Trump yönetiminin, küresel AI çip ihracatlarına ABD onayı şartı getiren yeni taslak kuralları Nvidia’yı yüzde 1,8, AMD’yi yüzde 2,2, Micron’u ise yüzde 3,4 düşürdü. AI bağlantılı kripto token’lar da adeta zincirleme şekilde değer kaybetti.
Pentagon ise Anthropic’i ayrı bir başlık altında “tedarik zinciri riski” olarak tanımladı. Bu, bir ABD kamu kurumunun ilk kez bir yerli teknoloji şirketi için böyle bir tanım kullanması açısından dikkat çekiyor.
Neden önemli?
- Nvidia ve AMD, dünya genelinde veri merkezlerinde yapay zekâ modeli eğitimi ve çalıştırılması için kullanılan AI hızlandırıcılarının (grafik işlemci birimi – GPU) lider sağlayıcıları konumunda.
- AI çip ihracatına ABD lisans şartı getirilmesi, Washington’a küresel AI altyapısı inşasında hangi ülkelerin söz sahibi olacağı üzerinde doğrudan kontrol imkanı sunuyor; bu da küresel veri merkezi yatırımlarının yönünü değiştirebilir.
- Bürokratik gecikmeler nedeniyle projelerde yaşanacak aksaklıklar, Avrupa, Orta Doğu ve Asya’da hâlihazırda başlayan milyarlarca dolarlık veri merkezi yatırımlarını durma noktasına getirebilir.
- AI bağlantılı kripto token’lar üzerinde baskı sürerken, yatırımcıların sınırsız AI altyapı büyümesine dair inancı sarsılıyor.
Detaylar neler?
- Bloomberg’ün haberine göre taslak kurallar, şirketlerin hemen her AI hızlandırıcısını yurtdışına göndermeden önce Ticaret Bakanlığı’ndan onay almasını şart koşuyor.
- En fazla bin adet Nvidia GB300 GPU sevkiyatında hızlı onay sağlanacak. Ancak daha büyük kümeler için ek ön onay ve belki yerinde denetim şartı uygulanacak.
- 200.000’den fazla GB300 GPU dağıtımı için — örneğin NScale’in Microsoft’la imzaladığı ölçekte — ev sahibi ülke hükümetleriyle anlaşma ve ABD’de karşılık gelen bir yatırım gerekecek.
- Kobeissi Letter, Pentagon’un Anthropic kararını 5 mart 2025’te X (Twitter) üzerinden duyurdu.
- Haber sonrası Bittensor (TAO), Near Protocol (NEAR), Render ve Virtuals Protocol (VIRTUAL) yaklaşık yüzde 5 değer kaybetti.
Geniş açıdan bakınca:
- Bu taslak, Biden döneminin “AI yaygınlaştırma” kuralını tersine çeviriyor. Trump ekibi söz konusu kuralı “aşırı yük” olarak eleştirmişti fakat yeni sistem, lisans zorunluluğu nedeniyle benzer hatta daha fazla pürüz çıkarabilir.
- Ülkeler, iki ucu keskin bir tercih yapmak zorunda kalacak: ya Washington’ın onayından geçen ABD çip’leri ya da ABD’nin ticari yaptırımları ihlal ettiğini savunduğu Huawei hızlandırıcıları.
- Trump, geçmişte de AB ile dijital hizmet vergisi krizinde çip ihracat kısıtlamalarını tehdit unsuru olarak devreye sokmuştu.