Anthropic CEO’su Dario Amodei, Perşembe günü ABD Savunma Bakanlığı’nın talebini kamuoyu önünde reddetti. Savunma Bakanlığı, şirketin yapay zeka teknolojisini sınırsız askeri kullanım hakkı istiyor. Son teslim tarihi ise sadece saatler uzakta: 380 milyar dolar değere sahip Anthropic, ABD ordusunun tedarik zincirinden çıkarılabilir!
Bu restleşme, büyük bir yapay zeka şirketinin ABD hükümetinin teknolojiye el koyma tehdidini kamuoyu önünde ilk kez hiçe saymasını işaret ediyor.
Düğüm Noktası
Anthropic’in internet sitesinde yayımlanan bir blog yazısında Amodei, Pentagon’un dayatmalarını ‘doğası gereği çelişkili’ olarak tanımladı. Bir yandan Anthropic’in ulusal güvenlik riski olarak ilan edilmesinin, öte yandan Claude’un ulusal güvenliğe vazgeçilmez görülmesinin absürd olduğunu vurguladı.
‘Her halükarda bu tehditler tutumumuzu değiştirmiyor: Vicdani olarak bu taleplerine boyun eğemeyiz’ dedi Amodei.
Anlaşmazlık, Anthropic’in Claude’un askeri kullanımına getirdiği iki şarta dayanıyor: Şirket, düşman savaşçıların otonom olarak hedef alınmasını ve ABD vatandaşlarının kitlesel şekilde gözetlenmesini kesinlikle yasaklıyor. Pentagon ise bu kısıtlamaları askeri harekat için kabul edilemez buluyor.
Anthropic, Pentagon’dan Çarşamba günü gece gelen ‘son teklifin’ temel endişeleri gidermediğini bildirdi. Anthropic sözcüsü, bir açıklamasında The Hill’in haberine göre ‘Uzlaşma gibi sunulan yeni ifadeler, aslında bu güvencelerin istenildiği an göz ardı edilmesine olanak tanıyan hukuki boşluklarla birlikte geldi’ dedi.
Savunma Bakanlığı sözcüsü Sean Parnell ise Perşembe günü kamuoyuna açık bir ültimatom verdi. Parnell, Anthropic’e Cuma günü ABD Doğu saatiyle 17.01’e kadar Claude Gov’a sınırsız erişim hakkı vermesi gerektiğini, aksi halde ortaklığın feshedileceğini ve tedarik zinciri riski olarak ilan edileceğini duyurdu.
‘Operasyonel kararlarımızın şartlarını HİÇBİR şirkete dikte ettirmeyeceğiz’ diye X’te yazdı Parnell.
Gerilimin Tırmanma Kronolojisi
Salı günü Amodei, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bizzat görüşerek, Pentagondaki yetkililerle üç önemli olasılığı masaya yatırdı: Birincisi, askeri sistemlerden çıkarılmak. İkincisi, tedarik zinciri riskli olarak işaretlenerek diğer savunma yüklenicilerinin Anthropic ürünlerini kullanmasının yasaklanması. Üçüncüsü ise 1950 tarihli Savunma Üretim Yasası’nın devreye alınarak şirketin teknolojiyi yasal zorunlulukla teslim etmeye mecbur bırakılması.
Amodei, blog yazısında bu kararı teknik gerçeklikle de temellendirdi. ‘Öncü yapay zeka sistemleri tam otonom silahları destekleyecek kadar güvenilir değil’ diyerek, gerekli kontrol mekanizması olmadan bu sistemlerin ‘her gün alanında yüksek eğitimli, profesyonel askerlerimizin sergilediği kritik muhakemeyi gösteremeyeceğini’ belirtti.
ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis ise Savunma Bakanlığı’nın bu süreci kamuoyuna taşımış olmasını eleştirdi. ‘Allah aşkına biz bu tartışmayı neden basının gözü önünde yapıyoruz? Stratejik iş ortağına böyle yaklaşılmaz’ dedi Tillis gazetecilere.
Neler Tehlikede
Anthropic için ilk etapta risk 200 milyon dolarlık askeri kontrat. Fakat tedarik zinciri riski damgası çok daha büyük etki yaratır: Tüm savunma yüklenicileri, kendi kullandıkları sistemlerde Anthropic ürünü olmadığını kanıtlamak zorunda kalacak.
Rekabet ortamı hızla değişiyor. Elon Musk’ın xAI’ı, Grok’u gizli sistemlerde kullanmak için bir anlaşma imzaladı; Axios’un aktardığına göre, ‘tüm yasal amaçlar’ standardını kabul etti. OpenAI ve Google ise gizli alana girmek için görüşmeleri hızlandırdı. Bir zamanlar bu alana giren ilk yapay zeka şirketi olan Anthropic, bu avantajını tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Kripto Para Neden Dikkat Etmeli?
Pentagon’un bir teknoloji şirketini Savunma Üretim Yasası ile tehdit etmesi, yalnızca yapay zekadan fazlasını ilgilendiriyor! Eğer devlet, ulusal güvenlik gerekçesiyle bir yapay zeka firmasına yasal olarak güvenlik kısıtlamalarını kaldırmasını dayatabiliyorsa, aynı framework kripto şirketlerine de gizlilik veya işlem güvenliği gibi konularda baskı amacıyla da kullanılabilir.
Bu restleşme merkeziyetsiz yapay zeka geliştirme ihtiyacına da dikkat çekiyor. Merkezi bir yapay zeka sağlayıcısı, hükûmetin talebiyle baskı altında bırakılabilir — hatta yasal yollarla bariyerleri kaldırmaya zorlanabilir. Bu da merkeziyetsiz alternatiflerin devlet müdahalesine karşı daha dirençli bir altyapı sunma savını güçlendiriyor.
Anthropic’in hızlı büyümesi, kripto para piyasası için de tartışma yarattı. Şirketin 380 milyar dolar değerlemesi ve yapay zekanın geleneksel yazılım gelirlerinde yarattığı sarsıntı, Bitcoin ile oldukça ilişkili olan özel kredi akışlarının üzerinde baskı oluşturuyor.
Anthropic’in kripto ile tarihsel bir bağı da var: İflas eden FTX’in tasfiye masası şirketin ilk yatırımcılarındandı ve hissesini daha sonra alacaklı ödemelerine kaynak yaratmak için sattı.
Cuma günkü süre dolacak, ancak asıl soru ondan sonra başlıyor: Pentagon gerçekten adım atacak mı ve bu durum, devletin çizdiği sınırlar ile şirketlerin ürün bütünlüğü arasında tercihe zorlanan her teknoloji firması için ne anlam ifade edecek?
