Cardano (ADA) kurucusu Charles Hoskinson, Ethereum’un Cardano’nun Extended Unspent Transaction Output (EUTXO) modelini kopyaladığını, buna rağmen projeden bahsetmeyi tabulaştırdığını iddia ediyor. Bu çıkışı başlatan ise yeni bir Ethereum araştırma önerisi oldu.
Ethereum Vakfı araştırmacısı Toni Wahrstätter bu hafta yeni tasarımı yayımladı. Tasarım, ödemeleri tek seferlik nesneler olarak ele alıyor: Yani kalıcı veri kaydı yerine, geçici bir giriş olarak sisteme yansıtılıyor.
Ethereum’da Kalıcı Duruma Karşı: Native UTXO ile Ağ Nasıl Hafifleyecek?
Ethereum’da herhangi bir adrese yapılan ilk ödeme kalıcı bir ağ kaydı oluşturuyor. Wahrstätter’a göre basit ödemelerin çoğu aslında buna ihtiyaç duymuyor. Yaptığı öneride ödemenin varlığı geçmiş kayıtlardan kanıtlanıyor ve ağda yalnızca harcanmış olduğunu gösteren tek bir iz tutuluyor.
Bitcoin (BTC) bu tek seferlik nesne modelinin öncüsü oldu. Her ödeme bir defa oluşuyor, harcandığında ise blockchain’in aktif hafızasından kayboluyor.
Araştırmacıya göre bu yöntem, ödeme işlemlerine dair kalıcı veri ihtiyacını yaklaşık %99,8 azaltıyor. Yeni bir hesap 100 ila 150 bayt yer kaplarken, native UTXO yalnızca 0,3 bayt kadar veri bırakıyor. Bu plan, beklemede olan bir Ethereum İyileştirme Önerisi’ne (EIP) yani Frame Transactions standardı EIP-8141’e dayanıyor.
Wahrstätter, konuyu gündeme getirdiği için Vitalik Buterin’e teşekkür etti. Tam bu sırada Buterin’in de Lean Ethereum roadmap‘ini öne çıkarması, “daha hafif” bir protokol için yapılan çabaların ne kadar yoğunlaştığını gözler önüne seriyor.
Hoskinson Neden Ethereum’u Cardano’yu Kopyalamakla Suçluyor?
Hoskinson bu gelişmeye kayıtsız kalmadı. Cardano’nun kurucusu son on yılı EUTXO tasarımını geliştirerek geçirdi. Bu model, zincir üzerindeki bakiyeleri tek tek harcanmamış çıktı olarak izliyor; yani geleneksel bakiye sisteminin aksine her token parça parça takip ediliyor. Ancak Hoskinson’a göre Ethereum geliştiricileri bu emeği görmezden gelmeye devam ediyor.
‘EUTXO, akıllı kontrat dünyasının en büyük yeniliği ve Ethereum bunu ağızlarına alamıyor, çünkü harfi harfine kopyalamaya çalışıyorlar.’
Hoskinson bu sözleri X paylaşımında dile getirdi. Ayrıca, kendi tabiriyle Ethereum ekosisteminde Cardano’dan bahsetmenin “adeta suç” olduğunu söyledi. Öte yandan projesinin bir dönem CoinMarketCap’te üçüncü sırada yer aldığını ve milyonlarca kullanıcıya hizmet verdiğini de vurguladı.
Bu açıklamalar, kurucunun son dönemdeki tartışmalı açıklamalarının bir parçası. Geçtiğimiz haftalarda hem Leios ölçeklenebilirlik yükseltmesini savundu hem de topluluğun bir kısmından gelen istifa çağrılarına göğüs germek zorunda kaldı.
ADA ve ETH için Piyasa Durumu Ne Diyor?
Piyasa, yaşanan karşılıklı açıklamalara pek tepki göstermedi. ADA yaklaşık 0,17 dolar seviyesinde ve haftalık bazda %12,5 değer kazandı. Ancak token, hala piyasa değeriyle 18. sırada bulunuyor; Hoskinson’un işaret ettiği eski üçüncülükten hayli uzak.
Ethereum (ETH) ise 1.754 dolar fiyatla işlem görüyor ve 211 milyar dolar piyasa değeriyle genel sıralamada ikinci basamakta. Ayrıca ADA’daki son toparlanma temmuz başında yeni cüzdan sayısında kayda değer artışla desteklendi.
Wahrstätter’ın çözümü hâlâ bir araştırma önerisi olarak masada ve henüz resmi bir EIP mevcut değil. Bu büyüklükte bir değişiklik için topluluk onayı ve ayrıca bir hard fork gerekecek. Dolayısıyla önümüzdeki aylarda Ethereum’un gerçekten Hoskinson’un “benimsediği” modele ne kadar yaklaşacağını göreceğiz.
