Avrupa’nın düzenlenmiş stablecoin piyasası, Kripto Varlık Piyasaları Yönetmeliği (MiCA) sayesinde büyüyor ancak önemli bir kategori hâlâ boş. MiCA’nın tam anlamıyla yürürlüğe girmesinin üzerinden neredeyse iki yıl geçmesine rağmen AB’de henüz tek bir asset-referenced token (varlık referanslı token) onaylanmadı.
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA) verilerine göre, şu anda 19 lisanslı ihraççı ve 29 düzenlenmiş stablecoin bulunuyor. Ancak; emtia veya sepet bazlı token’lar için ayrılan kategori ise sıfırda kalmaya devam ediyor.
Rakamlar Gerçekte Ne Gösteriyor?
30 Aralık 2024’te tam olarak yürürlüğe giren MiCA, düzenlenmiş stablecoin’leri iki ana kategoriye ayırıyor.
- Electronic Money Token’lar (EMT), sadece tek bir itibari para birimiyle destekleniyor.
- Asset-referenced token’lar (ART) ise; sepet varlıklar, emtialar veya altın gibi para dışı varlıklarla destekleniyor.
Mart 2026’da ESMA’nın MiCA ara kayıt güncellemesinde 11 ülkeye yayılmış 19 yetkili EMT ihraççısı görülüyor. Bu sayı iki ay önce 10 ülkede 17 ihraççı idi.
Fransa 5 lisanslı ihraççı ile liste başında. Litvanya, Lüksemburg, Malta ve Hollanda ise ikişer lisans ile Fransa’yı takip ediyor.
Dolaşımda olan 29 EMT’nin 17’si avro, 9’u dolar, 3’ü ise sırasıyla Çek korunası, İngiliz sterlini ve İsviçre frangına endeksli.
ART kategorisi ise hâlâ sıfırda.
Yapısal Sorunlara İşaret Eden Bir Fark
MiCA hukukunun III. ve IV. başlıkları tamamen ART’lara ayrılmış durumda. Bu eksik kesinlikle bir tesadüf ya da gözden kaçmış bir detay değil. Tam tersine, düzenleyici şartların uygulanabilir olup olmadığı konusunu doğrudan sorgulatıyor.
Circle’ın AB Strateji ve Politika Yöneticisi Patrick Hansen’e göre, bu durum framework içinde daha derin bir sürtüşmenin işareti.
‘Neredeyse iki yıl geçti ve hâlâ 0(!) ART var. ART’lar… framework’ün önemli bir kısmını (III. ve IV. başlıklar) kapsıyor ancak uygulamada hâlâ hiçbir başvuru yok. Bu, yapısal engeller olduğuna işaret ediyor. Yaklaşan MiCA incelemesi, bu engelleri gidermek ve ART rejimini pratikte işler kılmak için bir fırsat sunuyor’ diye yazdı.
Hansen, onaylı EMT’lerin bile henüz kripto para piyasası dışındaki alanlara yayılmadığını da vurguladı.
Düzenlenmiş stablecoin’lerin kurumlar ya da kripto dışı kullanıcılar tarafından kullanılıp kullanılmadığı sorulduğunda Hansen benimsemenin çoğunlukla hâlâ kriptoyla sınırlı ancak bu çemberin genişlemeye başladığını söyledi.
Bu tespit aslında tabloyu özetliyor.
Patrick Hansen, piyasa değerine göre en büyük ilk 50 stablecoin içinde, yalnızca USDC, USDG ve EURC’nin MiCA’ya uygunluk standardını karşılayabildiğini, bunun da aslında global stablecoin piyasasının çok dar bir dilimini temsil ettiğini belirtti.
Yaptırım Baskısı Artıyor
Bu stablecoin verileri, ESMA’nın kripto varlık hizmet sağlayıcıları (CASP) üzerindeki baskısını artırdığı bir dönemde açıklandı. Artık işletmelerin, ulusal geçiş süreleri kapanmadan önce yetkilendirme almaları gerekecek.
Çoğu ayrıcalıklı süre 1 Temmuz 2026’da sona eriyor ve ek uzatma beklenmiyor.
Aralık 2025’te ESMA, yetkisiz CASP’lerin düzenli bir kapanış planı hazırlamalarını zorunlu kılan bir bildiri yayımladı. Aynı zamanda ülke düzenleyicilerine, son dakika başvurularında ‘ciddi temkinle yaklaşmaları’ talimatını verdi.
Stablecoin ihraççıları için uyum takvimi giderek daralıyor. Aralık 2025’te white paper’ların iXBRL biçiminde sunulması zorunlu hâle geldi. Nisan 2025’te de sipariş defteri kayıtlarının JSON formatında tutulması gerekmeye başladı.
Yaklaşan MiCA incelemesinde ART’lar başrolde olacak gibi görünüyor. Düzenleyiciler, sıfır onaylı ART çıkmasını bir politika başarısızlığı mı yoksa bilinçli bir ihtiyat göstergesi mi olarak ele alacak? Bu tutum, framework’ün ileride emtia veya sepet destekli token’lara bakışını etkileyecek.
