ABD Hazine Bakanlığı, 26 Mart Perşembe günü yaptığı açıklamada Donald Trump’ın, ABD dolarında imzası bulunan görevdeki ilk başkan olacağını duyurdu. Yetkililer bu adımın ABD’nin 250. yılına atfedileceğini belirtiyor.
Bu karar, mevcut yönetim görevden ayrıldığında banknotların geleceğine dair soru işaretleri yarattı. ABD yasalarına göre, piyasaya sürülen tüm para birimleri süresiz olarak yasal ödeme aracı niteliğini koruyor. Yine de ileride göreve gelecek bir yönetim, sessizce bu paraların basımını durdurabilir.
Trump 165 Yıllık Ekonomik Geleneği Yıkıyor
Hazine Bakanı Scott Bessent’ın imzası da Trump’ın imzasının yanında yer alacak. Yeni uygulama haziran ayında 100 dolar’lık banknotlarla başlayacak, ardından diğer kupürlerle devam edecek. Basın açıklamasında Bessent, bu kararı yönetimin ekonomik performansına bir takdir olarak değerlendirdi.
‘Büyük ülkemizin ve Başkan Donald J. Trump’ın tarihi başarılarını simgelemenin en etkili yolu, üzerinde onun ismi olan ABD doları banknotlarıdır. Bu tarihi para biriminin Semikuincentennial (250. yıl) kapsamında çıkarılması son derece yerinde bir adımdır’ dedi.
Hazineci Brandon Beach de benzer şekilde düşünerek Trump’ı “Amerika’nın Altın Çağı ekonomik canlanmasının mimarı” olarak nitelendirdi.
‘İmzasının Amerikan parasında olması sadece uygun değil, aynı zamanda çok da hak edilmiş bir onur’ dedi Beach.
Açıklama, yıllardır süregelen uygulamadan önemli bir sapma anlamına geliyor.
1861’den bu yana ABD banknotları yalnızca Hazine Bakanı ve Hazineci’nin imzalarını taşıyor. Halen dolaşımdaki banknotlar üzerinde eski Hazine Bakanı Janet Yellen ve eski Hazineci Lynn Malerba’nın imzaları bulunuyor.
Tepkiler ise gecikmedi. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom ilk yorum yapanlar arasında yer aldı ve X üzerinden şu mesajı paylaştı:
‘Artık Amerikalılar markette, benzin istasyonunda, kirada ve sağlık harcamalarında daha fazla para öderken kimi suçlayacaklarını tam olarak bilecekler’ dedi.
Bu adım, Trump yönetiminin, başkanın adını ABD kurumlarına taşıyan hamleler serisinin son halkası oldu.
Daha Geniş Kapsamlı Bir İsimlendirme Kampanyası
Geçen aralık ayında yönetim, Amerika Birleşik Devletleri Barış Enstitüsü’nü Trump’ın adıyla yeniden adlandırdı. Bu değişiklik, enstitü üzerindeki yetki mücadelesi sonrası kurumun genel merkezine de Trump’ın adının verilmesiyle sonuçlandı.
Yaklaşık iki hafta sonra, Kennedy Center’ın sahne sanatları kompleksi de Trump’ın ismini aldı. Kongre, bu mekanı aslen eski Başkan John F. Kennedy için yaşayan bir anıt olarak tasarlamıştı.
22 aralık tarihine gelindiğinde ise bu “isim verme” furyası savaş ekipmanlarına sıçradı.
Trump, donanmanın yeni bir büyük yüzey savaş gemisi sınıfı geliştireceğini açıkladı. Yönetim, bu gemilerin modern deniz savaşlarının gerekliliklerini karşılayacağını duyurdu. Sky News’e göre üst düzey bir yönetim yetkilisi, filonun “Trump Class” savaş gemileri adıyla anılacağını doğruladı.
Ancak bir binaya ya da savaş gemisine isim vermekten farklı olarak bir başkanın imzasını ABD dolarından kaldırmak öyle kolayca alınabilecek siyasi bir karar değil. İleride bunu değiştirmek isteyen herhangi bir yönetim ciddi operasyonel ve yasal engellerle karşılaşacak.
Bir Sonraki ABD Başkanı Ne Yapabilir, Ne Yapamaz?
Legal Tender Act’e (Yasal Para Kanunu’na) göre, ABD hükümeti tarafından ihraç edilen tüm paralar, süresiz olarak geçerli ve nominal değerinden iade edilebilir durumda kalır.
Hiçbir başkan, hazine bakanı ya da yürütme birimi, hali hazırda dolaşımdaki banknotları tek başına geçersiz kılamaz. Her ne kadar Kongre yasal para üzerinde anayasal yetkiye sahip olsa da hiçbir yönetim, bu sürecin getireceği ekonomik dalgalanma riskini isteyerek göze almaz.
Gelecekteki bir yönetim için gerçekçi yol daha dar: Banknot basımını düzenleyen Gravür ve Baskı Bürosu’na, Trump imzalı paraların üretimini durdurma talimatı verilmesi gerekir. Böylece yeni banknotlar sessizce eski düzene dönerken piyasaya sürülmeye başlar.
Ek bir yasa çıkarılmasına da gerek yok. Eski banknotlar, yenileriyle değiştikçe kendiliğinden dolaşımdan çekilecek.
Tabii bu süreç zaman alacak. Gelecekteki yönetim görev değişikliğine kadar ne kadar çok banknot basılırsa, Trump imzalı dolar’lar da o kadar uzun süre dolaşımda kalacak gibi görünüyor.
