Financial Times’ın haberine göre Donald Trump’ın “Board of Peace” danışmanları, Gazze için ABD dolarına endeksli bir stablecoin üzerinde çalışıyor. Bu öneri henüz ilk aşamada.
Ancak bu gelişme, Gazze’nin savaş sonrası ekonomik yeniden inşasında kripto paranın temel bir altyapı olarak kullanılabileceğine dair önemli bir sinyal veriyor.
Gaza’yı Kripto Projesine Dönüştürmek Mümkün mü?
Financial Times’ın aktardığına göre, stablecoin ABD dolarına sabitlenecek ve dijital ödemeleri kolaylaştırmak için kullanılacak. Yani, Gazze’nin egemen bir para birimiyle değiştirilmesi söz konusu değil.
Yönetim ise Board of Peace ile Gazze’nin geçici teknokrat yöneticilerinin elinde olacak.
Görüşmelerin arka planında ise, Gazze’nin bankacılık sistemindeki büyük bozulma yer alıyor. 2023’ten beri ATM’lerin yıkılması ve nakit paranın bölgeye girişiyle ilgili sınırlamalar nedeniyle toplu nakit erişimi kısıtlandı.
Bu yüzden dijital ödemeler bölgede giderek yaygınlaşmaya başladı fakat bağlantı ve finansal altyapı hâlâ oldukça kırılgan.
Board of Peace, Gazze’nin Geçiş Sürecinde Merkezde
Board of Peace, Trump’ın Gazze için hazırladığı 20 maddelik daha geniş planın tam merkezinde yer alıyor. Kurulun başkanlığını Trump yapıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve temsilci Steve Witkoff gibi üst düzey yetkililerin yanı sıra, eski Birleşik Krallık Başbakanı Tony Blair ve Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga da üyeler arasında bulunuyor.
Kurul, Gazze’nin geçiş sürecindeki yönetimini, yeniden yapılanma planlamasını ve ekonomik toparlanmayı denetliyor. Ayrıca kamu hizmetlerinin yeniden sağlanması ve günlük yönetimin idaresi konusunda görevlendirilen Filistinli teknokrat komitesiyle koordinasyon sağlanıyor.
Bu arada, geçiş döneminde güvenlik ve asayişten uluslararası bir istikrar gücünün sorumlu olması bekleniyor.
İşte bu çerçevede stablecoin önerisi, Gazze’nin geleneksel bankacılık altyapısına bağımlı olmaksızın finansal sisteminin yeniden inşasına yönelik daha geniş kapsamlı bir girişimi yansıtıyor.
Finansal Erişim Vaat Ediyor Ancak Etik Kontrol Riskleri de Var
Teoride bir stablecoin, ekonomik hayatı yeniden canlandırmaya katkı sağlayabilir. Dijital dolar’lar, bankalar çalışmasa bile yardım dağıtımlarını, maaş ödemelerini ve günlük alışverişi mümkün kılabilir. Böylece yardım süreçlerinde şeffaflık artarken yolsuzluk riski de düşebilir.
Ancak bu plan, ciddi etik ve siyasi riskler de doğuruyor. Uluslararası bir kuruluşun yöneteceği dijital bir para birimi, Gazze’nin mali sistemi üzerinde dış aktörlere benzeri görülmemiş bir kontrol gücü verebilir. Yapılan her işlem kolaylıkla izlenebilir.
Erişim ise istenildiği anda kısıtlanabilir veya tamamen kaldırılabilir.
Üstelik, ayrı bir ödeme sisteminin devreye girmesi, Gazze’nin Batı Şeria’dan ekonomik olarak daha da kopmasına neden olabilir. Gazze’de hâlâ yavaş 2G ağlarına mecbur kalınması da stablecoin’in yaygınlaşmasının önünde önemli bir engel oluşturuyor.
Şimdilik stablecoin yalnızca bir öneri olarak masada duruyor.
Ancak bu adım hayata geçerse, savaş sonrası bir ekonominin ilk kez dijital dolar altyapısı ile yeniden inşa edilmeye çalışıldığı örneklerden biri olacak. Gazze’nin geleceği kadar stablecoin’lerin küresel rolünü de kökten değiştirebilir!
