Ethereum’da Vitalik Buterin’in Bir Zamanlar Reddettiği Alternatif Yeniden Gündemde

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, neredeyse on yıllık bir görüşünü kamuoyunda tersine çevirerek blockchain’de bireysel egemenlik konusundaki düşüncelerinde önemli bir değişime işaret ediyor.

Buterin, X (Twitter) üzerinde yaptığı son paylaşımda, kullanıcıların tam kendi kendine doğrulama yapmasının bir “dağ başında yaşama fantezisi” olduğu yönündeki 2017’deki ifadesine artık katılmadığını söyledi.

Ethereum’un Öz-Doğrulama Varsayımlarını Vitalik Buterin Neden Yeniden Değerlendiriyor?

Buterin, bu açıklamanın hem kriptografi alanındaki gelişmeleri hem de gerçek hayatta yaşanan ağ arızalarından çıkarılan dersleri yansıttığını belirtiyor.

2017’de Buterin, blockchain teorisyeni Ian Grigg ile blockchain’lerin zincir üstü duruma bağlı kalıp kalmaması konusunda tartışmıştı. Grigg, blockchain’ler’in yalnızca işlem sırasını kaydedip kullanıcı bakiyesi, akıllı kontrat kodu veya saklama verisi tutmasına gerek olmadığını savunuyordu.

Buterin ise bu yaklaşıma karşı çıkmıştı ve kullanıcıların ya zincir geçmişini baştan sona çalıştırmak ya da üçüncü parti RPC sağlayıcılarına tamamen güvenmek zorunda kalacaklarını dile getirmişti. O dönemde Ethereum kurucusu bu iki seçeneğin de ortalama bir katılımcı için mantıklı olmadığını vurguluyordu.

Buterin o dönem, Ethereum’un zincir üstü duruma bağlı kalmasının ve Merkle kanıtları ile değerlerin doğrulanabilmesinin, tüm ağı tek bir sağlayıcıya emanet etmekten çok daha güvenli olduğunu özellikle vurguluyordu.

O zamandan bu yana değişen şey ise, ZK-SNARKs teknolojisinin yükselişi oldu. Bu kriptografik atılım, kullanıcıların ağ üzerindeki her işlemi tek tek yeniden çalıştırmaya ihtiyaç duymadan blockchain’in doğruluğunu sınamalarına imkan tanıyor.

Buterin bu gelişmeyi, “15 dolara tüm hastalıkları iyileştiren bir hap” keşfetmeye benzetiyor: Yani maliyeti yüksek olmayan ama güvenlikte büyük bir sıçrama yaratan dönüştürücü bir teknoloji.

Buterin’e göre bu yenilik, Ethereum’a geçmişte istemeden kabul edilen ölçeklenebilirlik, doğrulama ve merkeziyetsizlik arasındaki dengeleri tekrar değerlendirme şansı tanıyor.

Ethereum’un “Dağ Adamı” Seçeneği: Merkeziyetsiz Gelecek İçin Güvenli Liman

Buterin, gerçek dünyadaki dayanıklılığın da önemine dikkat çekiyor.

Buterin şöyle dedi: Bazen P2P ağı tamamen devre dışı kalıyor. Bazen gecikme süresi yirmi katına çıkıyor. Kimi zaman güvendiğiniz bir hizmet kapanıyor. Bazen madenciler veya staking yapanlar güçlerini bir araya getiriyor, aracı kurumlar uygulamaları sansürlüyor.

Böyle durumlarda, kullanıcıların “geliştiricileri aramadan” doğrudan zinciri doğrulayıp kullanabilmeleri gerekir. Bu sayede, en kötü senaryoda bile bireysel egemenliklerini korumuş olurlar.

Bu ilke, Buterin’in “Dağ Adamı” seçeneğine yeniden güçlü şekilde sahip çıkmasının temelini oluşturuyor. Tam kapsamlı kendi kendine doğrulama günlük bir alışkanlık olmasa da, Ethereum için kritik bir güvenlik alternatifi ve pazarlık kozu anlamına geliyor, tam anlamıyla “son sığınak” gibi bir rol üstleniyor.

Tıpkı BitTorrent’in yayın platformlarını kullanıcılara daha iyi fırsatlar sunmaya zorladığı gibi, Dağ Adamı’nın kulübesi de Ethereum kullanıcılarına belirsizlik ortamlarında hem ekstra güç hem de güvenlik sağlıyor.

Özetle Buterin’in yeniden değerlendirmesi teknik olduğu kadar felsefi de bir anlam taşıyor. ZK-SNARKs sayesinde artık kendi kendine doğrulamaya dair önceki engeller kalkarken, pratik deneyimler de merkezileşme, ağ hataları ve sansür risklerinin gerçek ve ciddi tehditler olduğunu açıkça gösteriyor.

Dağ Adamı seçeneği canlı tutulduğu sürece, Ethereum ağı hem uzun vadeli dayanıklılığını hem de bireysel egemenlik ruhunu korumuş oluyor.

Buterin’in görüş değişikliği, yeni kararlara giden yolda eskiden rehber alınan varsayımların artık sabit olmadığını ve merkeziyetsiz bir gelecek için güçlü geri dönüş yollarının hayati olduğunu açıkça ortaya koyuyor.