Ethereum Fusaka Bugün Yayınlanıyor: Pectra Benzeri Bir Ralli Tetikleyebilir mi?

Ethereum, PeerDAS teknolojisini devreye sokacak olan Fusaka yükseltmesini 3 Aralık 2025 Perşembe günü TSİ 00:49’de aktif hale getiriyor. Bu yenilik, ağ düğümlerinin blob verisinin sadece sekizde birini saklamasına olanak tanıyor ve Katman 2 “rollup” çözümleme için teorik ölçeklenebilirliği 8 kat artırıyor.

Bu, Ethereum’un 2025’teki ikinci büyük ağ iyileştirmesini işaret ediyor ve Mayıs ayında Pectra çatalının ardından geldi. Pectra çatlı, ETH’de %29’luk bir artışa neden olmuş ve doğrulayıcı işlemleri için yeni standartlar belirlemişti.

Fusaka Yükseltmesinin Detayları

Fusaka hard fork’u, Osaka yürütme katmanı yükseltmesi ve Fulu konsensüs katmanı güncellemesini birleştirerek Ethereum’un ölçeklenebilirliğini, güvenliğini ve kullanıcı deneyimini artırıyor. Bu değişiklikler, Ethereum ekosistemi içinde Katman 1 ve Katman 2 çözümleri üzerinden katlanarak daha yüksek işlem hacimlerini destekliyor.

Coin Metrics analizine göre, Fusaka, blob kapasitesini artırarak veri kullanılabilirliğini geliştiren Katman 1 geçirgenliğini artırıyor. Bu, “rollup” işlemlerini daha fazla maliyet etkin hale getiriyor. Bu yükseltme, bugüne kadarki en iddialı hard fork olan Pectra’nın doğrudan bir devamı niteliğinde.

Ethereum’un resmi X duyurusu, yükseltmenin Katman 2 ekosistemine olan etkisini vurguladı.

“Ethereum’un bu yılki ikinci büyük yükseltmesi. Özellik vurgusu: PeerDAS – Verim 8x artış. Rollup’lar için bu, daha ucuz blob ücretleri ve büyüme için daha fazla alan demek.”

Fusaka’nın kapsamı, altyapı iyileştirmelerini, düğüm kaynak gereksinimlerini azaltmayı ve daha sıkı hesaplama limitleri ve rafine edilmiş gas fiyatlandırma mekanizmaları aracılığıyla güvenliği artırmayı kapsıyor.

PeerDAS Teknolojisiyle Gelen Yenilikler

Peer Verilerin Mevcudiyet Örnekleme (PeerDAS), Fusaka’nın inovasyonunu sabitliyor ve düğümlerin blob verilerini yönetme şeklini tamamen değiştiriyor. PeerDAS altında, düğümler artık ağın blob verisinin sekizde birini saklıyor. Bu, depolama gereksinimlerini yaklaşık %80 azaltırken, dağıtık örnekleme yoluyla tam veri kullanılabilirliğini koruyor.

Ethereum Vakfı dokümanları, PeerDAS’ın düğümlerin, ağın küçük veri parçalarını rastgele örnekleyerek veri kullanılabilirliğini doğrulamasına olanak sağladığını belirtiyor. Bu durum, düğüm operatörleri için bant genişliği ve depolama engellerini azaltıyor, katılımı artırırken genel blob kapasitesini de destekliyor.

Ethereum üzerinden işlem verilerini yayınlayan Katman 2 “rollup”lar için, PeerDAS doğrudan blob ücretlerini düşürüyor. Yeni ölçeklenebilirlik, “rollup”ların daha yüksek işlem hacimlerini işlemesine olanak tanırken, maliyetleri potansiyel olarak düşürüp Ethereum ölçeklenmesindeki ana sorunları doğrudan ele alıyor.

Ayrıca, Fusaka, Blob-Parametre-Sadece çatalları ekleyerek, Ethereum’un ağ çapında bir hard fork gerektirmeden blob kapasitesi hedeflerini ve limitlerini ayarlamasını sağlıyor. Bu, geliştiricilere, “rollup” talebine yanıt olarak büyük protokol yükseltmelerine gerek kalmadan hızlı bir şekilde blob hedeflerini artırma esnekliği veriyor.

Fusaka’nın Güvenlik ve Verimlilik İyileştirmeleri

Fusaka, kritik güvenlik ve verimlilik geliştirmeleri sunuyor. EIP-7918, blob ücretlerini gerçek ağ sıkışıklığı ile hizalayarak Ethereum’un ekonomik güvenliğini koruyor. Yükseltme ayrıca, büyük işlemlerden kaynaklanan hizmet reddi risklerini ortadan kaldırmak için tek işlem gas kullanımını 16.777.216 (2^24) gas birimi ile sınırlıyor.

Kullanıcı deneyimi cephesinde, secp256r1 imzaları için yerleşik desteği, Apple Secure Enclave ve Android Keystore kullanarak anahtar tarzında kimlik doğrulamasına olanak sağlıyor. Bu, kurtarma ifadelerine olan ihtiyacı ortadan kaldırarak potansiyel olarak kurumsal benimsemeyi hızlandırıyor. Sharplink CEO’su Joseph Charom, Fusaka’yı “Ethereum ve kurumsal benimseme yolculuğunda dev bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.

Ancak, analistler doğrudan fiyat karşılaştırmalarında temkinli kalıyor. Pectra’nın yükselişi, ABD-İngiltere ticaret anlaşmasını da içeren geniş kapsamlı makro ekonomik olumlu etkilerle eşleşti. Fusaka’nın etkisi, daha çok devam eden L2 büyümesi ve kurumsal girişlere bağlı olabilir.

Pectra’nın, staking verimliliği ve hesap soyutlamasına yoğunlaştığı, Fusaka’nın ise altyapı ölçeklenebilirliğini önceliklendirdiği düşünülüyor. Bu, daha az görünür, ancak Solana gibi rakiplerle uzun vadeli rekabet için belki de daha temel bir iyileştirme olarak kabul ediliyor.