Gümüş vadeli işlemlerinin fiyatı 29 Ocak’ta 117 dolar’ı aşarak tarihi bir ralliyi sürdürüyor. Son bir yılda yüzde %275 artan bu yükselişin arkasında ciddi bir fiziksel arz sıkıntısı yatıyor. Depolardaki stoklar artık sadece açık olan vadeli işlemler pozisyonlarının %14’ünü karşılayabiliyor.
Azalan stoklar, olağanüstü büyüklükteki kurumsal kısa pozisyonlar ve alışılmışın dışında geriye doğru taşınan kontratlar: Tüm bu gelişmeler, adeta kitaplara girecek nitelikte bir kısa pozisyon sıkışmasının şu anda piyasada yaşandığına işaret ediyor.
SponsoredDepo Stokları Baskı Altında
27 Ocak tarihli en güncel CME depo stok raporuna göre, COMEX onaylı depolardaki toplam gümüş varlığı 411,7 milyon ons’a geriledi. Çok daha kritik olan ise kayıtlı stok: Vadeli işlemler kontratları karşılığında anında teslim edilebilecek tek metal türü olan kayıtlı stoklar, 107,7 milyon ons’a düştü.
Kayıtlı stoklar sadece bir günde 4,7 milyon ons azaldı. Metal ya depolardan çekildi ya da uygun statüye dönüştürüldü. Ancak “uygun” olarak işaretlenen gümüşler, vadeli işlemler için teslimata uygun değil.
Toplam açık pozisyon 152.020 kontratta (yani 760 milyon ons) bulunuyor. Bu durumda, kayıtlı stoklar yalnızca açık olan kağıt taleplerinin %14,2’sini karşılayabilecek durumda. Yani, vadeli işlemler pozisyonu olanların küçük bir bölümü bile fiziksel teslimat talep etse borsa ciddi bir operasyonel stresle karşılaşabilir.
Ticari Kısa Pozisyonlar Teslim Edilebilir Arzı Aştı
20 Ocak’ta derlenen ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) Trader’ların Pozisyonları raporu kısa tarafın üzerindeki baskının boyutunu gözler önüne seriyor.
Ticari trader’lar—çoğunlukla bankalar ve dealer’lar—90.112 kontrat açık kısa, 43.723 kontrat ise uzun pozisyonda bulunuyor. Yani net kısa pozisyonları 46.389 kontrata, yani yaklaşık 231 milyon ons’a ulaşmış durumda.
Sponsored SponsoredBu net kısa pozisyon, mevcut teslimata hazır kayıtlı gümüşün (108 milyon ons) iki katından fazla. Eğer uzun pozisyon sahipleri agresif şekilde fiziksel teslimat talep ederse, kısa pozisyon sahipleri daralan piyasada metal bulmak zorunda kalacak ve bu durum fiyat artışını daha da hızlandırabilir.
Backwardation ve Backward Roll’lar Piyasada Baskı Sinyali Veriyor
Gümüş piyasası ekim başından bu yana ‘backwardation’da—yani spot fiyatların vadeli işlem fiyatlarını aştığı durumda—seyrediyor. Bu fiyat yapısı, anlık fiziksel talebin arzı geride bıraktığını, normal piyasa koşullarında ise nadiren bu kadar kalıcı olabildiğini gösteriyor.
Analistler, vadeli işlemler kontratlarının marttan ocağa ve şubattan ocağa çekildiğini gözlemledi. Bu olağandışı desen, uzun pozisyon sahiplerinin teslimat için daha fazla beklemek istemediğini ortaya koyuyor.
Sadece ocak ayında, fiziksel teslimat için toplamda 9.608 kontrat—yani 48 milyon ons—kesilmiş durumda. Bu rakam, mevcut kayıtlı stokların neredeyse %45’i demek.
Sponsored SponsoredGüneş Enerjisi Sektörü Zor Günler Yaşıyor
Arz sıkışıklığını katlayan bir diğer etken de aralıksız süren sanayi talebi. Gümüş, bugün güneş paneli üretim maliyetlerinin %29’una ulaştı. Geçen yıl %14 olan bu oran, 2023’te ise yalnızca %3,4’tü.
Bu yükseliş sayesinde gümüş, fotovoltaik üretiminde alüminyum, cam ve silisyumu geride bırakarak en büyük maliyet kalemi haline geldi. Çinli dev üreticiler Trina Solar ve Jinko Solar, yatırımcılara 2025 ve 2026’da net zarar beklediklerini duyurdu.
Bunun üzerine, Longi Green Energy 2026’nın ikinci çeyreğinde bakır tabanlı güneş hücrelerinin seri üretimine geçeceğini açıkladı. Ancak sektör analistleri, bu tür ikame çabalarının ölçeklenmesinin yıllar aldığını vurguluyor. Yani kısa vadede fiziksel gümüş talebi güçlü kalmaya devam edecek.
SponsoredAltın Karşılaştırıldığında İstikrarlı Kaldı
Buna karşılık, altın piyasasında benzer bir stres göze çarpmıyor. COMEX altın depo stokları 35,9 milyon ons. Bunun 18,8 milyon ons’u kayıtlı stok kategorisinde. Açık pozisyon miktarı ise 528.004 kontrat, yani 52,8 milyon ons. Burada karşılama oranı %35,7 ile gümüşün iki katından fazla.
Altın vadeli işlemleri ise “contango”da; yani vadeli fiyatlarının spotun üzerinde olduğu normal piyasada seyrediyor. Günlük stok hareketleri ise oldukça sınırlı.
Görünüm
Silver Institute’a göre, gümüş piyasasındaki yapısal açık art arda beşinci yılına girmiş durumda ve yer üstü stoklar erimeye devam ediyor. Kiralama oranları rekor seviyede yüksek ve fiziksel primler küresel piyasalarda açılmışken, fiyat artışının önü hâlâ açık görünüyor.
Ancak trader’lar, bu kadar gerilmiş bir piyasada kar realizasyonu hızlanırsa veya borsalar pozisyon limitleri ya da teminat artışlarıyla devreye girerse sert düzeltmelerin de yaşanabileceğini unutmamalı.
