DAO Kavramını Daha Önce Duydunuz mu?

Makaleyi Paylaş
KISACA
  • DAO (Decentralized autonomous organization) Merkezi Olmayan Otonom Kuruluşlardır

  • DAO'nun çalışması, kod ile yazılan kuralların konsensüs algoritması üzerinden ve binlerce node tarafından işleme alınması prensibine dayanır.

  • 2009 yılında fikir olarak ortaya atılmış olan DAO fikri 7 yıl sonra 2016 yılında kendi adındaki ‘THE DAO’ projesiyle hayata geçirilmiştir.

  • promo

    Yeni ve gelişmiş BeInCrypto Premium 3.0 kanalı, resmen hayata geçti: Sizin için 3x daha fazla trader, 3x daha fazla bilgi, 3x daha fazla değer sunuyoruz! Telegram Kanalımıza katılın

The Trust Project şeffaflık konusunda yeni standartlar oluşturan uluslararası bir haber kurumları konsorsiyumudur.

DAO bir zamanlar fazlasıyla ses getiren gerçekleşip kısa süre içerisinde büyük kar eden bir projeyken sonrasında bu proje bazı sebeplerden dolayı büyük de zarar etmiştir. Peki öncesinde iyi gidip sonrasında zarara uğrayan bu DAO projesi nedir ve neyi amaçlamıştır?

DAO NEDİR?

DAO (Decentralized autonomous organization) kısaca Merkezi Olmayan Otonom Kuruluşlardır.  Kaynağı 2009 yılında Ethereum’un(Merkezi olmayan açık kaynaklı blok zinciri) da altyapısını oluşturmasıyla ortaya çıkan bir fikir iken şu anda gerçekleşmiş bir projedir. DAO’nun mantığı belli bir merkezi sisteme sahip olmadan arka planda yazılan kodlar yani kurallar dahilinde oluşturulan, finansal işlerde bir insana ihtiyaç olmadan güvenli bir şekilde şirket mekanizması sağlamaktır.

Size de böyle söyleyince kulağa farklı geliyor değil mi? Fakat gelişen teknolojileri hafife alıyoruz ve zamanında hayalini bile kuramayacağımız şeylerin gerçekleştiğine şahit oluyoruz.

Dao nedir

DAO NASIL ÇALIŞIR?

Her şirketin nasıl belli başlı yazılı ya da sözlü kuralları varsa burada da artık bu kuralları kağıda ya da söze dökmek yerine kodlara yazıyoruz. Bu yazılan kurallar da konsensüs algoritması üzerinden ve binlerce node tarafından işleme alınır. Konsensüs algoritması tartışmalı ve sonunda bir görüşe dayandıran algoritma çeşididir. Nasıl ki kararlar alınırken tartışılıyorsa ona uygun da algoritma tasarımı yapılmalıdır.

DAO’da yazılmış olan kuralları değiştirmek ya da kaldırmak mümkün fakat kolay değil. Belli bir oylama yapılarak oylama sonucunda çıkan karara göre bir değişiklik söz konusu olabilir. Onun dışında koda işlenmiş kurallar olduğundan herkesin basitçe değiştirebileceği bir mekanizma değildir.

THE DAO (İlk DAO Projesi)

2009 yılında fikir olarak ortaya atılmış olan DAO fikri bundan 7 yıl sonra 2016 yılında kendi adındaki ‘THE DAO’ projesiyle gerçekleşti.  Projenin kodları Christoph Jentzsch tarafından yazılmıştır. Proje, o dönemde kripto para finansmanı için kullanılan ICO’larda sıkça görülen token satışı yapıyordu. Proje 1 ay içerisinde 11.000 token satışı yaptı. Yapılan bu satışla birlikte 150 Milyon değerinde Ethereum satın aldı.

Çok iyi şekilde ilerleyen ve kodların dışarıdan bir azınlık ya da topluluk tarafından müdahale edilememesi de projeyi çekici kılıyordu. Ancak bu çekici kılan yapı büyük bir sorunu da beraberinde getiriyordu.

Bu güvenli ve sağlıklı ilerleyen yapı ne gibi sorunu beraberinde getirir dediğinizi duyar gibiyim. Lakin biri kod içerinde bir hata yakalar ise hemen müdahale edemiyor ve değiştiremiyordu. İşte sorun da tam bu noktada ortaya çıkmıştı.

CryptoFed DAO

2016 yılının Haziran ayında THE DAO projesini hedef alan hacker akıllı kontrat kendi hesabını kontrol edemeden, DAO’daki tokenleri tekrar tekrar çekmesine olanak sağlayan bir açık yakaladı. Açığı yakalayan hacker kendi hesabına 3,6 Milyon Ether geçişi sağladı. Teknik olarak kurallar dahilinde yaptığı için ekstra bir değişiklik yapmasına gerek kalmadı.

Bu yazıda genel olarak sizlere DAO’nun ne olduğunu ve gerçekleşen projeden bahsetmeye çalıştım. Gelişen teknolojilerle artık sanal dünyada arka planda işler yürüttüğümüz, yatırımlar kovaladığımız dönemler içerisindeyiz. Bu sanallaşan dünyada geri kalmamak adına her bilgi bizim için bir hazinedir.

Her şeyin farkında olarak ya da yarın bir gün bir proje geliştirileceği zaman THE DAO’da da görüldüğü gibi her şey mükemmel gitse de arkamızda açık bırakmamamız gerektiğine dikkat çekmek isterim.Artık sanallaşan bu dünyada Metaverse, coinler yanı sıra birçok kavram mevcut ve gelişen teknolojilerle devam da edecek.

Sorumluluk Reddi

Sitemizde yayınlanan her içerik, iyi niyet çerçevesinde kaleme alınmıştır ve genel manada bilgi vermek amacıyla yazılmaktadır. Sitemizden edindiği bilgiler ışığında, okuyucunun yaptığı her hamle, çok net bir şekilde kendi riskidir ve siteyle bir ilgisi yoktur.
Share Article

Gazi Üniversitesi Bilgisayar Öğretim Teknolojileri Eğitmenliği öğrencisi, Veri Tabanı Teknisyeni, Gazi Blockchain Topluluğunun tasarım ekibi üyesi. Merkeziyetsiz yazılım ve ASP.Net yazılımlarına ilgili olduğu için bu alanda hüküm sürüyor. Gazi Üniversitesi adı altında içerik yazarlığı yapıyor.

YAZARI TAKİP ET

İlk yatırma ve alım-satım işleminizde 3.000 $'a varan ödülleri kapın!

Bize katılın!

Bybit: Hoş Geldiniz Ödülü — 600 $'a varan trade ödülünüzü bugün alın!

Şimdi başlayın!

Bybit: Hoş Geldiniz Ödülü — 600 $'a varan trade ödülünüzü bugün alın!

Şimdi başlayın!