Vitalik Buterin: Ethereum Son 10 Yılda Geriye Gittiğini Kabul Etti

Ethereum kurucusu Vitalik Buterin, blockchain’in 2026’da yeniden “cypherpunk” köklerine döneceğini söylüyor.

16 Ocak’ta Buterin, merkeziyetsizlikte yaşanan on yıllık “geriye gidişi” tersine çevirmeyi hedefleyen teknik bir yol haritası açıkladı.

Ethereum Kendi Sorunlarını Nasıl Çözmeyi Planlıyor?

Ethereum kurucusu kabul etti ki ağın ana akım ölçeklenebilirliğe yönelmesi kendi kendine egemenlik vaadini tehlikeye attı.

Ona göre mevcut ekosistem kullanıcıları, blockchain ile etkileşim için merkezi altyapılara fazlasıyla bağımlı kılıyor. Bu bağımlılık, güvenilir sunucular ve Uzak Prosedür Çağrıları (RPC) etrafında dönüyor.

Bu mimari kullanıcıları, zinciri kendileri doğrulamak yerine üçüncü parti veri sağlayıcılarına güvenmeye mecbur bırakıyor.

Bu bağımlılığı ortadan kaldırmak için 2026 yol haritası, Helios ve Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machine (ZK-EVM) entegrasyonuna öncelik veriyor.

Bu teknolojiler, “tam node” deneyimini demokratikleştirerek, standart tüketici donanımıyla veri doğrulamasını Bridges ve Yerel Doğrulama (BAL) kullanarak mümkün kılmayı hedefliyor.

Doğrulamayı uç noktalara kaydırarak Ethereum, kullanıcıların Infura ya da Alchemy gibi merkezi ağ geçitlerine körü körüne güvenmesini sona erdirmek istiyor.

Yol haritası ayrıca ileri düzey “gizlilik deneyimi” çözümlerini gündeme alıyor ve bu adım, veri odaklı analiz şirketleriyle ağı karşı karşıya getirebilir.

Buterin bu noktada Oblivious RAM (ORAM) ve Private Information Retrieval (PIR) entegrasyonunu önerdi. Bu kriptografik protokoller, cüzdan’ların ağdan veri çekerken spesifik kullanım izlerini saklamadan bilgi talep etmesini sağlıyor ve böylece RPC sağlayıcılarına kullanıcı hareketlerini göstermiyor.

Bu hamle, kullanıcı davranış verilerinin üçüncü şahıslara “satılmasının” önüne geçmek için tasarlandı.

Güvenlik tarafında ise ağ, sosyal geri kazanım cüzdan’ları ve zaman kilitleriyle standartlaşacak. Bu araçlar, fon kurtarma işlemlerini merkezileşmiş saklayıcılara veya Google gibi teknoloji devlerinin arkadan kapı açabileceği bulut yedeklemelere başvurmadan, pratik bir şekilde gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Ayrıca, Ethereum, kullanıcı arayüzlerini güçlendirecek ve bunun için IPFS gibi merkeziyetsiz depolama protokolleri kullanacak. Böylece korsanlanan arayüzlerin kullanıcıların varlıklarına erişimini engelleme riski azalacak.

Buterin, tüm bu iyileştirmelerin bir sonraki sürümde hemen hayata geçmeyebileceğine dikkat çekti fakat 2026 takvimi dünyanın en büyük ikinci blockchain’inin güven modelini kökten değiştirmeyi amaçlıyor.

Buterin şu ifadeleri kullandı: ‘Önümüzde uzun bir yol var. Tüm istediklerimize bir sonraki Kohaku sürümünde, ya da bir sonrası hard fork’ta veya daha sonraki bir hard fork’ta kavuşamayacağız. Ancak bu yolculuk, Ethereum’u bugün bulunduğu yeri fazlasıyla hak eden, hatta çok daha büyük bir ekosistem haline getirecek’ dedi.