Ortadoğu’nun en büyük alüminyum üreticisi Emirates Global Aluminium (EGA), bazı tedarik sözleşmelerini askıya aldığını duyuruyor.
Bloomberg’in haberine göre, bu gelişme 28 Mart’ta İran’a ait füze ve drone’ların, şirketin ana tesisi olan Al Taweelah dökümhanesine zarar vermesinin ardından yaşandı.
Körfez’de Alüminyum Krizi Büyüyor
Mücbir sebep terimi, bir tarafın kontrolü dışında ve öngörülemeyen savaş, doğal afet veya salgın gibi olağanüstü durumları ifade eder ve tarafların sözleşmeyi yerine getirmesini engeller.
Bir şirket ‘mücbir sebep ilan ettiğinde’ müşterilerine şu mesajı iletmiş oluyor: ‘Öngöremediğimiz ve önleyemediğimiz bir felaket yaşandı, bu yüzden taahhütlerimizi yasal olarak yerine getiremiyoruz ve bu konuda sorumlu tutulmamalıyız.’
Bloomberg News tarafından görülen belgelere göre ‘Bazı sözleşmelerde mücbir sebep ilan edildi’ diye bildirdi.
Abu Dabi’deki Khalifa Ekonomik Bölgesi’nde yer alan Al Taweelah tesisi, dünyanın en büyük dökümhaneleri arasında. İran saldırıları nedeniyle yaşanan hasarın, EGA’ya göre onarılmasının 12 aya kadar sürebileceği belirtiliyor.
Bu adım, 2025’te 1,6 milyon ton döküm metal üreten bir tesisin uzun süreli sekteye uğrayacağını gösteriyor. Saldırı, ABD ve İsrail’in İran sanayi altyapılarına yönelik operasyonlarına karşılık olarak gerçekleştirildi.
Drop Site, “Döküm devrelerinde metal katılaşarak ciddi hasara yol açtı. Şirket, onarımın 12 aya kadar uzayabileceğini açıkladı” bildirdi.
Gelişmeleri anlık takip etmek için X’te bize katılın
EGA bu süreçte yalnız değil. Aluminium Bahrain (Alba), Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından mart başında üç döküm hattını durdurmak zorunda kaldı. Alba da İran saldırısından etkilenen tesislerden biri oldu.
Bu arada Katar’ın Qatalum tesisinde de mart ayında üretimin tamamen durduğu açıklandı. QatarEnergy, enerji altyapısına yapılan saldırıların ardından LNG üretimini askıya aldı. Körfez’deki bu üç önemli üretici, toplamda küresel birincil alüminyum üretiminin yaklaşık %9’unu temsil ediyor.
Global Markets Investor şu değerlendirmede bulundu: ‘Alüminyum, uçaklardan gıda paketlemeye, güneş panellerine kadar her alanda kullanılıyor. Yani tedarik kesintisinin etkileri metal piyasasıyla sınırlı kalmıyor. Bu artık sadece bir enerji krizi değil, aynı zamanda bir sanayi krizi’ dedi.
Bu Kriz Neden Sadece Emtia Piyasasıyla Sınırlı Değil?
Wood Mackenzie’ye göre Orta Doğu’daki kriz, 2026 yılında küresel piyasadan 3 ila 3,5 milyon ton alüminyum üretimini eksiltebilir. Küresel üretim geçen yıl 74 milyon tonun biraz altında kalmıştı. Londra Metal Borsası’nda alüminyum fiyatları ton başına 3.500 doları aşarak son dört yılın zirvesine tırmandı.
Goldman Sachs, bölgedeki üretim kaybı sürerse fiyatların 3.600 dolar seviyesine yükselebileceği konusunda uyarıyor. Kpler analistleri ise, tansiyon daha da artarsa fiyatların 4.000 dolar civarına ulaşabileceğini belirtiyor.
West Point Modern Savaş Enstitüsü alüminyumu savunma ve sanayi altyapısı için ‘temel bir malzeme’ olarak tanımlıyor ve ABD’nin ithal alüminyumunun %22’sini Orta Doğu’dan sağladığını vurguluyor. LME depo stokları mayıs ayından bu yana yaklaşık %60 azaldı; yani ilave bir şok karşısında tampon çok sınırlı.
Geniş açıdan bakarsak zaten çalkantılı bir hal alan ekonomi, yükselen petrol fiyatları, kesintiye uğrayan deniz taşımacılığı ve İran krizine bağlı gelişmelerin gölgesinde. Şimdi ise alüminyum darboğazı, başta havacılıktan otomotive kadar Körfez menşeli alüminyuma bağımlı sektörler üzerinde enflasyon baskısını artırıyor. Atalarımızın dediği gibi: ‘Dert bir değil elbet, biri biter biri başlar’.
Müzakereler sürerken tüm gözler ateşkesin kalıcı olup olmayacağına ve Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılıp açılmayacağına çevrildi. Bu gelişmeler önümüzdeki aylarda alüminyum açığının ne kadar büyüyeceğini ve fiyatların nereye tırmanacağını belirleyecek.
YouTube kanalımıza abone olun ve sektörün liderleri ile gazetecilerin uzman analizlerini izleyin
