Vitalik Buterin: Ethereum Blockchain Üçlü Açmaz Sorununu Çözdü

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, yeni gizlilik ve veri işleme teknolojilerinin blockchain’in uzun süredir çözülemeyen ölçeklenebilirlik sorununu büyük ölçüde ortadan kaldırdığını söylüyor.

Ancak bu gelişmelerin tam anlamıyla güvenliğini sağlamak için birkaç yıl daha beklemek gerekiyor.

Buterin 2030 Yol Haritasını Tam Güvenlik İçin Açıkladı

Buterin, 3 Ocak’ta X’te yaptığı paylaşımda Ethereum’un sıfır bilgi ispatlı (zero-knowledge) sanal makineleri entegre etmesinin ağın yeteneklerini bambaşka bir seviyeye taşıdığını belirtti.

Bu dönüşümün asıl nedeninin ise ZK-EVM’ler ile veri dağıtım yöntemi PeerDAS’ın bir araya gelişi olduğunu ekledi.

Buterin şu sözleri söyledi: ‘Bunlar küçük gelişmeler değil; Ethereum’u temelde yeni ve çok daha güçlü bir merkeziyetsiz ağ türüne dönüştürüyorlar.’ dedi.

Bu kombinasyonun “Blockchain Üçlemesi” olarak bilinen, merkeziyetsizlik, güvenlik ve yüksek bant genişliğine aynı anda ulaşmak gibi tarihi bir mühendislik zorluğunu çözdüğünü savundu.

Buterin, geliştirilmiş mimariyi ‘konsensüsle çalışan bir BitTorrent’ olarak tanımladı ve Bitcoin’in merkeziyetsizliğe öncelik verip veri aktarımında zorlanan modelinden farklı olduğunun da altını çizdi.

Yeni yükseltmelerle birlikte Ethereum’un artık büyük dosya paylaşım ağlarıyla kıyaslanabilecek veri yüklerini, merkeziyetsiz defterin güvenliğini koruyarak işleyebileceğini belirtti.

Buterin iddiasını şöyle açıkladı: ‘Üçleme sorunu çözüldü – teoride değil, canlı kod üzerinde çözüldü. Bunun bir kısmı (veri kullanılabilirliği örneklemesi) bugün ana ağ (mainnet) üzerinde çalışıyor, diğer yarısı (ZK-EVM’ler) ise performans açısından üretim kalitesine ulaştı – geriye güvenlik kısmı kalıyor.’ dedi.

Ancak bu vizyonun uygulanması için yol haritası uzun vadeye yayılmış durumda.

Buterin, teknolojinin artık ‘üretim kalitesinde performansa’ ulaştığını söylese de sistemin tam anlamıyla güvenli olması için daha çok yol olduğunu kabul etti.

Kendi zaman çizelgesine göre, ZK-EVM’ler blok onaylama işlemlerinde ana yöntem haline ancak 2027 ila 2030 yılları arasında gelebilecek. Bu sistemler, temel verileri açıktan göstermeden işlemleri hem hızlı hem de düşük maliyetle doğrulama imkanı sunacak.

Bu sürede ağ aşamalı güncellemeler uygulamayı planlıyor.

Buterin bu yıl içinde gas limitinin artırılmasını bekliyor. Yeni protokol güncellemeleriyle birlikte, işlem teklif edenlerin blok yapıcılarından ayrılması ve her bloğun kapasitesinin artırılması mümkün olacak.

Daha ileriye baktığımızda, Buterin ‘dağıtık blok oluşturma’ hedefini de ortaya koydu. Bu sistemde, hiçbir varlık tüm işlemleri tek başına bir araya getirmeyip işlemlerin çok daha dağıtık yapılmasını sağlıyor.

Bunun yetkiyi dağıtarak merkezi sansür riskini azalttığını ve işlemlerin coğrafi olarak daha dengeli şekilde işlenmesini sağladığını açıkladı.

Buterin paylaşımında şu ifadeye yer verdi: Uzun vadede asıl ideal, tam bir bloğun hiçbir zaman tek bir yerde oluşmadığı bir geleceğe ulaşmak. Bunu kısa vadede yapmak gerekmeyebilir ancak bana göre böyle bir kapasiteyi elde etmek için çabalamaya değer dedi.

Ethereum’un bu teknik yön değişikliği, daha hızlı ve ucuz blockchain’lerin yoğun rekabeti altında geliştiricilere yeni nesil ölçeklenebilirlik çözümlerini hızlıca devreye alma baskısı yaratıyor.