Washington ile Tahran arasındaki tansiyon 27 Şubat’ta iyice yükseliyor. FBI, İran’ı Resmi Keyfi Gözaltı Uygulayan Devlet olarak tanımlıyor. Büro, yurtdışında alıkonan Amerikalıları geri getirme ve sorumluları adalet önüne çıkarma konusundaki kararlılığını sürdürüyor.
FBI, iki uzun soluklu vakaya dikkat çekiyor. Bu vakalardan biri, 2007’de İran’ın Kiş Adası’na yaptığı ziyarette ortadan kaybolan emekli FBI özel ajanı Robert A. Levinson ile ilgili.
ABD hükümeti, Levinson’un bulunmasını sağlayacak bilgilere karşılık toplam 25 milyon dolara kadar ödül vermeyi sürdürüyor.
İkinci vaka ise 2011’de İstanbul’da kaybolan ABD vatandaşı Shayan Kazemi’yi içeriyor. ABD hükümeti, Kazemi’nin sağ salim dönmesini sağlayacak bilgilere 200 bin dolara kadar ödül vadediyor.
FBI’nin Sınıflandırması Ne Anlama Geliyor?
Bir ülkenin “Resmi Keyfi Gözaltı Uygulayan Devlet” olarak tanımlanması ABD hükümetinin, söz konusu ülkede Amerikalıların siyasi koz olarak adaletsiz biçimde alıkonduğuna inandığını gösteriyor. Bu tanımlama otomatik olarak askeri bir müdahaleyi devreye sokmuyor.
Ancak bu adım diplomatik baskıyı artırıyor ve kurtarma çalışmalarını ABD Rehine Kurtarma Birleşik Merkezi çatısı altında topluyor.
Bu hamle siyasi gerilimi bir kademe daha tırmandırıyor. Keyfi gözaltıları münferit olaylar gibi göstermek yerine, devlet destekli bir yöntem olarak çerçevelendiriyor.
ABD Askeri Duruşu Sıkılaşıyor
Duyuru, Orta Doğu’daki askeri hareketliliğin arttığı günlere denk geliyor. ABD, İran’la artan gerilim nedeniyle İsrail ve çevresine ileri teknoloji savaş uçakları ile çeşitli askeri varlıklar konuşlandırıyor.
Yetkililer bu askeri yığınağı caydırıcı bir adım olarak tanımlasa da piyasalar yaşananları nükleer görüşmelerin çökmesi ya da bölgesel çatışmaların şiddetlenmesi halinde daha geniş bir tırmanışa hazırlık olarak değerlendiriyor.
Küba Baskısı Küresel Riski Artırıyor
Bu arada, ABD eski Başkanı Donald Trump bugün yaptığı açıklamada ABD’nin Küba’yı ‘dostça’ devralabileceğini öne sürüyor.
Trump’ın bu çıkışı, Havana’ya yönelik ekonomik baskının ve elektrik kesintilerine, akaryakıt kıtlığına yol açan petrol kısıtlamalarının haftalardır devam ettiği bir dönemin hemen ardından geliyor.
Bir yanda İran gerginliği diğer yanda Küba üzerindeki baskı piyasaları fazlasıyla hareketlendiriyor.
Son günlerde toparlanmaya çalışan Bitcoin, bu gelişmeler sonucunda tek bir günde yüzde %3’ten fazla geriliyor ve yaklaşık 65.000 dolar seviyesine düşüyor. Trader’lar, jeopolitik riskler artarken pozisyonlarını küçültmeyi tercih ediyor.
Şimdilik diplomatik kanallar açık kalmaya devam ediyor. Ancak Washington’dan gelen son açıklamalar, tansiyonun çok daha tehlikeli bir safhaya girdiğine işaret ediyor.
