Bitcoin’in yaklaşık 6.000 dolar seviyelerinde işlem gördüğü bir dönemde kripto para piyasasına adım atıyorum; evet, o kadar eskiye dayanıyor. O zamanlar piyasa, deneme ve finans arasında bir yerlerde adeta kimsenin toprağı gibiydi ve haber başlıklarına ya da etkili isimlere refleks olarak tepki veriyordu.
Bu, yalnızca benim kişisel izlenimim değildi. Yıllar sonra yapılan bir araştırma Bitcoin ve Dogecoin’in 2020–2021 döngüsünde, Musk’ın kripto para’larla ilgili paylaşımları olduğu günlerde fiyat ve işlem hacimlerinde istatistiksel olarak anlamlı artışlar yaşandığını ortaya koydu. Özellikle Dogecoin tarafında bu etki çok daha belirgindi: Dogecoin’in volatilite tepkisi Bitcoin’in on katından fazla oldu.
Bugüne geldiğimizde ise havada bambaşka bir atmosfer var. Hâlâ büyük haberler geliyor, fiyatlar hala sert yükselip düşebiliyor. Fakat piyasanın bu gelişmelere tepkisi tamamen değişmiş durumda. Aşağıda bu farklılığı detaylara inerek anlatmaya çalışıyorum.
Başlık’lar Bir Zamanlar Kripto Para Piyasasını Belirliyordu
Önceki kripto para döngülerinde hız belirleyici unsurdu. Likidite daha düşüktü, vadeli işlemler fiyat oluşumunda bugünkü kadar baskın değildi ve pozisyonlanma spot piyasalarda çok daha şeffaftı. Bu yüzden fiyat hareketleri, önemli haber anının tam çevresinde kümeleniyordu.
Bitcoin’in haberlere tepkisinin anlık mı yoksa zamana yayılmış mı olduğunu anlamak için, farklı piyasa döngülerinde önemli manşetler etrafındaki fiyat davranışlarını karşılaştırdım. Önceki döngülerden iki büyük olay ve 2024 yarılanma sonrası benzer büyüklükte iki gelişme seçtim. Her vaka için haber öncesi ve sonrası fiyat hareketini izledim, verileri daima reaksiyon kalıplarına odaklanacak şekilde normalize ettim; yani mutlak fiyat seviyesinden ziyade tepki şeklini inceledim.
Şubat 2021’de Tesla, 1,5 milyar dolar’lık Bitcoin satın aldığını açıkladı ve Bitcoin o dönemde yaklaşık 38.000 dolar civarındaydı. Duyurunun ardından saatler içinde fiyat tek seansta yüzde %15’in üzerinde sıçrayarak 44.000 dolar’ı aştı. Piyasanın bu haberi nasıl yorumlayacağı konusunda hiçbir tereddüt yoktu. Manşet, tek başına katalizör olmuştu.
Benzer bir dinamik birkaç ay sonra tam tersi şekilde işledi. Mayıs 2021’de Çin’in Bitcoin madenciliğine yönelik baskısını artırmasıyla, Bitcoin yaklaşık 40.000 dolar’dan birkaç gün içinde 30.000 dolar seviyesine geriledi. Manşetler panik satışlara, zorunlu likidasyonlara ve zincirleme düşüşlere yol açtı. Fiyat yavaşça gerilemedi; adeta çöktü.
O dönemlerde volatilite bir istisna değil, adeta piyasanın ta kendisiydi.
Mevcut Döngü Büyük Haberleri Nasıl Karşılıyor?
Artık Bitcoin haber akışına hiç mi tepki vermiyor? Tam olarak öyle değil. Ancak tepkilerin şekli bariz şekilde değişmiş durumda.
Örneğin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) Başkanı Gary Gensler’ın görevden ayrılması etrafındaki regülasyon değişimine bakalım: Bu, kripto para endüstrisi için çok ciddi bir dönüm noktası olarak görülüyordu.
Kasım 2024’te, görevden ayrılacağının duyulmasıyla Bitcoin orta 80.000 dolar seviyelerinde işlem görüyordu. Sonraki haftalarda fiyat yavaş yavaş 100.000 dolar seviyesine yükseldi. Ancak bu yükseliş kademeli oldu; asıl değer kazancı, liderliğin resmi olarak değişmesinden önce, yani ocak 2025’te yaşandı.
Ne dev bir yükseliş mumu vardı ne de onay aldığı anda ani bir fiyatlama oldu. Piyasa bu gelişmeyi zaten beklenen regülasyon değişiminin bir parçası olarak sindirerek fiyatladı.
Şubat 2025’te ise makroekonomik gelişmeler kaynaklı bir satış yaşandı. ABD’nin açıkladığı yeni gümrük tarifeleri ve yükselen küresel risk iştahının azalmasıyla piyasa riskten kaçış moduna geçti, Bitcoin ise 100.000 dolar’ın biraz üzerindeyken orta 90.000 dolar seviyelerine sarktı. Düşüş gerçekti fakat panik havası yoktu, gerileme birkaç seansta dengeli bir şekilde gerçekleşti. 2021’deki Çin yasağındaki gibi zincirleme bir çöküş, sistemsel bir risk algısı ya da sular seller gibi panik söz konusu değildi. Fiyat düştü ama bu kez soğukkanlı biçimde oldu.
Volatilite Zaman İçinde Yayılıyor
Bu fark kesinlikle dikkat çekici. 2021 yılında önemli manşetler piyasada anında çift haneli sert fiyat oynaklığı yaratırken, şu anki döngüde benzer derecede büyük olaylar günlere yayılan trendler oluşturuyor ve fiyat çoğunlukla resmi duyurulardan önce hareket etmeye başlıyor.
Bitcoin yükselmeyi ve düşmeyi bırakmadı. Grafikler volatilitenin şeklinde bir değişikliğe işaret ediyor: Daha pürüzsüz fiyat hareketleri ve manşetlerin belirlediği aşırı uçlardan uzak, daha dengeli bir piyasadayız. Artık piyasa tepkileri, şaşkınlıkla kaşını kaldıran tepkiler değil; pozisyonlanma, likidite ve beklentilere göre şekilleniyor.
Özetle Bitcoin’in tepkileri bitmedi, sadece abartılı reaksiyonlar geride kaldı.
Tepki Nereye Gitti
Bugünkü piyasanın büyük kısmında asıl ayarlamalar spot fiyatın görünmeyen tarafında gerçekleşiyor. Büyük oyuncular artık pozisyon almak ve korunmak için vadeli işlemler ve opsiyonları kullanıyor. Sermaye spot Bitcoin ETF’leri üzerinden girip çıkarken, hacimli alım satımlar doğrudan spot piyasaya yansımadan OTC masalarında gerçekleşiyor. Tüm bu yapılar, eskiden piyasanın genel görüntüsünü belirleyen siyah-beyaz, ani tepkileri törpülüyor.
Büyük oyuncular ve balina’lar hâlâ piyasada fakat etkileri artık bariz spot piyasa şoklarında gözlemlenmiyor. Pozisyonlarını sessizce değiştirebiliyor, piyasayı hemen tetiklemeden pozisyon büyüklüklerini ayarlayabiliyorlar.
Artık piyasa manşetlerin duygusal yükünü, aşırı volatil tepki dönemini geride bırakmış ve riskin sessizce yeniden fiyatlandığı olgun bir sürece geçmiş gibi görünüyor.
Bu değişim, tamamen farklı bir makro zeminle birlikte yaşanıyor: Daha sıkı küresel likidite, otomatik kurtarma beklentilerinin azalması ve teşvikten ziyade sıkılaşmaya odaklanan bir para politikası hakim. Bitcoin, giderek daha fazla bir makro varlık olarak görülüyor ve ETF gibi düzenlenmiş kanallar üzerinden erişiliyor. Bu nedenle artık izole haberlerden ziyade likidite koşulları ve sermaye akımlarına daha çok tepki veriyor.
Eğer bugün hâlâ her büyük manşetin anında ani bir yükseliş ya da çöküş tetiklemesini bekliyorsanız, piyasa size bozukmuş gibi gelebilir. Fakat bir adım geri çekildiğinizde farklı bir tablo ortaya çıkıyor: Gürültü hâlâ var, ancak artık hikayeyi belirlemiyor. Geriye kalan ise sabırla risk fiyatlamayı öğrenen bir piyasa.
