23 Mart Pazartesi günü Başkan Trump, İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırılara 5 gün ara verileceğini açıkladı. Bu karar ABD hisselerine 1,7 trilyon dolar ekledi, petrol fiyatlarında %15’lik bir sert düşüşe yol açtı ve Bitcoin’i 70.000 doların üzerine taşıdı. Şimdi bu ara 6 Nisan’a kadar uzatıldı.
Ancak Tahran bu iddiaları ‘asılsız haber’ olarak nitelendirdi ve İsrail zaten Trump’ın arayı başlattığı süreci ihlal etti. Tüm bu finansal kazançlar neredeyse bir haftada buhar oldu.
Peki gerçekten Donald Trump, İran’la verimli görüşmeler yaptı mı? Yoksa bu adım finansal piyasaları hareketlendirmek ve büyük oyuncuların kar realizasyonu yapmasını sağlamak için bir manevra mıydı?
Trump’ın Bekleyişi Kripto Para Piyasası Saatleriyle Nasıl Uyuyor?
Süreç 22 Mart Cumartesi başlıyor. Trump, Truth Social’da İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için 48 saatlik bir ültimatom yayınladı: Aksi takdirde enerji tesislerine saldırı düzenlenecekti.
Bu süre Pazartesi akşamı sona erecek şekilde ayarlanmıştı ve klasik piyasalar tamamen açık ve hamlelere karşı savunmasızdı.
Ancak bu karar uygulanmadı; Trump, Pazartesi sabahı saat 07:00’de “çok iyi ve verimli görüşmeler” yaptıklarını iddia eden bir paylaşım yaptı. Ayrıca enerji altyapısına yönelik tüm saldırıların 5 gün ertelendiğini açıkladı.
5 günlük bu süre Cumartesi, 28 Mart’ta doldu. Bu tarih rastgele seçilmemişti.
- Hisse senedi piyasaları kapalıydı
- Vadeli işlemlerde likidite düşüktü
- Kurumsal işlem masaları çevrimdışıydı.
Eğer tekrar gerilim artarsa Trump döneminde şimdiye kadar yaşanan tüm büyük piyasa şoklarından önce olduğu gibi aynı düşük likiditeli zamana denk geliyor.
Birileri Paylaşım Öncesi İşlem Yaptı
Piyasalar duyuru yayınlanmadan hareketlenmişti. Saat 06:49-06:50 aralığında yaklaşık 6.200 Brent ve WTI vadeli işlemler kontratı el değiştirdi; işlem hacmi 580 milyon dolara ulaştı.
Bloomberg verilerine göre, önceki beş işlem gününde aynı dakika başına ortalama 700 kontrat el değiştiriyordu. Bu veriler Financial Times tarafından raporlandı.
Aynı anda S&P 500 vadeli işlemlerinde 1,5 milyar dolarlık alım yapıldı. O tek işlem, endeksi anında %0,3 yükseltti. Trump’ın paylaşımı ise 14 dakika sonra geldi. Saat 07:10’da S&P 500’ün toplam değeri yaklaşık 2 trilyon dolar artış göstermişti.
ABD ve Birleşik Krallık düzenleyici kurumlarının verileri incelediği bildiriliyor. Şu anda herhangi bir suçlama yok.
CBS News, Troutman Pepper Locke hukuk şirketinin vadeli işlemler konusunda uzman ortağı Stephen Piepgrass’in sözlerine yer verdi: ‘O paylaşım öncesi işlem hacminin devasa biçimde sıçraması kesinlikle ilgi çekici ve bence bunun arkasında ne olduğunu araştırmak için soruşturma başlatılmasına sebep olmalı’ dedi.
İran: Böyle Bir Şey Asla Olmadı
Tahran’ın yanıtı çok netti. Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, ‘Finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek için kasıtlı olarak yayılan asılsız haber’ diyerek tepki gösterdi.
Dışişleri Bakanlığı ise bu açıklamanın enerji fiyatlarını düşürmeye ve yeni saldırılar için zaman kazanmaya yönelik bir psikolojik savaş olduğunu savundu. Yetkililer, aracı ülkeler üzerinden mesajların iletildiğini doğrulasa da doğrudan bir müzakerenin gerçekleşmediğinde ısrarcı oldu.
Bu yalanlama sonrasında piyasalar hızla tersine döndü. Petrol fiyatı toparlandı. Hisse senetleri kazançlarının yaklaşık yarısını geri verdi. BTC kısa süreliğine 70.000 doları aşsa da sonrasında düştü ve 15 dakika içinde 265 milyon dolar değerinde kripto short pozisyon tasfiye oldu.
Kasım 2024’ten Bu Yana 11 Kez Yaşandı
Pazartesi günü yaşananlar ilk değildi. BeInCrypto, Kasım 2024’ten bu yana 11 adet piyasayı hareketlendiren Trump açıklamasını takip etti. Her biri, trader’ların artık TACO modeli adını verdiği bir döngüyü izledi: aksiyon, sert düşüş, tersine dönüş ve toparlanma.
- Kurtuluş Günü vergileri 2 Nisan 2025 tarihinde saat 16.30’da, piyasalar kapandıktan sonra açıklandı. Trump ertesi sabah piyasa açılır açılmaz, ‘SAKİN OLUN! ALIM İÇİN HARİKA BİR ZAMAN!!’ mesajını paylaştı. Ardından 90 günlük bir erteleme geldi ve S&P 500 endeksi yüzde 9,5 yükseldi.
- 10 Ekim 2025’te Çin’e %100 vergi tehdidi cuma günü, kapanıştan 20 dakika sonra geldi. BTC yüzde 18,4 düştü. Kripto para piyasasında 24 saatte 19,1 milyar dolar tasfiye gerçekleşti.
Haziran 2025 ile Şubat 2026 arasındaki altı onaylı Cuma gecesi hamlesi aynı mantıkla gerçekleşti. BeInCrypto, bu olaylarda tekrar eden 60 saatlik bir sürecin oluştuğunu tespit etti.
İran ertelemesi ise bu döngünün evrim geçirmiş hali. Cuma gecesi şok ve pazartesi geri adımı yerine, doğrudan pazartesi günü esas hareketin merkezi haline geldi. Cumartesi ultimatom, pazartesi rahatlama. Sonraki gerilim penceresi yine cumartesi.
Uzmanlar Ne Görüyor
Oxford’lu siyaset bilimci Richard Heydarian, BeInCrypto podcast’indeki açıklamasında, bu krizin ekonomik etkilerinin trilyonlarca dolara ulaşabileceğini ve Trump’ın taktiksel adımlarının kestirilemediğini söyledi.
Richard Heydarian, BeInCrypto’ya şunları belirtti: ‘Trump stratejik olarak öngörülebilir, ama taktiksel hareketleri tamamen tahmin edilemez. Nihai hedefinin ne olduğunu biliyoruz: Amerikan hegemonyası tartışmaya kapalı hale getirmek. Ancak böylesine karmaşık bir dünyada bunu nasıl başaracak? Kimse bilmiyor’ dedi.
Stanford’lu ekonomist Mordecai Kurz ise, yine BeInCrypto podcast’ine katılarak, yaşanan dinamiklerin sıradan insanları savunmasız bırakan yoğunlaşmış özel güç yapılarından kaynaklandığını vurguladı.
Mordecai Kurz şöyle açıkladı: ‘Amerika’da o kadar çok özel güç odağı var ki bu böyle devam edemez… Gençlerin bir şansı olması için teknolojinin ve siyasetin insanlara hizmet etmesi gerekiyor’ dedi.
5 günlük geri sayım cumartesi günü doluyor. Eğer bu döngü yine bozulmazsa, sıradaki manşet piyasalar kapalıyken gelecek ve likiditenin en zayıf olduğu ana denk gelecek.
16 ayda belgelenen 11 olayda bu kalıp hiç bozulmadı.
