RWA.xyz’in panelinde temsil edilen varlık değeri şu anda yaklaşık 390 milyar dolar seviyesinde. 400 milyar dolara bu kadar yaklaşması, piyasadaki bakış açısını değiştirecek cinsten.
BeInCrypto’ya özel iki röportajda Gate Group’un Ticari İşler Sorumlusu ve ChangeNOW’un CSO’su Pauline Shangett ile konuştuk ve RWA’larda neler olup bittiğini değerlendirdik.
Lee, deneysel ve talebi düşük varlıklardan ziyade, alıcısı belli varlıklara, şeffaf fiyatlandırmaya ve oturmuş piyasa derinliğine sahip enstrümanlara doğru bir yönelim olduğunu vurguluyor. Shangett ise daha derin bir dönüşümü işaret ediyor: Artık ihraççılar, ürünleri ilk günden itibaren regülasyon uyumu ve ikincil piyasa koşullarını gözeterek yapılandırıyor, bu adımları lansmandan sonra akla gelen detaylar olarak görmüyor.
Her iki ismin de altını çizdiği bu olgunlaşma, BlackRock’un tokenize para piyasası fonu gibi ürünlerin neden anında kurumsal yatırımcılar nezdinde karşılık bulabildiğini anlamamıza yardımcı oluyor.
Şimdi gelin, detaylarına bakalım.
Değişimin Fitili
RWA tokenize etme konusu artık oldukça ciddiye alınıyor. Fakat hem Kevin Lee hem de Pauline Shangett, bu büyük dönüşümün tek bir teknik atılım sayesinde yaşandığına inanmıyor.
Lee, “büyük bir keşif anı” fikrini reddediyor:
‘Bu büyüme, kanıtlanmış talep ve derin likiditeye sahip varlık sınıflarına odaklanma stratejisinden geldi. İlk denemelerde genellikle ahşap plantasyonları, karbon kredileri veya golf üyelikleri gibi niş ya da alternatif varlıklara odaklanıldı, tokenizasyonun tek başına likidite yaratacağı varsayıldı. Ancak bu beklenti erken kaldı’ dedi.
Ona göre, geride bıraktığımız yıl sektörün disiplin anlayışında ciddi bir değişim oldu. Likiditenin sadece kodla ortaya çıkacağı inancı yerine, 7/24 erişim, anlık mutabakat ve varlık taşınabilirliği gibi zincir üstü avantajların, zaten likit olan ürünlere eklenmesine odaklanıldı.
Shangett ise bu değişimi yapısal bir dönüşüm olarak tanımlıyor:
‘400 milyar dolarlık RWA büyümesi, tek bir “Evreka” anıyla gerçekleşmedi. Üç ayrı ve paralel çabanın aynı anda olgunlaşmasıyla mümkün oldu: Pekin, RWA’lara yasal zemin sağladı, QXMP, gerçek varlıkları doğrulanabilir zincir üstü bir kimliğe kavuşturdu, BlackRock ise kurumsal paranın regüle ve getiri sunan token’ları takip edeceğini gösterdi’ diye belirtti.
Shangett’e göre, sektör 2022-2023 yıllarında “bunu tokenize edebilir miyiz?” dönemini geride bıraktı. Pilot projelerde varlıklar zincir üstüne taşınabildiği kanıtlanmıştı fakat uzun süre boyunca bu token’lar, zayıf likidite ve çözülmemiş regülasyon sorunlarıyla gri bir alanda kalmıştı. Yani ürünler vardı, pazar yoktu.
Onun düşüncesine göre, işler ancak piyasaların teknik olarak etkileyici fakat işlem yapılması güç ürünleri finanse etmeyi bırakmasıyla değişti. Bu “elekten geçirme” dönemi, likidite ve regülasyonun ihraç ya da oluşturma aşamasında otomatik olarak gözetilmesini zorunlu hale getirdi. Artık bunlar lansmandan sonraya bırakılan özellikler değil, sürecin vazgeçilmez adımları.
RWA 2.0’da Merkezdeki Çatışma
Bir tahvili tokenize etmek kolay. Fakat her an güvenle alınıp satılabilir yapmak o kadar da basit değil.
Kağıt üstünde, çapraz zincir altyapılar her zamankinden daha gelişmiş. Chainlink CCIP, Axelar ve LayerZero gibi protokoller ağlar arası sahiplik kanıtı ve mesajlaşmayı mümkün kılıyor. Dağıtım için bu önemli bir avantaj sunuyor ancak hareket kabiliyeti, piyasa derinliğiyle aynı şey değil.
Lee şöyle diyor:
‘Tokenize varlıklar kripto para borsası ve protokoller arasında giderek daha değiştirilebilir ve birlikte çalışabilir hale geldikçe likidite parçalanması azalacak’ dedi.
Ona göre, şeffaf referans fiyatları doğal olarak piyasa yapıcıları ve arbitraj sermayesini cezbeder ve zamanla makasları daraltarak piyasaları birleştirir.
Shangett ise en büyük zorluğun altını çiziyor:
‘Token çıkarmak kolay, fakat istediğin anda satmak zor olan kısım. Temel sorun, likidite’ dedi.
Birlikte çalışabilirlik, zincirler arası sahiplik kanıtlayabilir diyor; ancak bu durum, alıcı yaratmaz. Bir token’ın her zaman kolayca satılabilir olması için, sipariş defterinde baştan sermaye olması gerekir. Başlangıçtan bu yana temeli olmayan likidite, farklı zincirlere açıldıkça aynı zayıflığın yayılmasına neden olabilir.
Anlık mutabakat riski yukarı taşıdı
Tokenizasyonun belki de en cezbedici vaadi hız. Neredeyse anlık takas, karşı taraf riskini ve başarısız işlem korkusunu tarihe gömebilir gibi görünüyor. Ancak hız, geleneksel piyasalarda sorun çıktığında devreye giren sessiz tamponları da ortadan kaldırıyor.
Lee bu argümana şöyle karşı çıkıyor:
‘Geleneksel finans sistemlerindeki takas gecikmeleri bilinçli güvenlik önlemleri değil, eski altyapıların mirasıdır. Uygulamada, çoğu işlemde meydana gelen hataların, klasik takas pencereleri içinde dahi geri çevrilebilirliği oldukça nadirdir’ dedi.
‘Bu nedenle risk yönetimi her zaman ön planda olmalı. İşlem öncesi doğrulama, kontroller ve koruma mekanizmaları, işlem sonrasındaki düzeltme imkanlarından çok daha kritiktir; ister geleneksel ister blockchain tabanlı bir sistem olsun. Kodun hızıyla hareket etmek, önceden sıkı disiplin ihtiyacını bir kat daha artırıyor’ diye belirtti.
Shangett ise aynı sonuca farklı açıdan yaklaşıyor:
‘Anında kesinlik hem avantaj hem de risk. Geleneksel finansda işlem ile takas arasında hata düzeltmeye izin veren bir “pencere” vardı. Blockchain bu pencereyi ortadan kaldırdı. Ancak sektör, sorunu inkar etmek yerine yeni bir koruma mimarisi inşa etti. 2025-2026’ya geldiğimizde, “kod kanundur” mantığından, kodun içine gömülü güvenlik önlemleri modeline geçtik’ dedi.
Shangett, sektörün inşa ettiği yeni koruma mimarisini şöyle tanımlıyor:
‘Uyuşmazlık konusu fon’lar bir escrow hesabına taşınıyor ve hakem kararıyla sonuçlanıyor. Orijinal işlem geri alınmıyor, bunun yerine iade işlemi oluşturuluyor. Değiştirilemezlik (immutability) prensibi korunuyor ancak kontrollü bir “soğuma süresi” sistemi getiriliyor.’ dedi.
Uzlaşma süreci neredeyse anlık hale gelirse sistem işlem öncesinde daha katı, işlem sonrasında da istisnaların nasıl yönetileceği konusunda daha açık bir yapıya dönüşmek zorunda kalıyor.
CEX’ler Dijital Yatırım Bankası Gibi
Tokenize edilmiş Hazine bonoları ve hisse senetleri bir kripto para borsası’nda memecoin’ler ile yan yana yer aldığında kripto para borsası bir portföy katmanına dönüşüyor.
Kevin Lee, merkezi kripto para borsası’ların entegre finansal platformlara dönüştüğünü ve sundukları değerin artık liste çeşitliliğinden çok portföy yönetimi, sermaye verimliliği ve çapraz varlık finansmanı gibi konulara kaydığını belirtiyor. Memecoin al-sat’ı yapan bir kullanıcı için buradaki asıl cazibe: daha fazla çeşitlilik, daha dengeli getiri ve eskiden bir kripto menüsünde bulunmayan risk yönetim araçları.
Shangett’e göre borsalar bir zamanlar “kumarhane” gibiyken şimdi dijital bir yatırım bankasına daha çok benziyor. Sonuçları ise net: Tokenize edilmiş Hazine bonoları, devlet getirilerine küçük tutarlarla ulaşmayı kolaylaştırıyor. Tokenize hisse senetleri ise kripto kullanıcılarını geleneksel piyasanın döngülerine çekiyor; ama o eski borsa kapanış zili burada yok.
Bu değişimin izleri geleneksel piyasa altyapısında da görülüyor. Ocak 2026’da ICE/NYSE duyurdu: ABD’de işlem gören hisse senetleri ve ETF’leri için 7/24 işlem desteği sunacak tokenize menkul kıymet platformu geliştiriyor (düzenleyici onayı şart). ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) ise açıkça belirtti: ‘Tokenize edilmiş menkul kıymet’ ne olursa olsun yine menkul kıymettir ve piyasadaki tüm oyuncular, federal menkul kıymetler yasası yükümlülüklerini dikkate almak zorunda kalacak’ dedi.
Gerçek Dünya Varlığı (RWA)’lerin kitlelere yayılması hızlandıkça onları bir inovasyon oyun sahası gibi görmek de zorlaşıyor. Erişilebilirlik, daha fazla denetimi beraberinde getiriyor. RWA 2.0 dünyasında sektörün gerçekte yaptığı şey: Bu baskı altında ölçeklenmeyi ve büyümeyi öğrenmek.
