Güney Kore’nin gösterge endeksi KOSPI, temmuz ayında yüzde %33’ten fazla değer kaybederek tarihinin en kötü ayını yaşıyor. Söz konusu çöküş, endeksin %27 düştüğü Ekim 1997 IMF krizini ve %23 gerilediği Ekim 2008 küresel finans krizini bile geride bıraktı.
Endeks perşembe günü kapanışı 5.593,56 puanda yaptı. Sabah yaşanan %5’lik tepki yükselişi kısa sürdü ve endeks gün sonunda %1,23 daha geriledi. Ülkedeki AI çip devlerinde aşırı kaldıraçlı pozisyonların hızla çözülmesi, bu rekor düşüşte başrol oynadı.
Kaldıraç, AI Şüpheleri ve Çin Şoku Tarihi Ralliyi Nasıl Bitirdi?
KOSPI, 2026’nın ilk yarısında iki kattan fazla değer kazandı. Zirvede getirisi %116’yı buldu ve haziranda 9.385,59 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesini (ATH) gördü. Bu kısa süreli yükseliş, Güney Kore’yi dünyanın en büyük altıncı borsa piyasası konumuna çıkardı.
Bu yükselişin arkasında ise kaldıraç etkisi vardı. Temmuz başında kaldıraçlı işlemlerin toplam büyüklüğü rekor seviyeye ulaşarak 29,2 trilyon won (yaklaşık 19,7 milyar dolar) oldu. Bireysel yatırımcılar, Samsung Electronics ve SK Hynix’e endeksli tek hisse ETF’lerine adeta hücum etti.
Tersine dönüş de bir o kadar sert oldu. Temmuz ortasında endeks, teknik olarak ayı piyasasına girdi. Küresel AI trade’leri dağılırken Güney Kore Merkez Bankası, 2023’ten sonra ilk faiz artışını yaptı.
Sonrasında adeta son darbeler geldi. 28 Temmuz’da Çin’in yerli DUV çip üretim araçlarında seri üretime geçtiği yönündeki haberler, yarı iletken hisselerini çökertti. Ertesi gün SK Hynix’in gelirlerinin hedefleri tutturamaması ise paniği büyüttü.
SK Hynix ikinci çeyrekte rekor 79,3 trilyon won gelir açıkladı fakat yine de LSEG’in 84 trilyon wonluk beklentisinin altında kaldı. Hisse senedi çarşamba günü %9,61 değer kaybetti. Son bir ayda Samsung %35,45, SK Hynix ise %46,69 düşüş yaşadı.
28 ve 29 Temmuz’da devre kesiciler art arda iki gün işlem durdurdu; bu tarihte bir ilk oldu. İki günde 864,5 trilyon won buhar oldu ve Güney Kore’nin üst düzey finans otoriteleri acil toplantıya çağrıldı.
Maliye Bakanı Koo Yun-cheol, kaldıraçlı ürünlerin piyasaya sürülmeden önce daha yakından incelenmesi gerektiğini kabul etti.
Maliye Bakanı Koo Yun-cheol şunu belirtti: ‘Zaten bir dizi önlemi devreye aldık ancak ihtiyaç olursa piyasayı normalleştirecek ilave adımlar da atacağız.’ dedi.
Güney Kore Borsası Çöküşünün 5 Nedeni Ne?
Satış dalgasının tek bir nedeni yok. Beş farklı güç, aşırıya kaçan piyasayı aynı anda hedef aldı.
| Neden | Ne yaşandı? |
|---|---|
| Rekor kaldıraç kullanımı | 29,2 trilyon won (19,7 milyar dolar) tutarında kaldıraçlı işlemler, tek hisse ETF’leri dalgalanmayı katladı |
| AI trade’lerinde çözülme | Küresel AI harcamalarına dair şüpheler, endekste iki çip devinin ağırlıkta olduğu piyasaya darbe vurdu |
| Çin’in çip şoku | Yerel DUV üretim araçlarının seri üretimi ve 8,6 milyar dolarlık CXMT halka arzı, DRAM fiyatlarını tehdit etti |
| SK Hynix’in hedefleri tutturamaması | İkinci çeyrekte rekor 79,3 trilyon won gelir bile 84 trilyon won beklentisini karşılamadı |
| Parasal sıkılaşma ve çıkışlar | Güney Kore Merkez Bankası’nın 2023’ten bu yana ilk faiz artışı, üstüne yoğun yabancı ve kurumsal satışlar |
Her faktör zincirleme etki yarattı. Düşüş hızlanınca teminat tamamlama çağrıları geldi, zorunlu satışlar kayıpları artırdı ve kaldıraçlı ETF’ler de otomatik olarak daha fazla satış getirdi.
KOSPI Grafiği: COVID Döneminden Bile Derin Çöküş! 5.100 Desteğine Dikkat
Aylık grafik, çöküşü tarihsel bağlamda öne çıkarıyor. Temmuz mum çubuğu 8.591,50 puanda açıldı, ay içinde en düşük 5.262,77’ye kadar geriledi. Bu, ayın zirvesinden bakılınca %38,95’lik bir düşüş anlamına geliyor.
Bu satışlar, artık COVID-19 çöküşünden (mavi bölge) bile sert yaşanıyor. Mart 2020’de KOSPI, tepe-dip arası %31,10 kayıpla birkaç sene sürecek toparlanma başlatmıştı. Haziran ayında görülen 9.385,59 ATH seviyesi baz alınırsa, şu anki geri çekilme %44 civarına ulaşıyor.
Alıcılar şimdiye dek ilk güçlü destek bölgesini savundu. Endeks bu hafta 5.100 – 5.300 bölgesini test etti ve temmuz dibi bu bölgede oluştu. Perşembe günkü kısmi tepki denemesi de buraya denk geliyor.
Eğer bu bölge aşağı kırılırsa, düşüş ciddi şekilde hızlanabilir. Bir sonraki büyük destek, endeksin 2021’de sağanak satışı durdurduğu 3.200 – 3.400 bölgesinde. Bu alan, şu anki seviyelerin yaklaşık %40 altında bulunuyor.
Regülatörlerin kaldıraçlı ETF’lere getirdiği yeni sınırlamalar, bundan sonraki gidişatı belirleyecek gibi görünüyor. Ya 5.100 desteği tutunacak ve piyasada denge sağlanacak ya da bu tarihi çöküş yeni bir dip yapacak.
