Brent tipi ham petrol vadeli işlemleri, yıl başından bu yana %46’nın üzerinde yükselerek İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki nakliyatın aksamasından kaynaklanan arz şokuyla birlikte 113 dolar seviyelerine yakın işlem görüyor. Ancak açık pozisyon sayısında şubat sonundan bu yana yaklaşık %50’lik bir düşüş var ve bu yükselişe gerçekten kimin yakıt olduğu konusunda soru işaretleri oluştu. WTI ham petrol fiyatı da kısa süreliğine 100 dolar sınırını aştı. Bu gelişme, savaş priminin artık hem küresel hem de ABD odaklı göstergelere yayıldığını gösteriyor.
ABD Dolar Endeksi (DXY) şu sıralar 99,84 seviyesine yakın ve petrol destekli kozunu oynuyor. Yükselen tahvil faizleri, dolar bazlı varlıklara sermaye girişini destekliyor. 10 yıllık ABD tahvil faizi, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 45 baz puan artarak %4,40 seviyesine ulaştı. Tahvil piyasasındaki bu baskı, sessiz ama giderek daha büyük bir hikâyeye dönüşmeye başladı.
Fiyatlar Yükselirken Açık Pozisyonlar Azalıyor
ICE Europe üzerindeki Brent tipi ham petrol vadeli işlemlerinde dikkat çekici bir kopukluk göze çarpıyor. Petrol fiyatı ocak sonlarında yaklaşık 65 dolardan bugün 113 dolara tırmanırken, açık pozisyon sayısı şubat sonunda 770.000 kontrattan 380.000 kontrata geriledi. Yaklaşık %50’lik bir düşüş söz konusu.
Yükselen fiyatların azalan açık pozisyonlarla birleşmesi, vadeli işlemler piyasasında klasik bir tehlike işareti olarak bilinir. Bu genellikle yükselişin yeni alıcıların long pozisyonlarından değil kısa pozisyon kapatan trader’lardan kaynaklandığı anlamına gelir. Short squeeze’ler fiyatları uçurabilir ancak kısa pozisyonlar temizlendikçe bu hareketlerin gücü tükenir.
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasından doğan jeopolitik risk, normal piyasa denge mekanizmasının üstüne çıkan gerçek bir arz şoku yaratıyor. Ancak bu yükselişin zemini, sadece fiyat grafiğine bakınca sanıldığından daha zayıf olabilir. Trendin sağlıklı mı yoksa kırılgan mı olduğu ise sıradaki göstergeyle daha net anlaşılacak.
Özel Bir Endeks, Trendin Hâlâ Güçlü Olduğunu Gösteriyor
BeInCrypto’nun kendi geliştirdiği Oil Equity Confirmation Index (OECI), Brent getirileri ile petrol şirketi hisselerinin getirilerinin (XLE) ayrışmasını Z-skor ile ölçerek trendin sağlığını anlamak için bir framework sunuyor. +2’nin üzerindeki değerler, petrol fiyatının hisse senetlerinden çok daha hızlı hareket ettiği ve genellikle korku kaynaklı geçici fiyatlamalara işaret ediyor. Sıfıra yakın değerler, petrol ve hisselerin uyumlu hareket ettiğini ve trendin sağlıklı olduğunu gösterir. -2’nin altındaysa şirket hisseleri petrolü geride bırakıyor ve gelecek döneme dair güç fiyatlanıyor anlamına geliyor.
OECI şu an 0,44 seviyesinde ve petrol fiyatının sağlıklı bölgede olduğunu gösteriyor. Endeks bu ay başında 3,23 ve 2,89 seviyelerine ulaştığında Brent 9 Mart’ta 119 dolar civarında zirve yaptı ve ardından düzeltme geldi. Tersine, OECI -2,75’e yaklaştığında ise fiyatlar yükselen kanalın alt trend çizgisinden toparlandı. Mevcut seviye, yükselişin fazla ısınmadan bir süre devam edebileceğine işaret ediyor.
Yükseliş senaryosuna güç katan bir diğer veri de, önümüzdeki ay ve ikinci ay Brent kontratları arasındaki fark (BRN1 eksi BRN2 spread’i) 4,55 dolar seviyesinde. Yani yatırımcılar hemen teslimat için fazladan prim ödüyor. Bu da, son fiyat düşüşüne rağmen fiziksel varil talebinde henüz bir gevşeme olmadığını teyit ediyor.
ABD’de işlem gören Brent petrolüne maruziyeti izleyen BNO ETF’inin put-call oranı da yönlü beklentiyi destekliyor. 20 Mart itibarıyla hacim oranı 0,15, açık pozisyon oranı ise 0,36 seviyesinde. Opsiyon trader’ları geri dönüşten ziyade yeni yükselişe pozisyon alıyor.
Ancak makro ortam, petrol fiyatı üzerinde ciddi bir risk unsuru yaratıyor. 10 yıllık ABD tahvil faizi en büyük baskıyı oluşturuyor. %4,40 seviyesine yükselen getiriler, nisan 2025’te gümrük vergisinin askıya alınmasına yol açan %4,50-%4,60 aralığına dayanıyor.
Tahvil piyasasında sıkılaşma devam ederse, bu durum riskli varlıklar ve devlet politikaları üzerinde baskı yaratıp petrolün yükselişini dolaylı olarak kısıtlayabilir.
Brent petrol fiyatı dar bantta hareket ediyor
Günlük grafik, Brent’in şubat ayı başından bu yana koruduğu yükselen bir kanal içinde hareket ettiğini gösteriyor. 119 dolar ile 120 dolar bandı hem 9 mart hem de 19 mart tarihlerinde güçlü bir direnç olarak çalıştı. 120 doların üstünde kapanış gelirse, 131 dolara kadar yükseliş yolu açılabilir. Tabii bu senaryo için Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin tırmanması gerekebilir. Ayrıca tahvil piyasasındaki baskının da hafiflemesi önemli.
Daha olası görünen senaryo ise OECI’nin sağlıklı seyretmesi, backwardation’ın devam etmesi ve opsiyonlarda yükselişi destekleyen pozisyonların sürmesiyle, 106 dolar ile 120 dolar arasında yatay bir hareket olması. 106 doların altına inilirse 100 dolara kadar bir düşüş yolu açılır.
OECI’nin 0,44’te olması, backwardation’ın 3,63 doların üzerinde seyretmesi ve put-call oranının 0,36’nın altında olması yükseliş hareketini destekliyor. Ancak açık pozisyonların yarı yarıya gerilemesi ve 10 yıllık tahvil faizinin riskli bölgeye yaklaşmasıyla, petrol fiyatlarındaki yükseliş grafiğin gösterdiğinden daha düşük katılımla sürüyor.
Şu anda alt kanal çizgisindeki 106 dolar seviyesi, sağlıklı yükselen kanalın devamıyla 100 doları ve hatta 92 doları test edebilecek bir düzeltme arasındaki sınırı belirliyor.
