Yarın, 11 Şubat 2026’da düzenlenecek ilk L1-zkEVM atölyesiyle, blok doğrulamada devrim yaratabilecek, herkes için daha hızlı, ucuz ve erişilebilir yeni bir sistemin ilk detayları açıklanacak.
Ethereum, her bloktaki işlemleri tek tek yeniden çalıştırmak yerine yakın gelecekte sıfır bilgi (ZK) kanıtlarına güvenebilir. Bu sayede doğrulayıcılar işlemlerin doğruluğunu kriptografik kanıtlarla onaylayabilecek.
SponsoredEthereum’un ZK Proofs’a Geçişi Blok Doğrulamayı Nasıl Değiştirebilir?
Ethereum Foundation araştırmacısı Ladislaus.eth, bunun ağ tarihinin “muhtemelen en önemli” yükseltmelerinden biri olduğunu belirtti.
Bu değişiklik L1-zkEVM 2026 yol haritasının bir parçası ve EIP-8025 (İsteğe Bağlı Yürütme Kanıtları) özelliğine odaklanıyor. Bu özellikle, “zkAttester” adı verilen bazı doğrulayıcılar blokları, işlemleri teker teker kontrol etmek yerine kriptografik kanıtlarla onaylayabiliyor.
Geçiş opsiyonel; yani kimse zorla güncellemek zorunda değil, mevcut node’lar alışık olduğumuz gibi çalışmaya devam edecek. Ancak bu yeniliği benimseyenler için kazanımlar oldukça iddialı.
Ladislaus.eth şöyle yazdı: ‘İlk L1-zkEVM breakout toplantısı, 11 Şubat 2026 saat 15.00 UTC’de gerçekleştirilecek.’ dedi.
Bugün bir blok doğrulamak için tüm işlemlerin tekrar yürütülmesi gerekiyor ve bu, ağ büyüdükçe daha fazla zaman ve kaynak anlamına geliyor.
ZK kanıtları, zkAttester’lara tüm blockchain’i depolamadan neredeyse anında blok doğrulamayı mümkün kılıyor.
Burada mesele hızdan ibaret değil. Donanım, depolama ve bant genişliği gereksinimleri azalınca Ethereum’a erişim çok daha kolaylaşıyor.
Sponsored SponsoredKendi başına staking yapanlar ve ev kullanıcıları bile sıradan cihazlarla kolayca doğrulayıcı olabiliyor. Böylece ağ hem merkeziyetsiz kalıyor hem de “güvenme, doğrula” felsefesini sürdürmüş oluyor.
Daha yüksek gas limitleri ve hızlı işleyiş de, küçük oyuncuları ekosistem dışına itmeden mümkün olabilir.
EIP-8025, esneklik ve güvenliği öne çıkarıyor. Birden fazla istemci tarafından oluşturulan kanıtlar ağın geneline yayılıyor ve doğrulayıcıların bir bloğu kabul etmesi için yeterli sayıda (teklif: beşte üç) bağımsız kanıt sunulması yeterli oluyor.
Bu yöntemle hem istemci çeşitliliği korunuyor hem de ağ güvenli, kapsayıcı ve merkeziyetsizliğe dirençli bir yapıda kalıyor.
SponsoredEthereum’da Kurumsal Hareketlilik ve Yarınki Workshop: Doğrulamada Yeni Dönem
Zamanlama oldukça kritik. 2026’da Ethereum’un kurumsal benimsenmesi hız kazandı; Fidelity Digital Assets, Morgan Stanley, Grayscale, BlackRock ve Standard Chartered gibi devler, ağda doğrudan yatırım yapıyor ya da altyapı kuruyor.
Ethereum Foundation kurumsal bölüm başkanı David Walsh şu ifadeleri kullandı: ‘2026, Ethereum’da hızlı başladı… Bir ay geçti. Bu yıl eğlenceli geçeceğe benziyor.’ dedi.
Tokenize varlıklar, stablecoin’ler ve staking ürünleri büyümeye devam ederken, Glamsterdam hard fork’u (gömülü proposer-builder ayrımı, ePBS içeriyor) L1’de ZK kanıt üretiminin pratikte kullanılmasını destekliyor.
L1-zkEVM geliştirmeleri aynı zamanda Katman 2 rollup’lar ve ZisK, openVM, RISC Zero gibi zkVM sağlayıcılarını da güçlendiriyor; çünkü şu anda bile birçok Ethereum bloğu kanıtlanıyor. Yürütme tanığı ve ZK VM API’lerinin standartlaşması, hem L1 doğrulayıcıları hem de L2 protokolleri için ortak bir altyapı anlamına geliyor.
11 Şubat’taki atölyede şu altı temel konu başlığı işlenecek:
Sponsored Sponsored- Yürütme tanığı ve misafir programı standardizasyonu
- zkVM-misafir API standardizasyonu
- Konsensüs katmanı entegrasyonu
- Kanıtlayıcı altyapısı
- Kıyaslama (benchmark), ve
- Güvenlik için biçimsel doğrulama.
Bu etkinlik, Ethereum’un 2026 yol haritasında, blok doğrulamayı opsiyonel, kanıt temelli ve çok daha verimli hale getirme yolunda resmen ilk adım olacak.
Eğer benimsenme artarsa, EIP-8025 dizüstü bilgisayarlarda tam doğrulama yapan node’ları tekrar mümkün kılabilir ve Ethereum’un ana katmanını merkeziyetsizlik ya da güvenlikten ödün vermeden büyütebilir.
Doğrulayıcı, geliştirici ya da kullanıcı olun fark etmiyor: Ethereum’un blok doğrulama sürecinin yepyeni bir döneme girişi işte tam da bu an olabilir.
Yarınki L1-zkEVM atölyesi, The Merge’den bu yana Ethereum’da görülen en köklü teknik sıçramaya ilk göz atış fırsatı sunuyor. Merakla bekleniyor!
