Bitcoin Kendi Coin’lerini Donduracak mı? “The Cat” Teklifi Topluluğu İkiye Böldü

Kuantum bilişim, Bitcoin ve kripto para piyasası için hâlâ ciddi bir tehdit oluşturuyor; özellikle de altyapıdaki kriptografi açısından güvenlik riski sürüyor. Ancak şimdi bambaşka bir tehlike daha gündeme oturdu: Tartışmalı “Cat” Bitcoin İyileştirme Önerisi (BIP). Geliştirici topluluğunda, milyonlarca inscription bağlantılı çıktının kalıcı olarak harcanamaz ilan edilmesi fikri kıvılcımı ateşledi.

Gündemdeki taslak BIP, blockchain şişmesine çözüm arıyor ve Bitcoin’in temel ilkeleri ile mülkiyet hakları konusunda soru işaretleri yaratıyor. Topluluktan gelen tepkiler ise destekten, tehlikeli bir emsal oluşabileceği endişesine kadar uzanıyor.

Bitcoin geliştiricileri BIP “The Cat” önerisini tartışıyor: Ordinals ve Stamps kaynaklı UTXO spam’ine çözüm arayışı

Her Bitcoin işlemi, önceki işlemlerden kaynaklanan coin’leri harcar. Bir işlemin çıktıları, belirli adreslere atanan Bitcoin tutarını temsil eder. Eğer bir çıktı henüz kullanılmadıysa, bu Unspent Transaction Output (UTXO) yani harcanmamış işlem çıktısı halini alır.

Kısaca, bir UTXO, gelecekte harcanabilecek bir Bitcoin parçasıdır.

Bu plan, Bitcoin’in UTXO sayısının 2023’te iki katına çıkarak 160 milyonun üzerine ulaşmasını hedef alıyor. Artışın büyük bir kısmı ise Ordinals ve Bitcoin Stamps kaynaklı.

Son yıllarda Bitcoin’in Harcanmamış İşlem Çıktısı (UTXO) seti hızlı arttı ve bu durum node çalıştıranlar ile madenciler için ciddi bir yük oluşturdu. Taslak görüşmede verildiği üzere UTXO sayısı 2023 boyunca yaklaşık 80–90 milyondan 160 milyonun üzerine çıktı.

Şu anda neredeyse yarısı 1.000 satoshi’den az ve çoğu nakit transferinden ziyade veri depolama amacıyla tutuluyor.

Bu yükselişte en büyük rol Ordinals inscription’larına ait: Veriler Taproot şahit alanlarına yazılıyor. Bitcoin Stamps ise, sahte bare multisig adresleriyle harcanamaz çıktılar yaratarak ekstra yük oluşturuyor.

Bu teknikler, aslında OP_RETURN gibi blockchain şişmesini engellemek için getirilen kuralları aşıyor. OP_RETURN’ın 80 baytlık aktarım limiti şişmeyi azalttı, ancak son dönem yöntemler rastgele veri depolamak için yeni işlem tiplerini suistimal ediyor.

Etkileri oldukça büyük. Her node, işlemleri doğrulamak için tüm UTXO setini belleğe almak zorunda. Bu da hem madencilerin hem de birden fazla node çalıştıranların maliyetlerini artırıyor.

Bitcoin geliştiricisi Mark Erhardt, Stamp’lerin UTXO setini bu şekilde kullanmasını ‘teknik olarak bakıldığında blockchain’in en sorumsuzca kullanım örneklerinden biri’ olarak tanımlıyor.

Bitcoin, tarihsel olarak finansal transferlere öncelik verdi ve veri kullanımını kısıtladı. Bitcoin Core geliştiricisi Greg Maxwell, OP_RETURN sınırları hakkında şunları belirtti: ‘Buradaki amaçlardan biri davranışları ihtiyatlı ve makul kullanıma yönlendirmek.’ dedi.

Ancak hem Ordinals hem de Stamps örneklerinde, bu sınırlar kolayca aşıldı. Bu da ‘The Cat’ gibi daha sert önlemleri gündeme taşıyor.

“The Cat” BIP Teklifi’nin Detayları

Teklifte, NMU (Non-Monetary UTXO – Parasal Olmayan Harcanmamış İşlem Çıktısı) adı verilen yeni bir sınıf tanımlanıyor. Indexer’lar tarafından belirlenen NMU’lara özel bir bit atanıyor. Bu şekilde tespit edilen inscription bağlantılı çıktı’lar, harcanamaz olarak işaretlenecek ve artık işlem girişlerinde kullanılamayacak.

Node’lar bu tür çıktı’ları kaldırarak depolama yükünü ve maliyeti düşürecek.

Livecoins adlı popüler X hesabı şu ifadeleri kullandı:

‘Yeni BIP teklifi “The Cat”, Bitcoin üzerinde Ordinals ve Stamps kaynaklı spam’i kökten bitirmeyi hedefliyor: Konsensüs yoluyla satoshi’leri donduracak. Amaç; veri depolamak için kullanılan milyonlarca küçük UTXO’yu kalıcı olarak harcanamaz hale getirip dolaşımdan çıkarmak. Fakat bu, satoshi’lerin ilk kez demonetize edildiği benzeri görülmemiş bir emsal yaratıyor’ dedi.

Sınıflandırma kriteri olarak işlem değeri esas alınacak; 1.000 satoshi’nin altındaki UTXO’lar tespit edilen belli dönemlerde kapsama girecek. Özellik etkinleştirildiğinde, node’lar bu NMU’ları işlem doğrulamalarında göz ardı edecek.

Destekleyenler, bu yöntemin ekonomik olarak spam’i caydırıcı olacağını öne sürüyor; çünkü teknik düzeyde sürekli filtrelemeye gerek kalmayacak. İsimlerden TwoLargePizzas, sağlanacak faydanın ‘tek seferlik temizlikten çok daha öte’ olduğunu düşünüyor.

Bitcoin’in artık parasal olmayan veri yüküne geçit vermediği netleştirilirse, “The Cat” ile gelecekteki spam teşebbüsleri önlenebilir. Nona YoBidnes’a göre spam, tüm UTXO’ların yüzde 30 ila 50’sini oluşturuyor ve bu teklif ‘ağ için güçlü bir anti-spam mesajı’ niteliğinde.

BIP, harcanmadan kalan milyonlarca toz çıktı’yı hedefliyor. Her biri değerli kaynak tüketiyor. Geniş ölçekli servislerde bu toplu yük, gerçek altyapı maliyetlerine ve yeni gelenler için daha uzun node senkronizasyon sürelerine sebep oluyor.

Bitcoin’ın Temel Değerleri ve Mülkiyet Hakları Üzerine Tartışma

Teklife karşı çıkanlar güçlü gerekçeler sunuyor; bu hamle Bitcoin’in temel özelliklerine köklü bir müdahale olarak değerlendiriliyor. Başarılı geliştirici ve mahremiyet savunucusu Greg Maxwell, ‘UTXO’ları devre dışı bırakmak’ için depolama alanında elde edilecek küçük avantajı yetersiz buluyor. Maxwell, bu yöntemi “varlığa el koyma” olarak nitelendirerek Bitcoin’in değerlerini zedelediğini savunuyor.

Geliştirici Ataraxia 009 ise şöyle uyarıyor: ‘Bu değişiklik, riskli bir yokuş aşağı kayışı başlatıyor.’ Konsensüs katmanında bazı UTXO’ların dondurulması, gelecekte coin’lere el konulmasının kapısını aralayabilir.

Bu konu; sansüre ve varlığa el konulmasına karşı direnç flag’ini taşıyan Bitcoin topluluğunda özellikle önemli bir endişe.

Tartışmanın merkezinde şu soru var: Bitcoin protokol düzeyinde işlem türleri arasında ayrım yapmalı mı?

Destekçiler inscription tabanlı spam’in bir saldırı olduğunu ve engellenmesi gerektiğini düşünürken, eleştirmenler protokolün, işlemlerin “meşruiyetini” yargılamasına kapı açılmasından kaygılı.

Ağın, satoshi’leri kullanımlarına bakarak sistemden çıkarma eğilimi gösterirse, ileride çok daha geniş müdahaleler yapılabileceği korkusu hakim.

Tartışma, Bitcoin’in kimliği hakkında da önemli başlıklar açtı: Bitcoin salt bir finans sisteminden mi ibaret, yoksa sansür direnci tüm geçerli işlemleri kapsar mı?

Destekçiler veri saklamanın sınırlanmasına yönelik geleneği örnek verirken, karşıtlar Ordinals ve Stamps’ın mevcut kurallara göre hâlâ geçerli olduğunu vurguluyorlar.

Taslak değerlendirme aşamasında topluluk geri bildirimi akmaya devam ediyor. Sonuç yalnızca teknik kararları değil; Bitcoin’in temel değerler ile operasyonel gereksinimler arasındaki dengede nasıl yol alacağını da belirleyecek.

“The Cat” girişiminin kaderi ne olursa olsun, bu tartışma; verimlilik ile ilkeler arasındaki çatışmayı ve Bitcoin’in ölçeklenirken karşı karşıya kaldığı yeni sorunları bir kez daha gözler önüne seriyor.