ABD hisse senedi vadeli işlemleri, Başkan Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için 48 saat süre vermesinin ardından pazar akşamı açılışta düştü. Trump, Tahran taleplere uymazsa ülkenin en büyük enerji santrallerinden başlayarak “vurup yok edeceğini” söyledi.
İran cevaben boğazı tamamen kapatmakla ve Körfez’deki tüm müttefik enerji ile su altyapı tesislerini vurmakla tehdit etti. Artık saatler kalan bu önemli süreç pazartesi günü piyasaların gündeminde olacak.
Trump, Hormuz İçin Son Tarihle Geri Adım Atıyor
Trump, cumartesi günü Truth Social’da ültimatomunu duyurdu. Cuma gününe kadar olası bir tansiyon düşüşü sinyali veren açıklamalarının ardından geri adım atmış oldu. Bu tehdit, 28 Şubat’taki çatışma başlangıcından beri İran’ın sivil altyapısına ABD tarafından yapılan en sert uyarı olarak öne çıkıyor.
İran’ın yanıtında geri adım yok. Tahran, ABD, İsrail ve Körfez ülkeleri arasındaki enerji tesisleriyle birlikte Suudi Arabistan ile BAE’nin su arıtma tesislerini de hedef alacağını belirtti. İranlı yetkililer, enerji altyapısına saldırı olursa ‘Körfez’de karanlık’ olacağı uyarısında bulundu.
Öngörü piyasaları hızlı bir çözüm olasılığının düşük olduğunu yansıtıyor. Şu anda Washington ile Tahran arasında aktif bir diplomatik kanal bulunmuyor.
Piyasalar İran Ültimatomuna Nasıl Tepki Verdi?
ABD hisse senedi vadeli işlemleri pazar akşamı açılışında düşüşle başladı. S&P 500 %0,7, Nasdaq 100 %0,7 ve Dow Jones %0,6 geriledi.
Petrol fiyatları ise ters yönde hareket etti. WTI ham petrol %2, Brent ise %1,5 yükseldi. Fiyatlar varil başına 114 dolar seviyesine yaklaştı. Trader’lar, Hürmüz’ün uzun süreli veya tamamen kapanmasının riskini fiyatlamaya başladı.
Küresel jeopolitik krize rağmen altında %2,5 düşüş yaşandı. Bu düşüş, geleneksel güvenli liman talebinden ziyade, zorunlu pozisyon kapamaları ve doların güçlenmesi kaynaklı yaşandı. Savaşın başından bu yana altın %14’ten fazla düştü ve 1983’ten bu yana en kötü periyodunu yaşıyor.
Bitcoin (BTC) de bu baskıdan nasibini aldı ve 69.000 doların altına sarktı. Kripto para piyasası genel riskten kaçış hareketinden etkilendi. BTC, savaş sürecinde S&P 500 ile %89 korelasyon göstererek makro dinamiklerin kripto fiyatlarına yön verdiğini kanıtladı.
Önümüzdeki 24 Saat Neden Bir Kırılma Noktası?
Borsalar bu krize yüksek değerlemelerle yakalandı. Shiller F/K oranı çok yıllık zirvede bulunuyor. Buffett Göstergesi ise milli gelirin yaklaşık %220’sine çıkarak dot-com balonuna yakın bir seviye gösteriyor.
Kurumlar tarafında kaldıraç rekor seviyelerdeyken, yatırım fonlarının nakit rezervleri tarihsel düşüklerde.
Fed politikada sıkışmış durumda. Petrol kaynaklı enflasyon nedeniyle faiz indirimi mümkün görünmüyor. Bu arada ekonomide yavaşlama sinyalleri arttı: Tüketici borçlarında artış, istihdam rakamlarında zayıflama göze çarpıyor.
Merkez bankası faizleri 18 Mart toplantısında %3,5 ile %3,75 aralığında tuttu ve sadece 2026 için tek bir indirim öngördü.
Eğer süre dolduğunda İran geri adım atmaz ve ABD tehdidini gerçekleştirirse, enerji altyapılarına yapılacak saldırılar şu sonuçları tetikleyebilir:
- Boğazın tamamen kapanması
- Körfez enerji tesislerine misilleme saldırıları
- Ve Goldman Sachs ile Citi analistlerinin belirttiğine göre Brent fiyatının varil başına 150 doların üzerine çıkmasına yol açabilecek yeni bir petrol şoku
Kripto piyasaları için de tablo son derece kritik. 19 mart’ta BTC ETF’lerinde 90 milyon dolarlık çıkış yaşandı ve yedi gün üst üste süren giriş serisi bozuldu. Gerilimin artması, tüm varlık sınıflarında kurumsal risk azaltmayı hızlandırabilir.
Önümüzdeki 24 saat, savaş başladığından bu yana küresel piyasalar için en kritik karar anını temsil ediyor. İran tehditle Hürmüz’ü açarsa –ki mevcut sinyaller bu olasılığı desteklemiyor– ya da gerginlik yeni bir safhaya girerse; enerji, tahvil, hisse ve kripto fiyatları eş zamanlı yeniden fiyatlanacak.
