Son dönemde büyük teknoloji şirketlerinde hızla yayılan “vibe coding” (hissetmeye dayalı kodlama) şimdi kripto dünyasına taşınıyor. Bu yaklaşım Web3 projelerinin nasıl inşa edildiğini, finanse edildiğini ve ölçeklendirildiğini kökten değiştirebilir!
2025’in başlarında eski OpenAI kurucu ortağı ve eski Tesla Yapay Zeka lideri Andrej Karpathy tarafından ortaya atılan vibe coding kavramı, yazılımı ‘hissederek’ geliştirmeyi tanımlıyor. Burada insanlar sohbet diliyle veya sesli komutlarla yapay zekayla etkileşim kuruyor, klavye neredeyse hiç kullanılmıyor.
Vibe Coding Web3’ü, Startup’ları ve Girişim Sermayesini Nasıl Dönüştürebilir?
Collins Dictionary’nin 2025 Yılının Kelimesi olarak “vibe coding”i seçmesiyle birlikte bu fikir ana akıma taşındı. Bu gelişme, kavramın teknoloji dünyasında ne kadar hızlı yayıldığının bir göstergesi.
İşin özünde vibe coding, fikirle uygulama arasındaki mesafeyi ortadan kaldırıyor. Cursor, Claude ve Lovable gibi araçlar sayesinde kurucular, istediklerini sade İngilizceyle anlatıp gerçek zamanlı üretime hazır kod alabiliyor.
Bu sistem sadece geliştirme sürecini hızlandırmakla kalmıyor, yazılımı kimin geliştirebileceği kavramını da baştan yazıyor. Web3 yatırımcısı ve kurucu Simon Kim’e göre, geleneksel girişimlerdeki yetenek hiyerarşisi bambaşka bir hal alıyor.
Mühendislik bilgisi artık en darboğaz nokta olmaktan çıkıyor ve bu alan yapay zekaya bırakılıyor. İnsan kurucular ise artık farklı alanlarda yarışıyor: iş sezgisi, kullanıcı hissiyatı, ürün vizyonu ve anlatı netliği gibi.
Kim şöyle savunuyor: ‘Kurucunun rolü, yazardan genel yayın yönetmeni veya film yönetmenine dönüşüyor; başarının anahtarı ise yapay zekanın ürettiği çıktıları ne kadar iyi seçip, yönlendirip bir araya getirdiğinizde saklı.’ dedi.
Kim’in kendi tecrübeleri de bu değişimi gözler önüne seriyor. Haberlere göre 12 farklı değerleme modelini bir arada kullanan bir Ethereum değerleme panelini sadece dört saatte hazırlamış. Ayrıca tek bir uçuşta Abu Dabi için bir turizm prototipi geliştirmeyi başarmış.
Eskiden bunların her biri haftalarca süren koordinasyon ve geliştirme isterdi. Oysa şimdi çok kısa sürede hazırlanıyor ve karar vericilerle gerçek hayat konuşmalarında hemen kullanıma sunulabiliyor.
Bu tablo büyük ölçekte de kendini belli etmeye başladı. 2024’te piyasaya çıkan doğal dil tabanlı uygulama geliştirici Lovable, sekiz ayda 100 milyon dolar yıllık tekrar eden gelire ulaştı ve 2025’in sonunda 6,6 milyar dolar değerlemeyle 330 milyon dolar yatırım topladı.
Y Combinator’daki Kış 2025 dönemi girişimlerinin %25’inin, kod tabanlarının %95’inden fazlası yapay zeka tarafından üretilmişti.
Kim, Y Combinator CEO’su Garry Tan’e atıfla şunu aktarıyor: ‘Artık 50 veya 100 mühendisten oluşan ekiplere ihtiyaç yok. Daha az yatırım alıp sermayeyi çok daha uzun süre kullanabiliyorsunuz’ dedi.
Bu değişim Web3 için çok daha büyük sonuçlar doğurabilir. Çünkü blockchain altyapısı, küçük ekiplerin global ölçekte faaliyet göstermesine zaten olanak tanıyor.
11 kişilik çekirdek ekibe sahip merkeziyetsiz türev kripto para borsası Hyperliquid, 2025’te yaklaşık 3 trilyon dolar trading hacmi elde etti ve tahminen 844 milyon dolar gelir sağladı.
Geleneksel finans altyapısı yerine akıllı kontratlar ve zincir üstü mantık kullanılması sayesinde, küçük ekiplerle ve otomasyonla eski devlerle rekabete hatta üstünlüğe imza atılabildiği açıkça görülüyor.
Artık Kod Değil: Topluluk, Güven ve Ağ’lar Kazandırıyor
Ancak icra (execution) standart hale geldikçe rekabet avantajı başka alanlara kayıyor. Kod yazmak gitgide kolaylaşıyor, özellikler haftalar içinde kopyalanıyor. Yapay zeka, dil ve coğrafya gibi yerel avantajları da siliyor. Taklit edilmesi en zor olan ise artık topluluklar, markalar, güven ve küresel ağlar.
Aslında bu mantık kripto ekosisteminde zaten uzun süredir hakim. Web3’te başarılı olan projeler koduyla değil kültürüyle, mizahıyla ve aktif topluluğuyla öne çıkıyor.
Kim şunu vurguluyor: ‘Teknoloji çatallanabilir, kültür çatallanamaz.’ Bu, Web3’ün yapay zekadan önce öğrendiği temel derslerden biri dedi.
Girişim sermayesi fonları da bu baskıyı hissediyor. Eğer tek başına kurucular ürün üretip onaylayabiliyorsa, sermaye artık en büyük engel olmaktan çıkıyor.
Gerçek kıtlık ise güven, dağıtım ve erişimde ortaya çıkıyor. Kim, VC’lerin ağır ve tek tip yatırım süreçleri ya da sıradan danışmanlık yerine artık “süper bağlayıcı” olarak itibar, küresel bağlantılar ve yoğun topluluk ağı sunması gerektiğini savunuyor.
Bu ortamda CryptoQuant CEO’su Ki Young Ju, kripto ekosistemine yakın olanların kod yazma tecrübesi olmasa dahi vibe coding’i denemelerini öneriyor. Zincir üstü uzmanı, sektörün ‘uygulama çağından hayal gücü çağına’ geçtiğini belirtti.
IBuyRugs ve Kiki gibi geliştiriciler artık sade dilde verilen komutların yerleşik gelir modeliyle çalışan fonksiyonel dApp’ler oluşturabileceğini gösteriyor.
Yapay zeka, uygulamanın önündeki bariyerleri kaldırırken kriptoda avantaj artık vizyon, beğeni ve güçlü çevreye kayıyor.
Zaten topluluğun koddaki ağırlığından fazla olduğu bir sektörde, vibe coding yaklaşımı, solo kurucuların öncülüğünde, küresel protokoller ve topluluk tabanlı avantajlarla çizileceği öngörülen bir geleceğe ivme kazandırıyor.
