Jerome Powell, ABD Merkez Bankası’ndaki (Fed) sekiz yılın ardından Çarşamba günü son FOMC basın toplantısını yönetiyor: Faizler %3,50 ile %3,75 arasında sabit, manşet enflasyon ise yeniden %3,3 seviyesine geldi.
Onun yerine geçecek olan Trump’ın tercihi Kevin Warsh; göreve, çözülmemiş birçok sorun, petrol odaklı bir TÜFE artışı, 6 trilyon 700 milyar dolarlık bir bilanço ve Fed likiditesiyle yatıp kalkan bir kripto para piyasası devralarak başlıyor.
Powell ve Yellen: Miras Farkı Ne?
Janet Yellen, Powell’a Şubat 2018’de adeta sütliman bir ortam bıraktı. Faizler yaklaşık %1,5 seviyesindeydi, manşet enflasyon %2 hedefini tutturuyordu ve bilanço ise planlı bir şekilde küçülüyordu.
Powell başa geçtiğinde akademisyen değil, hem avukat hem de özel sermaye yöneticisiydi. Devraldığı yumuşak inişi sürdürmeye 2018’de temkinli faiz artırımlarıyla devam etti ancak ticaret savaşlarının başlaması yön değiştirmesine neden oldu.
Yellen’ın dört yılı boyunca ne bir resesyon ne de piyasaları sarsan sürprizler yaşandı. Powell’ın sekiz yılında ise pandemi kapanması, tarihin en büyük bilançosu, 1981’den beri görülen en kötü enflasyon ve sadece on gün içinde üç bölgesel banka batışı var.
Kazanan Hamleler: Pandemi Kurtarmasından Yumuşak İnişe
Powell’ı savunan yatırımcılar ve uzmanlar onun en güçlü anının Mart 2020 olduğunu düşünüyor. Fed, faizi sıfıra indirdi, varlık alımlarını yeniden başlattı ve sadece üç hafta içinde dokuz acil kredi hattı açtı.
Ekonomist Nick Timiraos şöyle öne çıkardı: ‘Powell, 15 Mart 2020’deki dev acil faiz indirimi kararında hafif şahin duruşlara karşı çıktı’ dedi.
Bu likidite dalgası, piyasaları kurtardı ve Bitcoin’in ilk kurumsal döngüsüne hayat verdi. Bitcoin (BTC), Mart 2020’de yaklaşık 5.000 dolar seviyesinden 2021 kasımında 69.000 doların üzerine çıkarken, Fed bilançosundaki genişlemeyi adım adım takip etti ve 9 trilyon dolara dayandı.
İkinci kurtarma hikayesi ise daha sonra geldi. Powell, Paul Volcker‘dan beri en agresif sıkılaşma sürecini yönetti: politika faizi sıfırdan %5,5 seviyesi üzerine çıktı ancak derin bir resesyon ya da işsizlik patlaması yaşanmadı.
2024 sonuna gelindiğinde ise dijital varlıklara dair resmi yaklaşımı değiştirdi. DealBook Zirvesi’nde Powell, Bitcoin’i ‘altına benziyor ama sanal versiyonu’ olarak tanımladı. Bu tek cümle, BTC’nin bir seansta 103.000 doları aşmasını sağladı.
Powell, ‘Altına benziyor ama sanal olarak var. İnsanlar onu bir ödeme aracı ya da değer saklama aracı olarak değil, alternatif bir varlık olarak tutuyor. Çok volatil. Dolarla rakip değil, aslında altınla rakip’ dedi.
Kritik Kayıplar: Geçici Enflasyon ve Bankacılık Sarsıntısı
2021’deki ‘geçici’ enflasyon söylemi, halen en büyük eleştiri konusu. Powell, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) %7’yi aştığı halde faiz artışına Mart 2022’ye kadar başlamadı; Warsh bu kararı ‘ölümcül politika hatası’ olarak tanımladı.
Kevin Warsh, 21 nisan’daki Senato Bankacılık Komitesi’ndeki açıklamasında şöyle belirtti: Ekonomide enflasyonu kontrol altına almak geciktirildiğinde, onu tekrar aşağı çekmek çok daha maliyetli ve zordur. Dört-beş yıl öncesine uzanan bu ölümcül politika hatasının mirasını hâlâ yaşıyoruz… Politika uygulamalarında ciddi bir değişime ihtiyaç var dedi.
YouTube kanalımıza abone olarak liderlerin ve gazetecilerin uzman analizlerini izleyebilirsiniz
Geç başlayan faiz artışları, 16 ayda 11 faiz yükseltmesine zorladı. Bu tempo bölgesel bankaları hazırlıksız yakaladı ve Silicon Valley Bank, Signature Bank ve First Republic, uzun vadeli tahvil pozisyonlarındaki kayıplar nedeniyle mart 2023’te ardı ardına iflas etti.
Arthur Hayes, 10 mart 2023’teki paylaşımında şu yorumu yaptı: ‘JAYPOW [Jerome Powell] ABD bankacılık sistemini kırmış olabilir. 2008 krizi, bankaların kötü kredi – yani subprime – portföylerinden kaynaklanmıştı. 2023’te ise uzun vadeli tahvil portföylerindeki (UST ve MBS gibi) kayıplar sorun yarattı??? Eğer çöküş gelirse aklınızda tutun: Mart 2020’de büyük düşüş, kurtarma paketi ve ardından hızlı yükseliş gelmişti! Hazırım’ dedi.
İletişimdeki aksaklıklar zararı daha da artırıyor. İleriye dönük yönlendirmeler 2022 ve 2023 boyunca adeta sürekli değişiyor ve trader’ların Ekonomik Projeksiyon Özeti’ne olan güveni son yılların en düşük seviyelerine indi.
Siyasi darbeler 2025’te geldi: Adalet Bakanlığı (DoJ), kısa süreliğine Warsh’ın onay sürecini askıya alan bir Powell soruşturmasını başlatıp sonrasında kapattı.
Trump’ın Fed Başkan Adayı Kevin Warsh Ne Getiriyor?
Warsh, yatırımcıların beklediğinden çok daha sıkı bir likidite ortamında çalışan bir Fed’i devralıyor. Federal fon hedef oranı 3,50 – 3,75% aralığında üçüncü toplantıda da sabit tutuldu ve mart ayı noktalar grafiği 2026 ve 2027 için sadece birer faiz indirimi öngörüyor.
Enflasyon ters yönde hareket ediyor. Tüketici fiyat endeksi (CPI), şubat ayında %2,4 iken martta %3,3’e sıçradı. Bu artışta İran savaşı nedeniyle benzin fiyatlarının aylık %21,2 yükselmesi etkili oldu.
Karar vericiler aynı açıklamada, 2026 çekirdek PCE tahminini %2,4’ten %2,7’ye yükseltti.
Warsh keskin bir rota değişikliğine sinyal veriyor. Senato onay oturumunda Fed’in “farklı ve yeni bir enflasyon framework’üne” ihtiyacı olduğunu belirtti; toplantı sonrası basın toplantısı düzenini kaldıracağını söyledi ve kimsenin ‘kuklası’ olmayacağının altını çizdi.
Ayrıca 6,7 trilyon dolarlık bilanço büyüklüğünün küçülmesini istiyor. Warsh, yeminli ifadesinde daha küçük bir Fed bilançosunun faizleri aşağı çekebileceği, enflasyonu dizginleyebileceği ve ekonomiyi güçlendirebileceği görüşünde.
Tüm bu açıklamalar faiz indirimlerinden ziyade daha hızlı bir niceliksel sıkılaşmaya (QT) işaret ediyor.
Kripto Cephesinde Durum: Faizde Şahin, Bitcoin’de Daha Ilımlı
Kripto trader’ları tam anlamıyla ‘ikilemde’ kalıyor. Warsh, Powell’a göre enflasyona karşı daha şahin ama dijital varlıklar konusunda açıkça daha dostane, ki bu da risk piyasalarında her iki yöne de çalışabilecek bir tablo oluşturuyor.
Kamuoyuna açık açıklamalarında Bitcoin’i ‘sürdürülebilir bir değer saklama aracı’ olarak niteledi. Bireysel merkez bankası dijital parası (CBDC) fikrini reddetti. Kriptonun ABD finansal sisteminin bir parçası olduğunun altını çizdi.
Ayrıca 100 milyon dolardan fazla varlığını açıkladı. Bu varlıklar arasında Layer 1 ağlar, Merkeziyetsiz Finans (DeFi) protokolleri ve Bitcoin ödeme altyapısı bulunuyor.
Likidite politikasında şahin duruş, kısa vadede Bitcoin üzerinde baskı yaratıyor. Ocak zirvesinden bu yana lider kripto para geri çekildi; trader’lar ise giderek tutmayı isteyen bir Fed ile bilanço küçültmek isteyen aday arasında sıkışıp kaldı.
Uzun vadede ise Bitcoin için olumlu bir anlatı ortaya çıkıyor. Eski Fed yönetici Mark Spindel, agresif merkez bankası politikalarının egemen olmayan rezerv araçlarını güçlendirdiğini savundu; Warsh’ın framework’ü ise bu tezi içeriden test edebilir.
Çarşamba Günü Neye Dikkat Edilmeli?
29 nisan basın toplantısı, Powell’a son kez söz hakkı tanıyacak. Piyasa oyuncuları veda konuşmasındaki her satırı dikkatle inceleyecek:
- Gel(e)meyen faiz indirimlerine dair gizli mesajlar
- Yeniden alevlenen enflasyon mücadelesi ve
- Powell’ın Warsh’a açık bir bayrak mı yoksa tartışmalı bir devir mi bıraktığı
Powell yönetim kurulu üyeliğine 2028’e kadar devam edebilir; bu ihtimali göz ardı etmiş değil.
Eğer 15 mayıs’ta tamamen kenara çekilirse, bir sonraki FOMC toplantısı Warsh’ın ilk sınavı olacak. O an itibariyle yazmak istediği politika rejimi anbean şekillenmeye başlayacak.
Bizi X’te takip edin ve son dakika gelişmelerinden anında haberdar olun
