Şanghay’ın gösterge endeksi, pazartesi günü on yılın en yüksek kapanışını gördü. Çinli yatırımcılar, İran gerilimi sonrası enerji, altın ve savunma hisselerine akın ediyor: Bu durum Çin sermayesinin neden kripto para piyasasından uzaklaştığını tekrar net biçimde ortaya koyuyor.
Bu ralli, Pekin’in bu hafta gerçekleşecek Ulusal Halk Kongresi öncesinde likiditeyi sıkılaştırmaya devam etmesiyle birleşince, Çin sermayesinin yakın zamanda kriptoya yönelmesinin ihtimalini iyice azaltıyor.
İki Kripto Para Piyasasının Hikayesi
Şanghay Bileşik Endeksi, 2 mart’ta yüzde 0,5 yükselerek 4.182,6 puana çıktı ve haziran 2015’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Asya piyasalarının çoğu jeopolitik baskı altında gerilerken, Çin’in önde gelen endeksi CSI300 de yüzde 0,4 değer kazandı.
Rallinin temelinde enerji ve güvenli liman hisselerindeki yükseliş var. Petrol fiyatları son dört yılın en sert artışını yaşadıktan sonra, CNOOC, PetroChina ve Sinopec hisseleri tavan yaptı. Çinli altın hisselerini takip eden endeks yüzde 7 sıçradı. Savunma hisseleri de yükseldi. Nanjing Tanker ve COSCO Shipping gibi taşımacılık şirketleri ise günlük yüzde 10’luk tavan seviyesine ulaştı.
Bu arada, Çinli yatırımcılar için kripto ETF’lerine açılan tek düzenlenmiş kapı Hong Kong’da ise tablo bambaşkaydı. Hang Seng Endeksi yüzde 2’yi aşan düşüşle iki ayın en düşük seviyesine indi; en ağır darbeyi teknoloji, sağlık ve turizm gördü. Hong Kong’daki kripto ETF’leri de topluca geriledi: ChinaAMC Bitcoin ETF (3042.HK) yüzde 2, Bosera HashKey Bitcoin ETF (3008.HK) yüzde 2,3, Harvest Bitcoin Spot ETF (3439.HK) ise yüzde 2,4 düştü. Ether ETF’leri de kan kaybetti.
Kripto Para için Neden Önemli?
Şanghay ve Hong Kong arasındaki bu ayrışma, Çin sermayesinin kripto benimsemesinde ne kadar yapısal bir engel olduğunu gözler önüne seriyor.
Anakara Çinli yatırımcılar hala doğrudan erişemiyor Hong Kong’daki spot Bitcoin ve Ethereum ETF’lerine. QDII programı ile Büyük Körfez Bölgesi’ndeki Sınır-Ötesi Varlık Yönetimi Bağlantısı gibi muhtemel alternatif yollar uzun süredir hem sektör temsilcileri hem de hukukçular tarafından konuşuluyor fakat bugüne kadar herhangi bir somut politika adımı atılmadı. Ocak 2025’te GBA varlık yönetimi programının genişleyeceği açıklanınca umutlar arttı ama kripto ürünler açıkça kapsama alınmadı.
Şanghay hisseleri, 5 mart’ta başlayacak Ulusal Halk Kongresi öncesi politika desteği beklentileriyle yükseliyor. Böyle bir ortamda Çin sermayesinin kripto gibi alternatif varlıklara kayması için bir sebep ortada yok.
Pekin’in dış krizlerde yurtiçi piyasaları destekleme konusunda köklü bir geçmişi var. Dünya sermayesine açık olan Hong Kong ise genellikle fırtınanın yükünü çekiyor. Pazartesi günü tam da bunun tipik bir örneği oldu. Şanghay’daki enerji ve savunma hisselerini zirveye taşıyan jeopolitik şok, Hang Seng’i geriye itti, kripto ETF’leri de aynı şekilde düştü. Eğer gerginlik daha da tırmanırsa, altının Çinli yatırımcılar için güvenli liman olmayı sürdürmesi kuvvetle muhtemel görünüyor. Bitcoin üzerinde ise ek bir aşağı yönlü baskı olabilir.
NPC Faktörü
Pekin’in bu hafta düzenleyeceği yıllık parlamento toplantısı tabloya yeni bir katman daha ekliyor. NPC’nin 2026 için yüzde 4,5–5 arasında bir büyüme hedefi belirlemesi ve 15’inci Beş Yıllık Plan’ı açıklaması bekleniyor. Planda iç talep, teknoloji alanında bağımsızlık ve tüketimi teşvik ön planda olacak.
Bu politika zemini, Pekin’in sermayenin kendi finansal ekosistemi içinde kalmasını istediği anlatısını güçlendiriyor: Yani A tipi hisseler, devlet tahvilleri ve kamu odaklı yatırım araçları arasında döngüde olması isteniyor, dalgalı varlıklara ve yurt dışına yönelmesi değil.
Tarihsel olarak, jeopolitik şokların Çin A tip hisseleri üzerinde etkisi kısa sürüyor. Pekin’in devlet fonu alımları ve işlemleri sınırlama gibi politika araçları, yerel piyasaların dışarıdaki volatiliteden izole olmasını sağlıyor. Ulusal Halk Kongresi öncesi bu koruma refleksi daha da güçleniyor.
Kripto tarafında ise temel göstergeler aksi yönde. İç borsalar güçlü, politika desteği yolda ve Pekin’in sermaye kontrolleri hâlâ oldukça sıkı.
Bitcoin Çatışmanın Ortasında
Bitcoin, İran çatışmasında güvenli liman olmakta zorlanıyor. ABD-İsrail saldırıları sonrası cumartesi günü 63.000 dolara geriledikten sonra, İran Dini Lideri Hamaney’in öldüğü yönündeki haberlerle 68.000 doların üstüne çıkmayı başardı; şu anda tekrar 66.000 dolar civarında, yani saldırılar öncesi seviyesine yakın.
Küresel kripto fonlarından çıkışlar beş hafta üst üste devam etti ve toplamda 4 milyar dolar ulaştı. CoinShares verilerine göre geçen hafta tek başına 288 milyon dolar çıkış yaşanırken, işlem hacmi de temmuz 2025’ten bu yana en düşük seviye olan 17 milyar dolara düştü. Bitcoin yıl başından bu yana yüzde 23 değer kaybetti ve ekim 2025’te gördüğü 126.000 dolarlık tüm zamanların en yüksek seviyesinden yaklaşık yüzde 48 geriledi.
Çin hisseleri içerideki likiditeyi emiyor, Hong Kong piyasalarında baskı sürüyor ve kripto para altın yerine riskli varlık gibi fiyatlanıyor. Şu an için Çin sermayesinin kriptoya anlamlı biçimde yönelmesi hayal gibi görünüyor.
