Bitcoin pazartesi günü kısa süreliğine 66.000 dolar seviyesinin altına geriledikten sonra kısmen toparlanıyor. Petrol fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyesine fırlıyor. Ayrıca İran, yeni dini liderini belirledi ve dokuz gün önce başlayan savaştan bu yana finans piyasalarında giderek derinleşen jeopolitik belirsizliği daha da artırdı.
Tahran’da yaşanan lider değişimi, rekor seviyelere ulaşan petrol fiyatları ve ABD’nin devam eden askeri tırmanışı, kripto para piyasasına net bir toparlanma katalizörü bırakmıyor.
Yeni Lider, Daha Uzun Savaş
West Texas Intermediate ham petrolü Asya açılışında varil başına 111,24 dolara kadar yükselerek gün içi %22’lik artışa ulaştı. Brent petrol ise yaklaşık 110 dolardan işlem görüyor; bu, geçen cuma gününe göre yaklaşık 40 dolar daha yüksek. Bu gelişme geçen hafta WTI’da yaşanan tarihi %36’lık artışın ardından geldi ve petrol fiyatı tarihinde en sert hareketlerden biri kaydedildi. ABD hisse endeksi vadeli işlemlerinde açılışta gerileme yaşanırken dolar güçleniyor.
Bu dalgalanmanın fitilini hafta boyunca yaşanan çarpıcı gelişmeler ateşledi. İran Uzmanlar Meclisi, merhum Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu 56 yaşındaki Mücteba Hamaney’i pazar günü ülkenin yeni dini lideri olarak ilan etti. İran Devrim Muhafızları tam bağlılık sözü verdi. Ancak bu değişim, tansiyonu düşürecek bir sürecin başlamasını sağlamadı tam tersine İran’ın daha sert bir tutum izlemesine neden oldu: Ülkenin silahlı kuvvetleri mevcut hızda en az altı ay yüksek yoğunlukta çatışma sürdürebileceklerini ve yakın zamanda daha gelişmiş, nadir kullanılan uzun menzilli füzeleri devreye alacaklarını belirtti.
Hürmüz Boğazı’nın Kapanması Baskıyı Artırıyor
Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalması nedeniyle petrol üretimini azaltmaya başladı. OPEC’in üçüncü büyük üreticisi olan BAE deniz aşırı sahalarındaki üretimi kıstı Kuveyt ise (OPEC’in beşinci büyük üreticisi) ham petrol ve rafineri üretimini düşürdü. İsrail, Tahran’ın Kuhak ve Şahran ilçeleriyle Karaj kentindeki akaryakıt depolarını vurdu. İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen ise rafinerilerin ve enerji santrallerinin hedef listesinden çıkarılmadığını belirtti.
Bahreyn’deki bir su arıtma tesisi İran SİHA’sı tarafından vuruldu. Bu gelişme çok önemli çünkü Körfez ülkeleri içme suyu için neredeyse tamamen bu tür tesislere bağımlı. Pazar geç saatlerde Kuveyt üç balistik füzeyi düşürdü ve uluslararası havaalanı yakınında iki SİHA’yı imha etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’daki Amerikalı çalışanların tahliyesini zorunlu hale getirdi ve önceki gönüllü tahliye kararını bir adım öteye taşıdı. Başkan Trump ABD’nin daha geniş çaplı hava saldırılarını değerlendirdiğini ve İran’ın nükleere yakın seviyedeki uranyum stokuna el koymak için özel kuvvetleri görevlendirmeyi düşündüğünü belirtti.
Bitcoin için Makro Hesaplamalar
Petrol fiyatının 100 doların üzerinde seyretmesi, kripto için en önemli makro destek olan faiz indirimi senaryosunu artık masadan kaldırıyor. Savaş başlamadan önce bile mart ayında ABD Merkez Bankası (Fed) için faiz indirimi olasılığı kalmamıştı. Şimdi ise WTI 111 dolara çıkmışken ve yakın vadede bir çözüm görünmezken haziran ayında da indirim ihtimali epey uzak. Bu durum doları güçlü, reel getirileri yüksek tutuyor ve Bitcoin’in değer saklama aracı olmak yerine riskli varlık gibi işlem görmesine yol açıyor: Kalıcı bir toparlanma için en olumsuz tablo bu.
Bu çapta bir sarsıntının yakın tarihte pek örneği yok. Hürmüz Boğazı, ABD dahil aktif bir çatışma sırasında hiç tam anlamıyla kapalı kalmamıştı. Aynı anda hem Körfez üreticileri üretimi kısıyor hem de depolama tesisleri doluyor. Tahran’dan Kuveyt’e kadar petrol altyapısı eş zamanlı saldırı altında.
Trump ise geri adım atmaya niyetli görünmüyor. Truth Social’da pazar günü yaptığı paylaşımda petrol fiyatlarındaki yükselişi geçici ve kabul edilebilir bir bedel olarak değerlendirdi ve İran’ın nükleer tehdidi ortadan kalkınca fiyatların hızla düşeceğini öngördü. Ancak bu paylaşım hem piyasalardaki uzun süreli çatışma korkusunu yatıştırmadı hem de Hürmüz Boğazı’nın yakın zamanda tekrar açılacağına dair umut vermedi.
