Bugün 1 Nisan, yani internet sahte başlıklara karşı tetikte. Fakat kripto dünyasında, bu refleks yıl boyunca şart!
Aşağıda yer alan token’lar şaka değil. Gerçek blockchain’ler üzerinde piyasaya sürüldüler, gerçek paralar topladılar ve geride gerçek mağdurlar bıraktılar. Bu hikayeler, herhangi bir şakadan çok daha fazlasını öğretir: Gerçekten de, yatırım yapmadan önce araştırma yapmak şart!
Flatulence’tan İlham Alan Bir Token’ın Piyasa Değeri 2,5 Milyar Dolar’a Ulaştı
Piyasada ciddi yatırım seçenekleri tükenmiş olacak ki, Fartcoin (FARTCOIN) Ekim 2024’te Solana üzerinde piyasaya çıktı. Hikayesi adından belli: Araştırmacı Andy Ayrey’in geliştirdiği, Truth Terminal adlı bir yapay zekâ sohbet botu, sürekli gaz şakaları yaptı.
Topluluk bu şakanın tokenize edilmesine karar verdi.
Sadece üç ayda FARTCOIN’in piyasa değeri 1 milyar doları aştı. Üstelik bunun için Dogecoin (DOGE) gibi yıllara ihtiyaç duymadı: FARTCOIN bu noktaya sekiz yılda ulaşan DOGE’yi solladı! Durumun tuhaflığını bir düşünün.
Bir gaz token’ı, en eski meme coin’in bile önüne geçti.
FARTCOIN, 19 Ocak 2025’te token başına 2,48 dolardan zirve yaparken toplam değeri 2,5 milyar doları gördü. Truth Terminal de böylece birçoklarına göre ilk yapay zekâ kripto milyoneri oldu. Marc Andreessen de bota 50.000 dolar değerinde Bitcoin (BTC) gönderdi.
Nisan 2026 itibarıyla FARTCOIN, 0,17 dolar seviyesinde işlem görüyor ve piyasa değeri yaklaşık 175 milyon dolar civarında. Zirveden bu yana %93 düştü. Binlerce cüzdan artık neredeyse tüm değerini kaybetmiş, vücut fonksiyonuna gönderme yapan bir token’ı tutuyor. Onları kurtarmaya gelecek bir yapay zekâ chatbot’u yok.
En absürt olanıysa şu: Fartcoin halen piyasa değerine göre 183. sırada yer alıyor!
Bir Geliştirici Yanlışlıkla 10 milyon Dolar Yaktı: Fiyat Yükseldi
SLERF, 18 Mart 2024’te Solana’da piyasaya sürüldü. Ön satışta tam 10 milyon dolar topladı. Sonrasında yaşananlar ise insan hatası müzesine girecek türden.
Anonim geliştirici, tüm ön satış token alokasyonunu ve likidite havuzu token’larını yanlışlıkla bir token yakma (burn) adresine gönderdi. Yani, geri dönüşü yok. Mint yetkisi de çoktan iptal edilmişti, ne geri sarma, ne hızlı bir yamayla düzeltme, ne de “şu cihazı kapatıp açmayı denediniz mi?” imkanı vardı.
X’te yaptığı paylaşımda Slerfsol şöyle dedi: ‘Arkadaşlar batırdım. LP’yi ve airdrop için ayrılan token’ları yaktım. Mint yetkisi zaten iptal edildiği için token basamıyorum. Yapabileceğim hiçbir şey yok. Gerçekten çok üzgünüm,’ dedi.
Geliştirici bu itirafı açıkça paylaştı. Hakkını vermek lazım, en azından dürüsttü.
İşte bu noktadan sonra işler iyice absürtleşti. SLERF sıfıra çökmek yerine ani bir yükseliş yaşadı!
Olağanüstü tablo spekülatörleri adeta ateşe uçan kelebekler gibi cezbetti. 24 saat içinde hacmi 2,5 milyar dolara ulaştı, kısa süreliğine Ethereum (ETH) ve USDC’yi bile geride bıraktı. Piyasa değeri 450 milyon dolara çıktı. Hazinesini yeni yakmış bir token için inanılmaz bir başarı(!).
Nisan 2026 itibarıyla SLERF yaklaşık 0,003 dolar seviyesinde işlem görüyor ve piyasa değeri 3 milyon dolar civarına geriledi. Bu da %99,7’lik bir düşüş demek. 10 milyon dolarlık ön satış fonu ise sonsuza dek yok oldu. Solana’da bir yerlerde bir token yakma adresi, meme coin tarihinin en pahalı yazım hatasını tutuyor.
13 Yaşındaki Çocuk Kamera Önünde Bir Token’ı Rug Pull Yaptı, İnternet Onu Buldu
20 Kasım 2024’te bir genç, Pump.fun’da canlı yayın sırasında QUANT adlı bir token başlattı (canlı yayını buradan izleyebilirsiniz). 8 dakika sonra elindekileri satıp yaklaşık 30.000 dolar kazandı.
Bu anlar canlı yayında kaydedildi. 13 yaşındaki geliştirici, kazancını kutladı ve doğrudan kameraya el hareketi yaptı.
Sonrasında yaşananlar hem ibretlik hem de ürkütücüydü. Kripto topluluğu intikam amaçlı bir “revenge pump” başlattı. QUANT’ı bilerek satın alıp piyasa değerini saatler içinde 35 milyon dolara taşıdılar. Sonuç tam bir ironi!
O genç elindeki token’ları biraz tutsaydı, payı 1 milyon doların üzerinde olacaktı. O ise 30.000 dolarda kalıp internet linçiyle yüzleşti.
Olaylar çığ gibi büyüdü. Topluluk üyeleri gencin adresini ve okulunu yayımladı. Annesi Instagram’da hakaret dolu mesajlar aldı.
Yetişkinler, bir çocuğun yarattığı token’a milyonlar yatırdı. Sonra çocuk gibi davrandığı için onu taciz ettiler. QUANT artık fiilen ölü durumda, son 29 gündür alım-satım kaydı yok.
Genç geliştirici sonrasında özür token’ları çıkardı. Ancak hiçbiri ilgi görmedi. Demek ki kriptoda affın pek likiditesi yok.
“The World’s Most Honest Crypto” Hiçbir Şey Vaat Etmedi 450 milyon Dolar’a Ulaştı
Eğer SLERF bir kaza, QUANT bir dolandırıcılıksa Useless (USELESS) ise kripto dünyasında daha da nadir rastlanan bir şey: Şeffaflık!
USELESS, mayıs 2025’te Solana üzerinde LetsBONK.fun aracılığıyla piyasaya sürülüyor. Açıkça söyleniyor: Yol haritası yok, ekibe ayrılmış bir pay yok, VC hak ediş programı yok, ekosistem fonu yok ve hiçbir fayda sunma iddiası yok. Toplam 1 milyar token’ın tamamı ilk günden itibaren erişime açılıyor ve mint yetkisi kalıcı olarak kaldırılıyor.
Elbette piyasa bu durumu seviyor. USELESS, 200.000 dolar piyasa değerinden bir haftada 40 milyon dolara yükseliyor. Ardından %87,5 düşüşle 5 milyon dolara kadar geriliyor. Sonrasında ise bir ayda 250 milyon dolara toparlanıyor. Ekim 2025’te piyasa değeri 450 milyon dolarla zirveye çıkıyor.
Coinbase, Kraken ve Gate.io bu token’ı listeliyor. Büyük kripto para borsaları, açıkça hiçbir işe yaramadığını ilan eden bir token’a platformlarında yer veriyor. Nisan 2026 itibarıyla USELESS yaklaşık 32 milyon dolarlık bir piyasa değerine sahip.
İşte işin ilginç yanı burada ortaya çıkıyor. Bu listedeki birçok token’ın aksine USELESS’te rug pull olmadı, %99 çöküş yaşanmadı. Hiçbir şey vadetmeyen bir token, bu serideki belki de en dürüst proje olmayı başardı.
Her Gün İçin Uygun Bir Detaylı İnceleme Kontrol Listesi
Bu dört projenin ortak bir noktası var ve dikkatli yatırımcılar için bu ciddi bir uyarı işareti. Hiçbiri çalışan bir ürün sunmuyor, tanınabilir ve şeffaf bir ekip ortaya koymuyor ya da spekülasyon dışında bir kullanım amacı taşımıyor. Buna rağmen birlikte milyarlarca doları kendisine çekiyor.
Ocak 2024 ile mart 2025 arasında yalnızca Pump.fun üzerinde yedi milyondan fazla token piyasaya çıkıyor. DappRadar verilerine göre, bu token’lardan en az beş işlem görenlerin %98,6’sı değersiz pump-and-dump vakası olarak son buluyor. Kalan %1,4’lük dilimde ise FARTCOIN var.
Buradaki ders: Tüm meme token’lar dolandırıcılık değildir. USELESS, 50 sayfalık whitepaper hazırlayan birçok token’dan daha şeffaf şekilde hareket etti. Ancak asıl ders şu: Kullanım amacı, hesap verilebilirlik hatta asgari ciddiyet bile olmadan paranın dolaşım hızı asla azalmaz.
Bugün herkes bir haberi paylaşmadan iki kez kontrol ediyor. Yarın ise çoğu, bir Telegram ekran görüntüsüyle token almaya geri dönecek. Peki bir token almadan önce hangi soruları sormak gerekiyor?
Gerçekten kim tarafından geliştirildiğini doğrulayabiliyor musunuz? Çalışan bir ürün mü var, yoksa sadece basit bir web sitesi ve sohbet grubu mu? Akıllı kontrat saygın bir firma tarafından denetlendi mi? Token dağılımı nasıl, içeridekiler aşırı pay mı almış? Değerlendirme gerçekten kullanım oranını mı yansıtıyor, yoksa sadece havadan mı ibaret?
SLERF’ın geliştiricisinin eli kaydı, QUANT’ın yaratıcısı blockchain’i limonata standı gibi kullanan bir çocuktu, FARTCOIN ise yapay zekanın tuhaf mizahından doğdu. USELESS ise baştan sona gerçeği açıkça söyledi ve ödülünü aldı.
Her durumda bilgi göz önündeydi. Asıl mesele, “satın al” tuşuna basmadan önce bakma zahmetine girip girmediğinizdi.
