Japonya’da faiz şoku salı günü daha da derinleşiyor. 30 yıllık devlet tahvili getirisi mayıs ayında test edilen tüm zamanların en yüksek seviyesi olan %4,205’e yaklaşırken, 10 yıllık getiri ise 1996’dan bu yana ilk kez %3’e ulaşıyor.
Aslında faiz artışı beklenti dışı değildi. Piyasalar, eylülde bir adım atılmasını neredeyse tamamen fiyatlamıştı. Ancak kimse Washington’ın bunu açıkça talep edeceğini, tahvil piyasasının ise buna rağmen bozulacağını öngöremedi.
Japonya’daki Faiz Şoku Neden Tüm Dünyayı Etkiliyor?
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Kuzey Carolina Asheville’de düzenlenen G20 maliye zirvesinde Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Kazuo Ueda ile görüştü. Daha fazla faiz artışı ve net bir mali disiplin planı talep etti.
Bessent, ‘Piyasada olmayan bilgiye sahibim ve Japon hükümeti ile BOJ’un, yen’i güçlendirecek adımlar atacağına inanıyorum’ dedi.
Japonya’nın tüm getiri eğrisi çökerken, iki yıllık tahvil getirisi 31 yılın zirvesine çıktı. Böylece yen carry trade maliyetleri bir nesil sonra ilk kez sıfıra yakın seviyeden yukarı taşındı.
Japonya kendi bütçesinde borçlanma maliyetlerini hesaplarken uzun vadeli faiz oranını %3 olarak temel alıyordu. Artık artışa geçen borçlanma maliyetleri o hesabı ciddi şekilde zorluyor.
Uzun vadeli tahvil piyasalarında benzer hareketler yaşanıyor. İngiltere 10 yıllık devlet tahvili getirisi %5,23’le 2008’den bu yana en yüksek düzeye yükseldi, ABD 10 yıllık tahvil getirisi %4,78 seviyesine ulaştı. Brent petrol ise varil başına 92 doların üzerine çıktı.
Sadece para politikası penceresinden bakmayanlar da var. BOJ’un eski yönetim kurulu üyesi ve şimdi Nomura Araştırma Enstitüsü’nde görev yapan Takahide Kiuchi, %3 seviyesinin Başbakan Sanae Takaichi dönemindeki harcama politikalarına piyasanın bir tepkisi olduğunu vurguladı.
Financial Times’ın aktardığına göre Kiuchi, ‘%3’e yükseliş, piyasadan gelen ve belli ölçüde Takaichi’nin genişlemeci mali politikasında frene basmasını zorlayabilecek bir mesaj’ şeklinde değerlendirdi.
Güçlü Bir Yen Bitcoin İçin Ne Anlama Gelir?
Seneler boyunca neredeyse maliyetsiz yen ile borçlanmak, hisse, tahvil ve kripto üzerinde kaldıraçlı pozisyonların finansmanını kolaylaştırıyordu. Artık Japonya’daki faiz artışları, bu fonlamayı oldukça pahalı hale getiriyor.
Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) verilerine göre Japonya dışı finansal olmayan kurumlara verilen yen cinsinden krediler mart 2024’te yaklaşık 250 milyar dolara ulaştı. Offshore merkezlerine yapılan toplam yen talepleri ise 500 milyar dolar civarında. Kurum, gerçek hacmin ölçülemeyecek kadar büyük olabileceğine de dikkat çekiyor.
Faiz şoku yaşandığında, ağustos 2024’te Bitcoin (BTC) ve Ethereum (ETH) fiyatları %20’ye varan düşüşler gördü. Farklı varlık sınıflarındaki trader’lar marj çağrıları nedeniyle pozisyonlarını kapatmak zorunda kaldı.
Ancak para birimi hâlâ güç kazanamadı. Dolar pazartesi günü 159,75 yen’e kadar yükselirken, 160 seviyesine dayandı. Bu eşik, yen’de müdahale beklentisini artırıyor.
Japonya’nın yende eriyen savunması, 31 temmuzda Washington’la yaptığı ortak müdahaleden bu yana dolar/yen’i hiçbir seviyede tutamıyor.
Yetkililer için kritik seviye 160. Ancak Bitcoin için asıl tetikleyici rakamdan çok hız oluyor. Çünkü 2024’teki ani değer artışı, BIS’in incelediği en sert tek günlük kur hareketiydi ve carry trade’in patlamasının başlıca nedeni buydu.
BOJ 18 eylülde karar açıklayacak. Piyasa, %1,25’e çeyrek puanlık bir artışı fiyatlıyor. Ueda’nın bu adım sonrası nasıl bir rota çizeceği, kripto para piyasası açısından faiz kararının bile önüne geçebilir.
