Brezilya, kripto paralarla ilgili en eski varsayımlardan birini test ediyor: Dijital varlıklar sadece geleneksel finans sistemi çökerken mi gelişiyor?
Brezilya Merkez Bankası Selic faiz oranını %15’te tutuyor; bu oran büyük ekonomiler arasında en yükseklerden biri. Ancak Uluslararası Para Fonu (IMF)’nun yeni raporuna göre ülkenin finansal sisteminde bir çatlama yok. Tam tersine kredi piyasaları sağlam kalmaya devam ederken, kripto benimsemesi hız kazanıyor.
Brezilya’nın Kripto Para Benimsemesi Klasik Makro Mantığı Zorluyor
Birkaç gün önce 2025 ikinci çeyrek COFER verilerini yayımlayan Uluslararası Para Fonu (IMF) bu kez Brezilya’nın makroekonomik görünümünü ele alan yeni bir rapor paylaştı.
SponsoredIMF, son paylaşımında Brezilya’daki kredi genişlemesinin “bir politika hatası olmadığını” belirterek, yüksek faiz oranlarına rağmen parasal aktarım mekanizmasının etkili çalıştığını savundu.
IMF araştırması, Brezilya’da temel faiz oranı %15 iken gerçekleşen son kredi genişlemesinin bir politika hatası olmadığını gösteriyor. Fintech şirketleri ve artan gelirler, finansmana erişimi dönüştürüyor. Bu sırada para politikası görevini yerine getirmeye devam ediyor, ifadelerine yer verdi IMF.
Banka kredileri 2024’te %11,5 artarken, şirket tahvili ihracı %30 yükseldi. Bu sonuçlar, genellikle alternatif finansal varlıklara talebi azaltır. Klasik makro bakışa göre normalde bu ortam kripto için elverişli sayılmazdı.
Ancak Brezilya’da kripto para işlemleri 2025’te yıllık bazda %43 arttı. Bu artış, geleneksel makro bakışla tabanda yaşanan benimseme arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor.
İşleyen Bir Sistem Zincir Üstünde Gelişmeye Devam Ediyor
IMF’nin son IV. Madde danışma raporu şu vurguyu yapıyor: Brezilya Merkez Bankası tam olarak yapılması gerekeni yaptı.
- Politika sıkılaştırması kredi faizlerine yansıdı
- Kredi büyümesi yavaşlamaya başladı
- Enflasyon beklentileri hâlâ yüksek olsa da aktif şekilde yönetiliyor
Güçlü gelir artışları, düşük işsizlik ve fintech’lerin hızlı yayılması sayesinde kredi talebi, yüksek faiz oranlarına rağmen sürdü.
Dijital bankalar ve fintech kredi kuruluşları, Brezilya kredi kartı pazarının kabaca dörtte birini (yaklaşık %25) oluşturuyor. Böylelikle finansal erişim büyük ölçüde genişlerken, merkez bankasının para politikasının etkisi bozulmadı.
Öte yandan kripto para benimsemesi sistemi protesto olarak değil, giderek sistemin bir devamı olarak yükseliyor.
Latin Amerika’nın en büyük dijital varlık platformu Mercado Bitcoin’i kaynak gösteren sektör analistleri, Brezilya’daki kripto rallisinin arkasında genç yatırımcıların yer aldığını belirtiyor.
24 yaş altındaki kullanıcılar arasında benimseme yıllık %56 arttı. Bu artışın arkasında spekülatif altcoin’ler değil stablecoin’ler ve tokenize sabit getirili ürünler var.
Dijital sabit getirili ürünler, 2025’te yaklaşık 325 milyon dolar getiri dağıttı. Bu getiriler, Brezilya’daki yüksek faizli carry trade ile doğrudan rekabet ediyor.
Toplam kripto para işlem hacmi %43 artarken, daha düşük riskli kripto ürünlerde büyüme %108’i buldu. Bu durum, spekülasyondan yapısal yatırımcılığa geçişi gösteriyor.
Orta gelirli kullanıcılar portföylerinde ciddi oranda stablecoin’lere yer veriyor. Daha düşük gelirli yatırımcılar ise yüksek getiri için hâlâ en çok Bitcoin’e yöneliyor.
En çok işlem gören varlık hala Bitcoin; onu Ethereum ve Solana takip ediyor. Yatırımcıların yaklaşık %18’i ise portföylerini birden fazla kripto para varlığıyla çeşitlendiriyor.
Bu tablo, kripto para benimsemesinin sadece enflasyon, para birimi çöküşü ya da politika hatalarına tepkiyle sınırlanmadığını gösteriyor.
Sponsored SponsoredGeleneksel Finans Esnemeye Başladı
Geleneksel kurumlar da harekete geçiyor. Latin Amerika’nın en büyük özel bankası Itaú Unibanco, yatırım portföylerinde Bitcoin’e %1 ila %3’lük bir pay ayrılmasını tavsiye etti. Banka, bunu spekülatif bir hamle olarak değil, çeşitlendirme ve kısmi riskten korunma aracı olarak görüyor.
Banka, Bitcoin’in geleneksel varlıklarla düşük korelasyona sahip olmasına ve küresel ölçekte işlem gören merkeziyetsiz bir değer saklama aracı olmasına dikkat çekti. Bu tavsiye, ABD’deki büyük varlık yönetim şirketlerinin benzer açıklamalarıyla örtüşüyor.
Mercado Bitcoin’in tokenize gelir ve hisse senedi ürünlerine açılımı, Stellar ağında yapılan ihraçlar da dahil olmak üzere, geleneksel finans ile blockchain altyapısı arasındaki sınırları her geçen gün daha fazla belirsizleştiriyor.
Brezilya’daki deneyim, kriptonun sadece sorunlu finansal sistemlerde gelişeceği tezini zayıflatıyor. Aksine, para politikası normal işlerken de fayda, getiri ve portföy çeşitliliği arayışıyla yeni bir benimseme dalgasının geldiğine işaret ediyor.
Önümüzdeki dönemde asıl kırılma noktası, enflasyon ya da faiz oranları olmaktan çıkıp; mahremiyet, şeffaflık ve kontrol konularına kayabilir. Kripto para regüle edilen finansal altyapının içine gömüldükçe, tartışmanın odağı makroekonomik başarısızlıklardan altyapının kimin kontrol ettiğine doğru kayıyor.
Brezilya’da yaşanan kripto patlaması bir kriz yatırımı değil. Bu, farklı dünyaların yakınlaşması sonucu oluşan bir yatırım teması ve tam da bu nedenle en sarsıcı gelişme olabilir.
