Silicon Valley’nin hakimiyeti artık garanti değil ve çöküşü, uç bir senaryo olmaktan çıkıp ciddi şekilde konuşulmaya başlandı. Bu uyarı, Coinbase eski CTO’su Balaji Srinivasan’dan geldi.
Coinbase’in eski yöneticisi, artan siyasi riskler ve yapısal politika değişikliklerinin, önümüzdeki on yıl içinde Valley’i “birden sıfıra” indirebileceğini, kripto-native ağların ise onun doğal halefleri olarak öne çıkabileceğini savunuyor.
SponsoredCalifornia’nın Milyarder Vergisi Silikon Vadisi’ni Oylamaya Taşıyor
Srinivasan, Silicon Valley’nin ana ekonomik motoru olan girişim sermayesinin, şu unsurların baskısı altında çökebileceği bir senaryo çiziyor:
- Servet vergisi
- Düzenleyici düşmanlık ve
- İki partili siyasi baskı
Bu düşüncenin merkezinde ise California’daki 2026 Milyarder Vergisi Yasası taslağı yer alıyor. Bu teklife göre, net serveti 1 milyar dolar’ın üzerinde olan kişilerden tek seferlik %5 oranında dolaylı vergi alınması gündemde.
Balaji Srinivasan şöyle yazdı: ‘Silicon Valley’nin önümüzdeki on yıl içinde kelimenin tam anlamıyla sıfıra inebileceği bir senaryo var. Yerine ise Çin ve internet geçecek: Yani Çinli teknoloji şirketleri ve internete dayalı kripto protokol’leri. Çünkü bunlar, Silicon Valley’de olmayan politik korumayı bünyesine katmış durumda.’ dedi.
Srinivasan, vergi teklifinin startup yatırımlarının temelini oluşturan “güç yasası” ekonomisini doğrudan hedef aldığını savunuyor. Girişim sermayesi, genellikle nadir rastlanan büyük çıkışlar sayesinde yaygın başarısızlıkları telafi etme ihtimaline dayanıyor.
Milyarder olma olasılığının ortadan kaldırılması halinde, teşvik yapısının da çökeceğini öne sürüyor.
Sponsored SponsoredSrinivasan, ‘Milyarder olma ihtimali yoksa melek yatırım yok, melek yatırım yoksa Silicon Valley yok’ diyerek bu tür girişimlerin teklif edilmesi bile risk alma iştahını ve erken aşama yatırımları soğutabilir diye uyarıyor.
Baker Botts gibi hukuk şirketleri, önerilen yasanın Anayasa’ya aykırılıkları olduğunu gündeme taşıdı. Bunlar arasında Pasif Ticaret Maddesi’ne aykırılık, geriye dönüklük sorunu ve mülkiyet hakkına müdahale gibi endişeler öne çıkıyor.
Yine de PwC, bu girişimin 2026 Kasım’ında kabul edilmesi halinde yaklaşık 100 milyar dolar gelir getirebileceğini tahmin ediyor. Bu durum yasal belirsizliğe rağmen, teknoloji zenginliğinin vergilendirilmesi yönünde artan siyasi bir iştaha işaret ediyor.
Siyasi Risk Artık Yapısal Bir Unsur
Srinivasan’a göre tehdit, vergilendirmenin ötesinde: Teknoloji şirketlerinin dayandığı siyasi “platformun” zayıflaması, çöken bir işletim sistemine benzetiliyor.
Ona göre mülkiyet hakları, hisse bazlı ödemeler, vize, halka arz süreçleri ve yapay zeka ile kripto gibi yeni teknolojilere yönelik düzenlemelerde artan bir istikrarsızlık göze çarpıyor.
SponsoredCoinbase’in eski yöneticisi, bugün sektöre her iki siyasi kutuptan da tepki geldiğini belirtiyor. Sol kanadın bir bölümüne göre teknoloji, yoğunlaşmış sermaye ve eşitsizliğin sembolü. Sağ kanadın bir kısmıysa teknoloji şirketlerini küreselleşme ve kültürel yer değiştirme olarak algılıyor.
Srinivasan, bu çift yönlü baskı nedeniyle sektörün siyasi anlamda yalnızlaştığını söylüyor.
Bazı kurucular Texas, Miami, Dubai ya da Singapur’a taşınmış olsa da, Srinivasan çoğu şirketin hala Kaliforniya, Delaware ve New York’ta sıkı sıkıya bağlı olduğunu hatırlatıyor. Onun deyimiyle, bu yargı bölgeleri teknoloji gücünü gittikçe daha fazla hedef alıyor.
Kripto Para Ekosistemi: Finansal Dünyanın “Memelileri”
Yine de Srinivasan, teknolojik gelişmenin biteceğini değil, sadece Silicon Valley’nin bu alandaki tekelinin sona ereceğini öngörüyor.
Sponsored SponsoredOna göre teknoloji zaten merkeziyetsizleşiyor. Donanım üretimi Çin’e kaydı. Dünya genelinde tek boynuzlu startup’lar artık 400’den fazla şehirde faaliyet gösteriyor. Açık kaynaklı yapay zeka modelleri, geleneksel merkezlere olan bağımlılığı azaltıyor.
Kripto paralar ise bu ortamda öne çıkmaya aday. Klasik teknoloji şirketlerinden farklı olarak, kripto protokol’leri küresel ölçekte çalışıyor, tek bir yargı alanına bağlı değiller ve dirençlerini merkeziyetsiz yapıdan alıyorlar.
Srinivasan bu dönemi adeta bir yok oluş olayına benzetiyor. Silicon Valley ona göre, dinozorlara benziyor: hâlâ baskın ama oldukça kırılgan.
Kripto ve internet tabanlı ağlar ise memeliler gibi: Daha küçük, çoğu zaman değeri yeterince anlaşılmayan ama siyasi şoklara dayanıklı bir yapıya sahip.
California’nın servet vergisi önerisi 2026’daki oylamaya doğru ilerlerken asıl soru, teknolojinin devam edip etmeyeceği değil, bir sonraki dönemin nerede ve nasıl şekilleneceği oluyor.