İran riyali, ABD doları karşısında tüm zamanların en düşük seviyesine indi. Başkent Tahran başta olmak üzere birçok büyük şehirde sokak protestoları başladı.
Bu ekonomik krizin derinleşmesi, Bitcoin’in güvenli liman olma potansiyelini yeniden gündeme getirdi. Bitwise CEO’su Hunter Horsley, lider kripto paranın finansal çalkantılara karşı bir koruma aracı olarak kullanılabileceğini öne sürdü.
SponsoredRial’deki Çöküş İran Genelinde Protestolara Yol Açtı
Financial Times‘a göre, riyal Haziran 2025’te İsrail ile yaşanan çatışma sonrası değerinin %40’ından fazlasını kaybetti. Dikkat çekici bir diğer nokta: 2015’te 32.000 olan dolar kuru, bugün 1,4 milyonun üzerine çıkarak son on yılda neredeyse 44 katlık bir değer kaybı yaşadı. Bu sert düşüş, İran’daki ekonomik krizi daha da derinleştirdi.
Alex Gladstein şöyle belirtti: ‘1980’lerin başında resmi kur 70 riyal/dolar seviyesindeydi’ dedi.
Enflasyon aralık ayında %42,2’ye çıktı. Geçen yılın aynı dönemine göre yükselirken kasım ayına göre de %1,8 artış yaşandı. Bu durum İranlı aileler üzerinde ciddi bir baskı yarattı. 2025 Aralık’ta gıda fiyatları bir önceki yıla göre %72 yükseldi, tıbbi ürünlerde ise %50’lik bir artış görüldü.
Tahran’daki Kapalıçarşı’da dükkanlar protesto amacıyla kepenk kapattı; gösteriler İsfahan, Şiraz ve Meşhed’e yayıldı. Associated Press’in aktardığına göre bu protestolar, 2022’den bu yana görülen en büyük sokak eylemleri oldu.
Krizi daha da tetikleyen ana unsur: ABD yaptırımlarının neden olduğu azalan petrol gelirleri, bankacılık sektöründeki köklü yapısal sorunlar, siyasi kaos ve sistematik yolsuzluk. Bütün bu gelişmelerin ortasında, İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin istifa etti.
Hükümet ise gıda çekleri ve sübvansiyon gibi uygulamalarla halkın öfkesini dindirmeye çalıştı. Ancak bu adımlar, kalıcı enflasyon karşısında sınırlı bir rahatlama sağladı.
Bu süreçte geleneksel güvenli limanlar da hızla değer kazandı. İran’da birikim aracı olarak öne çıkan altın coin’ler, 28 Aralık’ta tane başına 1,7 milyar riyale ulaşarak haziran ayından bu yana değerini ikiye katladı.
Sponsored SponsoredBitcoin’ın Değer Saklama Aracı Rolü
Altın uzun yıllardır klasik güvenli liman olarak kabul ediliyor. Ancak günümüzde birçok kişi alternatif olarak Bitcoin’in de dikkate değer olduğunu düşünüyor. Bitwise CEO’su Hunter Horsley de bu görüşü geçtiğimiz günlerde paylaştı.
Horsley şöyle ifade etti: ‘Ekonomik kötü yönetim: Dünün, bugünün ve muhtemelen yarının hikayesi. Bitcoin ise halkın kendini koruması için yeni bir yol sunuyor’ dedi.
Bitcoin’in koruma aracı olarak kullanılması, dünya genelinde daha sık karşımıza çıkıyor. ABD’de artan enflasyon ve resesyon endişeleri, yatırımcıların güçlerini koruyabilmek için Bitcoin’i portföylerine daha sık eklemesine yol açtı. BlackRock CEO’su Larry Fink de geçmişte Bitcoin’i savunmuştu.
SponsoredFink şunları söyledi: ‘Eğer paranızın değer kaybından veya ülkenizin ekonomik ya da siyasi istikrarından endişe ediyorsanız; bu yerel kaygıların üstesinden gelebilecek Bitcoin gibi uluslararası bir araca sahip olabilirsiniz’ dedi.
Küresel veriler de kripto paraların enflasyona karşı korunma amacıyla daha fazla tercih edildiğini ortaya koyuyor. MEXC’nin Eylül 2025 raporuna göre, kripto para kullanıcılarının %46’sı dijital varlıkları enflasyon riskine karşı koruma aracı olarak görüyor.
Arjantin’de bu eğilim çok daha belirgin. Peso büyük değer kaybederken ve enflasyon hızlanırken, Arjantinliler değerlerini korumak için Bitcoin ve stablecoin’lere yöneldi.
İran riyalinin çöküşü, Bitcoin’in para birimi değer kaybına karşı koruma aracı olarak ele alınmasını yeniden tartışmaya açtı. Fakat gerçek tablo sandığınız kadar net değil. Bitcoin’in sabit arzı ve ülke içindeki para politikalarından bağımsız olması, onu kronik enflasyon, sermaye kontrolleri ve siyasi istikrarsızlık yaşayan ülkelerde cazip bir seçenek haline getiriyor.
Böyle ortamlarda, ulusal paralara olan güven azaldıkça Bitcoin değer saklama aracı olarak öne çıkıyor. Ancak unutulmamalı ki Bitcoin halen ciddi oranda volatil. Ayrıca, devletlerin koyduğu yasak ve kısıtlamalar erişimi ve kullanım kolaylığını azaltabiliyor.
