlar,
- Dijital araçlar,
- Stablecoin’ler ve
- Dijital menkul kıymetler.
Sadece son kategori menkul kıymet yasalarına tabi tutuluyor. Bitcoin (BTC), Ether (ETH), Solana (SOL), XRP, Cardano (ADA), Avalanche (AVAX), Polkadot (DOT), Chainlink (LINK), Dogecoin (DOGE) ve Shiba Inu (SHIB) dâhil on altı token’a “dijital emtia” statüsü resmen verildi.
SEC Başkanı Paul Atkins Digiatal Chamber’ın DC Blockchain Zirvesi’nde çerçeveyi açıklarken, ‘On yılı aşkın belirsizliğin ardından, bu yorum piyasa katılımcılarına Komisyon’un kripto varlıklara federal menkul kıymetler yasaları kapsamında nasıl yaklaştığını net şekilde gösterecek. Bu, düzenleyici kurumların yapması gereken iş: açık çizgilerle net kurallar koymak’ dedi.
Rehberin Kapsamı ve Clarity Act’in Getirecekleri
Ortak rehber ile CLARITY Act’in kapsamı büyük ölçüde örtüşüyor. Çünkü:
- İki yaklaşım da token’lar için, emtia ile menkul kıymet ayrımına dayalı bir taksonomi oluşturuyor.
- Spot dijital emtia piyasalarının denetimini CFTC’ye, dijital menkul kıymetlerinkini ise SEC’e bırakıyor.
- Staking, airdrop ve madencilik konularına her ikisinde de yer veriliyor.
Rehberlikte ayrıca “attach-detach” yani “bağlan-çık” doktrini de uygulanıyor. Buna göre bir token, ön satış safhasında ihraççı kazanç sözü verdiği sürece başlangıçta menkul kıymet statüsünde sayılabiliyor.
Ancak o vaatler yerine getirildiğinde –veya ihraççı projeden çekildiğinde– ya da ağ tamamen bağımsız çalışmaya başladığında, yatırım sözleşmesi statüsü sona eriyor.
Bu da projelerin uzun süredir teoride kalan bir regülasyon yoluna gerçek anlamda ulaşmasını sağlıyor.
CFTC Başkanı Michael Selig yıllarca süren düzenleyici belirsizliğe doğrudan karşılık verdiklerini vurgulayarak, ‘Fazla uzadı, Amerikalı geliştirici, yenilikçi ve girişimciler federal menkul kıymet ve emtia yasaları kapsamında kripto varlıkların durumuna dair netlik bekliyordu. Bugünkü yorumla artık bu bekleyiş sona erdi’ dedi.
Ancak rehberlik metni, CLARITY Act kadar kapsamlı değil. CLARITY Act, dijital emtia kripto para borsası, aracı kurum ve dealer’lar için resmi kayıt yolları açıyor.
Ayrıca merkeziyetsiz finans (DeFi) ağı ile etkileşimde bulunan merkezi aracı’lar için uyumluluk standartları getiriyor.
Ve kara para aklamaya karşı tedbirler ile kolluk kuvvetlerinin araçlarını da yasa ile sağlıyor ki, rehberlik bunu sağlayamıyor.
Kripto Para Topluluğu Karışık Bir İyimserlikte
X (Twitter) platformunda birçok kullanıcı, gelişmenin CLARITY Act’in aciliyetini azalttığını savunuyor.
Makro analist MartyParty de benzer görüşü yineledi; ajansların “zaten kendi başlarına” ilerlediğini yazdı.
Belirttiği gibi: ‘Ajanslar kendi başına harekete geçtiğine göre ilerlemek için Clarity Act’e ihtiyacımız yok.’
Bankless’tan Ryan Adams ise rehberi, netlik yasasının birçok faydasını getiren ve neredeyse regülatör onayından geçmiş yasa ile eşdeğer bir adım olarak niteledi.
Bitwise CEO’su Hunter Horsley durumu daha basit bir şekilde özetleyerek şöyle dedi: ‘Clarity geliyor, ister Clarity Act olsun ister olmasın.’
Yine de bu gelişmeler dikkatli olmayı gerektiriyor çünkü yapılan açıklamalar yasa niteliğinde değil, yoruma dayalı rehberler. Gelecekteki bir yönetim bu rehberleri geri çekebilir veya farklı şekilde yorumlayabilir.
Mahkemeler yasa ile bağlıyken kurum rehberlerine bağlı değil. Senato’daki asıl tartışma konusu olan stablecoin getirisi konusu ise şimdilik yüzeysel biçimde ele alınıyor.
Atkins de Blockchain Summit etkinliğinde bu kısıtlamayı kabul etti. Katılımcılara, Kongre’de hazırlanan yasal düzenlemelerin, son dönemde atılan kripto para dostu adımların kalıcı olmasını garanti etmenin tek yolu olduğunu belirtti.
Atkins ayrıca ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’nun (SEC) önümüzdeki haftalarda 400 sayfayı aşabilecek ayrıntılı bir düzenleme taslağı yayımlayacağını söyledi. Bu düzenlemeyle kripto girişimleri için yenilikçi istisnalar getirileceğini de ekledi.
CLARITY Act’in önünde yaklaşık 18 haftalık bir mesai takvimi bulunuyor. Ara seçim süreciyle Senato’nun takvimi kapanacak. Kongre bu süre içinde adım atabilecek mi sorusu ise belirleyici olacak: Düzenleyicilerden gelen %80’lik ‘netlik’ yeterli mi? Yoksa sektörün kazanımlarını korumak için mutlaka tam kapsamlı bir kanun paketine mi ihtiyaç var?
Makro analist Marty Party ise şöyle konuştu: ‘Bana göre SEC, Clarity Act çok yakında onaylanmayacak olsaydı bu rehberliği açıklamazdı’ dedi.
