Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimlere küresel piyasalar sert tepki veriyor; zira gelen haberler, ABD’nin İran’la doğrudan askeri çatışmaya her zamankinden daha yakın olabileceğine işaret ediyor.
Altın ve gümüş gibi güvenli liman varlıkları değer kazanırken petrol fiyatları arz endişesiyle yükseliyor; Bitcoin ise trader’lar riskli varlıklardan uzaklaştıkça geriliyor.
İran’ın Askeri Yığınağı Kripto Para Piyasasında Endişe Yaratıyor
Son istihbarat ve medya raporları, olası bir çatışmanın yalnızca sınırlı bir operasyon olmayacağını gösteriyor. Eğer başlarsa bu süreç haftalar sürebilir, bu da emtia, hisse senedi ve kripto paralarda uzun sürecek bir volatilite dönemiyle ilgili endişeleri artırıyor.
SponsoredAxios analizine göre, savaşın kapıda olduğuna dair kanıtlar güçleniyor. İsrail’in ‘birkaç gün içinde savaş’ senaryosu için hazırlandığı iddia ediliyor; bu durum, önceki operasyonlardan çok daha kapsamlı, haftalar sürebilecek ABD-İsrail ortak bir kampanyasını da içerebilir.
Aynı haberde ABD’nin bölgedeki askeri varlığının şu anda ‘2 uçak gemisi, 12 savaş gemisi, yüzlerce savaş uçağı ve çeşitli hava savunma sistemlerini’ içerdiği belirtiliyor. Buna ek olarak 150’den fazla kargo uçağıyla silah ve mühimmat taşındı.
Petrol fiyatlarının ise bu gelişmelerin ardından varil başına 64 doların üzerine çıktığı bildirildi.
Diğer yorumlarda da ABD’nin büyük ölçekli bir çatışmanın eşiğinde olduğu vurgulanıyor. Nükleer görüşmelerin tıkanması ve bölgede artan askeri varlık, yakın zamanda bir müdahale riskini büyütüyor.
Değerlendirmelere göre, diplomasi çökerse saldırılar birkaç hafta içinde başlayabilir. Donald Trump’ın danışmanları görüşmelere devam etse de temel anlaşmazlıklar hala aşılmış değil.
Sponsored SponsoredPetrol ve Değerli Metallerde Yükseliş
Artan jeopolitik risk primiyle birlikte emtia piyasaları yükselişin ilk adresi oldu.
Piyasa hareketlerini analiz eden uzmanlar, gerilimin tırmanmasıyla altın, gümüş ve petrolün yükseldiğini belirtiyor. Gümüş ise başlıca varlıklar arasında en fazla değer artışı kaydedenlerden biri oldu.
Emtia stratejisti Ole Hansen, ‘Kıymetli madenler sektörü, artan ABD saldırı endişelerinin en büyük faydalanıcısı oldu’ dedi ve altının 5.000 doların üzerinde işlem gördüğünü, gümüş ile platin fiyatlarının da güçlü artışlar yaşadığını belirtti.
Petrol piyasası da Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerden etkileniyor. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor.
Bu rotadaki risk algısı bile fiyatlarda sert dalgalanmalara yol açıyor ve enerji piyasasındaki volatiliteyi artırıyor.
SponsoredBitcoin Düşüyor: Risk İştahı Azalıyor
Klasik güvenli limanlar çıkarken kripto paralar ise tam tersi yöneldi. Bitcoin, kritik 67.014 dolar desteğinin altına indi ve bu haber yazıldığı an itibarıyla 66.384 dolar seviyelerinde işlem görüyor.
Bu ayrışma, yani Bitcoin gerilerken altın, gümüş ve petrolün yükselmesi; yatırımcı hissiyatında genel bir riskten kaçış (risk-off) eğilimini öne çıkarıyor.
Bu ayrışma, jeopolitik stres dönemlerinde sıkça görülen bir tabloya işaret ediyor: Sermaye, önce emtia ve nakit benzeri araçlara akıyor; kripto gibi riskli varlıklara ise ancak ardından dönüş başlıyor.
Savaş Olasılığı ve Sonuçları Üzerine Tartışma
Ancak tüm bu hazırlıklara rağmen bazı analistler tam ölçekli bir savaşın çıkacağına şüpheyle yaklaşıyor. Nijeryalı teknoloji girişimcisi Mark Essien, uzun soluklu çatışmanın önceki operasyonlardan çok daha karmaşık olacağını savunuyor.
Sponsored SponsoredEssien’e göre İran’ın drone kabiliyetleri ve olası bir direniş hareketi, krizin kısa sürede çözülmesini zorlaştırabilir. Öte yandan ABD’de iç muhalefet de dikkat çekiyor.
‘Amerikalılar İran’la savaşa girmek istemiyor!!! Onlar hayatlarını sürdürebilmek ve ilerlemek istiyorlar’ diye yazdı eski kongre üyesi Marjorie Taylor Greene.
Aynı zamanda jeopolitik riskler artık ikili bir çatışmanın da ötesine geçiyor. Savunma analistlerine göre, Çin’in İran’a istihbarat ve navigasyon desteği sağladığı yönündeki iddialar bölgedeki stratejik dengeleri daha da karmaşık hale getirebilir.
Barış görüşmeleri sürüyor ancak kayda değer bir ilerlemenin işareti yok. Piyasalar uzayan bir belirsizliğe hazırlanıyor. Trader’lar artık askeri bir adımın son dönemdeki çatışmalardan daha büyük, daha uzun süreli ve daha yıkıcı olabileceğini fiyatlara yansıtıyor.
Bu yüzden emtia piyasalarında korku, kripto paralarda ise tedbirli bir hava hakim. Küresel yatırımcılar ise diplomatik gelişmeleri adım adım takip ediyor.
Diplomasinin mi galip geleceği yoksa gerilimin daha da mı artacağı; petrol ve altının yönünün yanı sıra küresel finansal piyasaların bir sonraki büyük trendini de belirleyecek gibi görünüyor.