X (Twitter) şu anda tüm dikkatleri üzerine çeken büyük bir teknoloji tartışmasının tam merkezinde. Elon Musk geçtiğimiz günlerde, platformun hem organik hem de reklam içeriğinin dağıtımını belirleyen öneri algoritmasının yedi gün içinde açık kaynaklı olacağını, her dört haftada bir güncelleneceğini ve yapılan değişiklikleri açıklayan detaylı geliştirici notlarıyla paylaşılacağını duyurdu.
Şeffaflık yönünde atılan bu adım, kullanıcıların, geliştiricilerin ve eleştirmenlerin anında ilgisini çekmiş durumda.
SponsoredX’in Algoritması Açık Olacak: Kullanıcılar Gerçekten Neler Olduğunu Görebilecek mi?
Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin konuyu değerlendirdi ve temkinli bir destek vererek önemli bir noktaya dikkat çekti: Şeffaflık sadece kodu paylaşmakla bitmiyor.
“Eğer doğru şekilde yapılırsa bu gerçekten güzel bir hamle. Umarım doğrulanabilir ve tekrarlanabilir olur” şeklinde konuşan Buterin, gönderilerin ve beğenilerin anonimleştirilerek sonradan denetlenebileceği bir sistem önerdi. Böylece hile yapılmasının önüne geçilebileceğini belirtti. (kaynak)
Buterin, bu tarz doğrulanabilirliğin, gölgede bırakıldığını veya görünürlüğünün azaldığını düşünen kullanıcıların, içeriklerinin neden olması gerektiği kadar geniş bir takipçi kitlesine ulaşamadığını izleyebilmesine fırsat tanıyacağını vurguladı.
“Dört haftalık bir periyot fazla iddialı olabilir” diyen Buterin, algoritmanın sık sık değişmesinin bu hedefi zorlaştırabileceğine dikkat çekti ve tamamen şeffaf bir sistem için bir yıllık bir yol haritası önerdi.
Topluluk tepkileri ise şeffaflıkla kullanıcı deneyimi arasında bir denge bulmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Blockchain araştırmacısı ZachXBT daha az hassas bir akış istediğini belirtiyor. Çünkü genellikle ilgi alanı dışında bir gönderiyle etkileşim kurunca, “Senin İçin” bölümünde benzer içeriklerle dolup, takip edilen hesapların paylaşımları geride kalıyor.
Diğer topluluk üyeleri ise tartışmayı bir adım ileri taşıyarak, akışın çalıştığına dair kriptografik kanıtlar sunulması gerekliliğini dile getirdi.
“Açık algoritmalar geliştiricilere yardımcı olur. Ancak kullanıcıların yaşadığı asıl sorun içeriklerin dağıtımı” diye yazan topluluk üyeleri şöyle devam etti: “Şeffaf bir sistem sayesinde kullanıcılar üç soruya tahminde bulunmadan, net şekilde cevap alabilmeli: İçeriğim değerlendirildi mi? Hangi sinyaller en etkiliydi? Nerede görünürlük kaybettim ve nedeni ne?”
Her kullanıcı algoritmik karmaşıklığı sıcak karşılamıyor. Bazı kullanıcılar, akış sıralamasının daha basit olabileceğini; sadece takip, beğeni, zaman damgası ve yapay zeka ile üretilmiş konu etiketlerinin kullanılması gerektiğini savunuyor. Karmaşık tahmin modellerini gereksiz buluyorlar.
Bu yaklaşım, kullanıcı deneyimini bozmadan, belirli ve doğrulanabilir bir akış sağlamanın bir yolu olarak öne çıkıyor.
Buterin Musk ile Devam Eden Diyalogda Algoritmik Hesap Verebilirliği Savunuyor
Tartışma aslında Musk ve Buterin arasında uzun süredir devam eden bir diyalogun yeni bir perdesi. Buterin daha önce de X’in içerik yükseltme mantığını eleştirmiş, öfke veya kafa karıştırıcı içeriklerin algoritma tarafından öne çıkarılmasına karşı uyarmıştı. Musk’ın ifade özgürlüğünü savunma çabalarını ise takdir ettiğini dile getirmişti.
Buterin, algoritmik kararlar için ZK-proof’lar ve içeriklerin zincir üstü zaman damgasıyla kayıt altına alınması gerektiğini de savundu. Buterin’e göre bu tarz önlemler, sosyal medya platformlarına olan güveni ve hesap verilebilirliği tekrar tesis etmeye yardımcı olacak.
SponsoredMusk’ın planı algoritmalarda şeffaflık için önemli bir sıçrama potansiyeline işaret ederken, Buterin ve kripto ile yazılım topluluğunun önde gelenleri, açık kodun sadece ilk adım olduğunun altını çiziyor.
Çünkü doğrulanabilir sonuçlar ve tekrar oynatılabilir veri olmadan, platformu yönetenler ile kullanıcılar arasındaki güç dengesizliği devam ediyor. Gerçek anlamda şeffaf bir X (Twitter) ise, kullanıcılarına şunları sağlamalı:
- Erişimlerini denetleyebilmek
- İçerik dağıtımının nasıl çalıştığını anlayabilmek
- Görünmeyen engellemelerden endişe duymadan özgürce paylaşımda bulunabilmek
Böyle bir vizyon, dijital çağda sosyal medyadaki güveni baştan tanımlayabilir. Açık kaynak için geri sayım başlarken tüm kripto topluluğu ile geliştiriciler gözlerini Musk’ın verdiği bu doğrulanabilirlik sözlerinin tutulup tutulmayacağına çevirdi. Yoksa X, iddiaların konuşulduğu; ama gerçek bir hesap verilebilirliğin sağlanamadığı bir platform olarak mı kalacak?
