Asya piyasaları haftaya sert düşüşle başlıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırılarının ardından petrol fiyatı fırladı, hisse senetleri geriledi ve yatırımcılar güvenli liman arayışına girdi. Ancak Bitcoin beklentilerin aksine güçlü kaldı; hafta sonu 63.000 ile 68.000 dolar arasında sert dalgalanmasına rağmen 66.500 dolar seviyelerinde işlem görüyor.
Hürmüz Boğazı fiilen kapanınca ve Brent petroldeki yükseliş %13’e ulaşınca çatışma, Bitcoin’in 7/24 likiditesinin bir kriz sönümleyici olup olmadığını ya da sadece rüzgarla sürüklenen başka bir risk varlığı mı olduğunu test ediyor.
Asya Güne Düşüşle Başladı Sonra Kayıpları Azalttı
Japonya’nın Nikkei endeksi açılışta %2,15 düşerken endekste 1.260 puandan fazla kayıp yaşandı. Öğle saatlerinde kayıplar %1,66’ya seviyesine geriledi ve endeks 57.875’te işlem gördü. Hong Kong Hang Seng %2,54 ve Singapur Straits Times %2,13 düştü. Şanghay Borsası ise sadece %0,45 gerileyerek daha dirençli kaldı.
Bölgedeki havayolu şirketleri — Qantas, Singapore Airlines ve Japan Airlines başta olmak üzere — Hürmüz krizi nedeniyle uçuş rotaları değişince ve yakıt maliyetleri sıçrayınca %5’ten fazla değer kaybetti. Çin havayolu şirketleri de benzer şekilde sert darbe aldı.
Petrol fiyatındaki ilk sıçrama gün içinde hızla eridi. Brent açılışta %13’e kadar yükseldi ancak WTI’da öğleye gelindiğinde sadece %4,24 artış kaldı. ABD hisse endeksi vadeli işlemleri de toparlandı; S&P 500 %0,67 ve Dow %0,71 gerideydi. Sabahki %1’lik kayıplara kıyasla bu daha hafif bir düşüş. Altın ise %1,76 değer kazandı.
Çin enerji sektörü ise tersine hareket etti. PetroChina Şanghay’da %7 artarken, CSI Energy Endeksi %5 yükseldi. Asya’nın yılın en iyi performans gösteren piyasalarından biri olan Kore Kospi endeksi ise ulusal tatil nedeniyle pazartesi günü kapalıydı. Beklenen sert tepkinin salıya kalacağı düşünülüyor.
Bitcoin, gün içinde %2,2 değer kaybetse de hisse vadeli işlemlerindeki ve Asya borsalarındaki sert düşüşlere kıyasla daha iyi bir performans sergiledi.
Kripto Para’da Hareketli Bir Hafta Sonu
Pazar günü başlayan türbülans, ABD-İsrail’in İran’da hedeflere düzenlediği saldırılarda İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesiyle patlak verdi. Bitcoin birkaç saat içinde 64.000 doların altına indi. Kripto para piyasasında yaklaşık 128 milyar dolar buhar olurken, türev piyasalarında da zorunlu likidasyonlar yaşandı.
Ancak toparlanma hızlı geldi. İran devlet medyası Hamaney’in ölümünü doğrulayınca trader’lar, oluşan güç boşluğunda tansiyonun düşebileceğine oynadı ve Bitcoin pazar akşamı zayıf likidite ortamında 68.000 doların üstüne çıktı. Fakat bu iyimserlik kısa sürdü. İran, Körfez’de İsrail, BAE ve Bahreyn’i hedef alan misilleme füze ve İHA saldırıları başlatınca fiyat New York’ta pazar akşamı yeniden 66.000 doların altına düştü.
Pazartesi Asya sabahında Bitcoin yaklaşık 66.543 dolardan alıcı buldu ve 24 saatlik aralıkta 65.149 – 68.043 dolar arasında işlem gördü. 24 saatlik hacim 43,6 milyar doları aştı. Bu da trader’ların ABD piyasası açılmadan önce pozisyon değiştirdiğine işaret ediyor.
Hormuz: Asıl Risk Ne?
Piyasa için en büyük risk Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmış olması. Küresel deniz yoluyla taşınan petrolün %20’si buradan geçiyor. Dijital izleme verileri, tanker trafiğinin neredeyse tamamen durduğunu gösteriyor. Basra Körfezi girişinde en az üç gemiye saldırı düzenlendi. Ekonomistler boğazın uzun süre kapalı kalmasının petrolü varil başına 108 dolara kadar taşıyabileceği uyarısında bulunuyor.
OPEC+ pazar günü arz endişelerini hafifletmek için nisan ayından itibaren günlük 206.000 varil üretim artışı duyurdu — analistlerin beklediğinden fazla. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, BAE ve dört üye daha üretim artıracak. Ancak analistler, bu adımın kısıtlı bir rahatlama sağlayabileceğine dikkat çekiyor. Körfez petrolleri dünyaya ulaşmadıkça daha fazla üretimin önemi az. Başlık düzeyinde üretim hedeflerinden çok, ihracat rotaları öne çıkıyor.
Kripto için ise petrol şoku ikili bir tehdit yaratıyor. Enerji fiyatlarındaki artış, doğrudan enflasyon beklentilerine yansıyor ve piyasaların umutla beklediği ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerini geciktirebilir. OPEC+’ın devreye girmesine rağmen Hürmüz’deki olası bir uzun süreli aksama petrolü yüksek tutabilir ve bu trend, enflasyonu da yukarıda tutarak riskli varlıklar için (Bitcoin dahil) olumsuz bir ortam yaratır.
Basınç Vanası mı Riskli Varlık mı?
Hafta sonu, Bitcoin’in jeopolitik krizlerdeki değişen rolünü yeniden gösterdi. Geleneksel piyasaların kapalı olduğu saatlerde kripto para piyasası, hisse, tahvil ve emtia kaynaklı satış baskısını uzun süre absorbe etti. Analistler bu duruma “basınç vanası” etkisi diyor. Bitcoin, büyük likit varlıklar arasında 7/24 işlem gören tek varlık. Dolayısıyla riskten kaçış dalgası hafta sonunda en çok Bitcoin’i etkiledi. Esas fiyat keşfinin ise pazartesi ABD borsaları ve Bitcoin ETF’leri açıldığında gerçekleşmesi bekleniyor.
ETF’lerin devreye girmesi yeni bir değişken yaratıyor. Geçen hafta spot Bitcoin ETF’lerinde üç seansta toplam 254 milyon dolar net giriş yaşandı. Pazartesinin açılışı ise kurumsal yatırımcıların artan jeopolitik riske rağmen pozisyonlarını koruyup korumayacağını gösterecek.
Bitcoin vadeli işlemlerinde fonlama oranı sert şekilde negatife döndü. CMC Crypto Fear and Greed endeksi ise 15’e indi — yani “Aşırı Korku” bölgesinde ve haftalardır dipte. Bazı analistler bunu karşıt bir sinyal olarak görüyor: piyasa otomatik olarak trader’lara long (alım) pozisyonu için ödeme yapıyor, diyorlar.
Sırada Ne Var
İlk panik havası ise hafifledi. Çünkü Eski ABD Başkanı Trump New York Times’a yaptığı açıklamada İran’ın yeni liderliğinin pragmatik bir yaklaşım göstermesi halinde yaptırımların kaldırılmasına açık olduğunu söyledi. Ayrıca Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili basına yaptığı açıklamada İran’ın yeni geçici yönetiminin müzakereye açık olduklarını ima ettiğini ve Trump’ın da diyaloğa hazır olduğunu belirtti.
Bazı Wall Street stratejistleri ise, bu dalgalanmada aceleyle düşüşte alım yapılmaması gerektiğini vurguluyor. Bu defa alışılmış kısa süreli jeopolitik sarsıntılardan daha uzun sürebilecek bir süreç yaşanabilir uyarısı öne çıkıyor.
Bitcoin içinse tablo şöyle: Ekim’deki 126.000 dolarlık tüm zamanların en yüksek seviyesi (ATH)’nden bu yana %47 gerilemiş durumda. 60.000 dolar seviyesinin altı ise tamam mı devam mı çizgisi. Bu seviye aşağı kırılırsa 50.000 – 55.000 dolar aralığı gündeme gelebilir. Tersine, 70.000 dolar üzerine kalıcı bir atak gerçekleşirse türev piyasalarında biriken ağır short pozisyonlar nedeniyle büyük bir short squeeze tetiklenebilir.
Mart 11’de açıklanacak TÜFE verisi ve Mart 18’deki Fed toplantısı ile, İran krizi kripto para piyasası için öngörülemez ve zorlu bir yol aralığı açtı. Yatırımcıların kulağı sürekli haber akışında — piyasada diken üstünde bekleyiş hakim!
