New York Başsavcısı Letitia James, Senato’daki kripto para tasarısının dolandırıcılık mağdurlarını korumasız bırakacağına dikkat çekiyor. Ancak Coinbase, bu tasarının birkaç gün içinde yasalaşmasını istiyor!
James, konuyu pazartesi günü Senato soruşturma komisyonuna taşıyor. Amacı: Daha az değil, daha güçlü bir kripto para denetimi sağlamak.
New York Neden Kripto Para Denetim Tasarısına Karşı Çıkıyor?
Tasarıya Dijital Varlık Piyasası Netlik Yasası ismi veriliyor. Bu yasa, çoğu kripto para düzenlemesini tek bir federal kuruma, ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’na (CFTC) devredecek.
Ayrıca eyaletlerin yatırımcıyı koruma yasalarını da devre dışı bırakacak. James’in karşı çıktığı asıl nokta burası.
James’in ofisi, 20 milyon New Yorklu’nun menkul kıymetler ve emtia işlemlerini denetliyor. Bu yetkinin elinden alınmasının, dolandırıcılık mağdurlarını koruyan en yakın merciyi yok edeceğini savunuyor.
Tasarı Temmuz 2025’te Temsilciler Meclisi’nden geçti. Oylamada 294 kabul, 134 ret çıktı. Mayıs ayında da Senato’daki önemli bir komisyondan geçti.
Kripto Para Dolandırıcılığındaki Kayıplar Ne Kadar Ciddi?
Durum kötü ve giderek de kötüleşiyor. James’in ifadesinde dört farklı veri seti dikkat çekiyor.
| Kaynak | 2025 Kayıpları | 2024’e Göre Değişim |
|---|---|---|
| FBI İnternet Suçları Şikayet Merkezi | 11,4 milyar dolar | %22 arttı |
| ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) Tüketici Şikayet Ağı | 1,78 milyar dolar | %25,6 arttı |
| TRM Labs yasa dışı hacim tahmini | 158 milyar dolar | Yaklaşık %145 arttı |
| New York şikayetleri | Beş yılda yaklaşık 500 milyon dolar | Üç yılda neredeyse üçe katlandı |
FBI verilerine göre, ortalama bir mağdurun kaybı 62.604 dolar. FBI’a yapılan kripto para şikayetleri bir yılda %21 artmış durumda.
James gerçek olaylara da dikkat çekiyor. Bir vurgun Haiti’li kilise dua grupları üzerinden işletilirken başka bir dolandırıcılık Facebook reklamlarıyla Rusça konuşanları hedef aldı, toplanan paralar ise Vietnam’a taşındı.
Kripto Para Suçlularını Aslında Kim Yakalıyor?
James’in iddiasının özü burada: Sayılar açık ara farkı gösteriyor.
ABD’deki kolluk kuvvetlerinin %99’u eyalet ve yerel düzeyde çalışıyor. Suç dosyalarının %99,5’ini ve tutuklamaların %98,8’ini de yine bu birimler gerçekleştiriyor.
Federal makamlar ise yalnızca yaklaşık %1,2’sini üstleniyor.
Üstelik Washington geri çekilmiş durumda. Adalet Bakanlığı (DoJ), Nisan 2025’te savcılara, platformları kullanıcı suçlarından dolayı yargılamayı bırakmalarını emretti. Bakanlık kendi kripto para düzenleme ekibini de kapattı.
ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 2025 yılında 1.000’den fazla soruşturmayı kapattı. Ayrıca yedi kripto para davasından da vazgeçti. Beşinde zaten mahkemeler ihlal kararı vermişti.
Tasarıdaki ‘Etik Yasağı’ Gerçekten İşe Yarıyor mu?
James’in başvurusundaki en derindeki tespit burada yatıyor.
Tasarı, başkanların ve federal yetkililerin kendi kripto paralarını çıkarmalarını yasaklıyor. Destekçiler buna ‘etik çözüm’ diyor.
James ince detayları okudu: Yasa, görevdeki başkanlara mevcut kripto işlerini kör bir tröste devretme hakkı tanıyacak. Ayrıca bu kural, yasa çıktıktan tam bir yıl sonra yürürlüğe girecek.
Daha sıkı bir sistem talep ediyor: Bir yetkili, gelir elde ettiği bir sektörü asla düzenlememeli. Bu kuralı çiğnemek; kârın iadesi ve her seferinde 50.000 dolar para cezası demek olmalı.
James’in davası Binance’a işaret ediyor: Şirket, USD1’in %87’sini elinde tutuyor. Bu stablecoin’in ihraççısı World Liberty Financial; şirket, başkanın ailesi tarafından kurulmuş. Bu bilgilere Forbes ve New York Times yer vermişti.
Başka Kimler Tasarıya Karşı?
Yalnızca Demokratlar değil. Ülke genelindeki şerif’ler de tasarının önemli bir kısmına karşı çıkıyor.
Ulusal Şerifler Birliği, 13 Mayıs’ta Senato’ya mektup gönderdi. Mektupta hedefte 604. madde var.
Bu madde, mixer’lar ve benzeri araçları para transferi kurallarından muaf tutacak. Mixer’lar kripto para işlemlerini karıştırıp paranın izini sürmeyi imkansızlaştırıyor.
Şerif’ler aslında kripto para düzenlemesini destekliyor fakat çok daha dar kapsamlı, Senatör Catherine Cortez Masto’nun hazırladığı versiyonun çıkmasını istiyorlar.
Mayıs ayında eyalet menkul kıymet düzenleyicileri de eleştirilere katıldı. Onların çatı kuruluşu da senatörlere ret oyu çağrısı yaptı.
Coinbase Neden Tasarının Hemen Oylanmasını İstiyor?
Coinbase’in gerekçesi baştan sona bambaşka: Çin rekabetine karşı pozisyon almak isteniyor, konu dolandırıcılık değil.
Şirketin politika başkanı Faryar Shirzad, Fox Business’a şu değerlendirmede bulundu: Yeni finansal sistem tam şu anda inşa ediliyor.
Bu sisteme en çok yatırım yapan ülke ise Çin. Yani temel soru şu: Kuralları Washington mı, Pekin mi yazacak?
Shirzad, tasarının bankalar için getirdiklerinden de memnun. Yasanın bir bölümü, bankaları kripto ile işlem yaptıklarında yasal sürprizlere karşı koruma altına alıyor.
Kendisi Senato liderleriyle görüştüğünü söylüyor. Oylamanın 3 ağustos gibi erken bir tarihte yapılmasını bekliyor.
Wall Street cephesi ikiye bölünmüş durumda. Goldman Sachs CEO’su David Solomon, tasarıyı destekliyor fakat kusurlu bulduğunu da söylüyor. JPMorgan’ın Jamie Dimon’u ise karşı çıkıyor.
Sırada Ne Var?
Henüz yeterli oy yok. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, 23 temmuz’da oyların eksik olduğunu belirtti. Şu an yasa tasarısının ağustos tatili öncesi geçmesi pek olası görünmüyor.
Üç önemli tartışma sürüyor: Etik kuralları, 604. Madde muafiyeti ve stablecoin’lerin faiz ödemeleri.
Geçmişteki benzerler her iki tarafa da umut veriyor. GENIUS Yasası 2025’te benzer şekilde tıkanmış, sonra kabul edilmişti. Fakat o dönemki tasarı, eyaletlere dolandırıcılık davalarından vazgeçmesini şart koşmamıştı.
Bu yüzden önümüzdeki günlerde üç gelişmeye dikkat edilmeli: Cortez Masto değişikliğinin oylamaya sunulması, bir yıllık gecikmenin kaldırılması yönünde adımlar ve ilk kez bir Demokrat’ın parti çizgisini aşması.
James, son beş yıldır kripto şirketlerinden para geri alma mücadelesi veriyor. Ofisi, Genesis’in de aralarında bulunduğu büyük platformlara dava açtı; Genesis 2 milyar dolar ödedi. Gemini ise müşterilere 50 milyon dolar iade etti.
Şimdi Kongre’den o gücün kendilerinde kalmasını talep ediyor.









