Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Bitcoin’i “dev bir saadet zinciri” olarak nitelendiriyor ve çöküşe mahkum olduğunu söylüyor.
Yakın zamanda kaleme aldığı bir görüş yazısında Johnson, kişisel bir anısından ve tarihteki para birimlerinden örnekler vererek trilyon dolarlık kripto para piyasasını değerlendirdi.
Boris Johnson: Bitcoin’in Otoriteden Yoksun Olduğunu Savunuyor
Johnson, eleştirisini tanıdıklarından birinin 500 sterlinden Bitcoin yatırımı yaparak 20.000 sterlin kaybetmesini anlattığı bir hikâyeye dayandırdı.
Eski başbakan, bu kaybın internet üzerindeki karmaşık ücretler ve genel olarak fırsatçı bir ortam yüzünden yaşandığını dile getirdi.
‘Bitcoin adı altında ne kadar çok yaşlı insan dolandırılırsa hayal kırıklığı da o kadar hızla artacak. En başından beri kripto paraların neredeyse tamamının temelde bir saadet zinciri olduğundan ve çok azının gerçekten iyi bir kullanım alanı sunduğundan şüpheleniyordum,’ diye yazdı.
Johnson’a göre bu örnek, merkeziyetsiz sistemlerde temel bir yapısal problemi temsil ediyor. Ona göre bu yapı, somut faydadan çok “inanmaya devam etme” üzerine kurulmuş.
Altın ya da koleksiyonluk Pokémon kartlarının elle tutulabilir bir çekiciliği ve alınıp satılabilir içsel değeri olduğunu belirten Johnson Bitcoin’in ise yalnızca “bir dizi bilgisayarda saklı bir sayı dizisi” olduğuna dikkat çekti.
Roma İmparatorluğu’na tarihten bir örnek veren Johnson, paranın tarih boyunca asıl gücünü onu basan merkezi otoriteden aldığını savundu.
‘Erken Roma İmparatorluğu’nda uzun süre boyunca enflasyon çok düşüktü ve bunun bir nedeni de halkın sikkelerdeki otoriteye tam anlamıyla inanmasıydı’ dedi Johnson.
Modern itibari para birimlerinin, hükümetlerin aşırı harcama eğilimi nedeniyle zamanla değer yitirdiğini kabul etse de Johnson, yaygın güvenin sağlanabilmesi için bir devlet desteğinin şart olduğunu savundu. Buna karşılık Bitcoin’in merkezi bir ihraççısı olmamasını eleştirdi.
‘Sözde bütün mesele merkeziyetsiz olmasıymış. Bu da demek oluyor ki politikacılar kontrol edemez. Yani devletin savurganlığıyla değeri düşürülemez. [Fakat bu] Bitcoin’in değer kaybetmesi halinde şikayet edecek kimsenizin olmadığı anlamına geliyor. Ne görevden alınacak bir merkez bankeri ne de seçimle görevden uzaklaştırılacak bir hükümet var. Eğer her şey bir anda hack’lenirse hesap soracağınız hiçbir muhatap yok’ diye savundu.
Sonuçta Johnson, kripto para ağını tamamen yeni gelen saf yatırımcıların sürekli olarak içeri girmesine muhtaç, sürdürülemez bir saadet zinciri olarak tanımladı.
Güvene darbe vuracak bir çöküşün ise sektörün ölümcül zayıflıklarını ortaya çıkarıp sonradan girenleri ortada bırakacağını öne sürdü.
‘Belki yanılıyorumdur. Belki bu bilgisayar tabanlı para birimleri değerde yükselmeye devam edecek. Ama bu tamamen güvene bağlı ve şu aralar güvenin sarsıldığına dair o kadar çok hikaye duymaya başladım ki, bence on yıl sonra Pokémon kartlarına yapılan yatırım, çok daha mantıklı bir uzun vadeli tercih olarak görünecek’ diyerek sözlerini noktaladı.
Kripto Para Topluluğu Eski Başbakan’ın İddiasına Yanıt Verdi
Dijital varlık topluluğu ise hızla karşılık verdi. Topluluk üyeleri Johnson’ın yazısının, merkeziyetsiz finansın işleyişini ve günümüz makroekonomik dinamiklerini temelden yanlış anladığını savundu.
MicroStrategy Yönetim Kurulu Başkanı Michael Saylor ise saadet zinciri benzetmesini tamamen reddetti. Ona göre gerçek bir saadet zincirinde merkezi bir yönetici, hayali getiriler vaat eder ve ödemeleri yeni yatırımcılardan gelen parayla yapar.
Ama Saylor Bitcoin’in ne bir ihraççısı ne de bir pazarlamacısı ve garanti edilmiş bir getirisi olmadığını vurguladı. Ona göre Bitcoin, yalnızca açık kaynaklı, merkeziyetsiz ve şeffaf kod ile piyasa talebi tarafından yönetilen bir para ağı.
Eski İngiltere Maliye Bakanı Kwasi Kwarteng, şu anda Stack Bitcoin Treasury’nin kurucu ortağı olarak aynı söylemi destekledi. Ona göre Bitcoin’e saadet zinciri demek internetin ilk dönemine piramit şeması demeye benziyor.
Kwarteng, Britanya siyasi elitinin hâlâ ‘dümende uyuduğunu’ ve finansal inovasyon konusunda ‘yıllarca geriden geldiğini’ savundu.
‘Bitcoin bir anda ortaya çıkmadı. Paranın kendisinin evrildiği çok uzun bir hikayenin en yeni bölümü. Altından, altına dayalı kağıda, ardından merkez bankalarının yönettiği tamamen itibari paralara… Bu tarihi ciddiyetle inceleyen herkes, sabit arzlı merkeziyetsiz bir para ağının kaçınılmaz olduğunu görebilir’ diye X’te yazdı.
Ayrıca sektör uzmanları da Johnson’ın iddia ettiği gibi Bitcoin’in gelip geçici bir trend olmadığını gösteren açıkça gözlemlenen piyasa gerçeklerine dikkat çekti.
Nitekim Bitcoin son yıllarda kurumsal yatırımda hızla öne çıkıyor. Wall Street’in dev varlık yöneticileri bugün spot Bitcoin kripto para borsası yatırım fonlarında on milyarlarca doları yönetiyor.
Kurumsal ve Wall Street entegrasyonunun ötesinde, merkeziyetsiz yaklaşım artık devlet düzeyine de taşındı. ABD gibi ülkeler finansal altyapılarını güvence altına almak için ulusal düzeyde stratejik Bitcoin rezervleri oluşturuyor ya da bu alanda adımlar atıyor.
