Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, VPN’lerin AB’nin yeni yaş doğrulama sistemini aşmaya izin vermemesi gerektiğini söylüyor. Gizlilik savunucularıysa bu açıklamanın, IP gizleme araçlarına yönelik yeni bir baskı dalgasının sinyalini verdiği konusunda uyarıyor.
Avrupa Parlamentosu’na sunulan ayrı bir araştırma raporu, VPN kullanımını çocuk koruma kurallarında bir “açık” olarak tanımlıyor. Eleştirmenler, bu ifadelerin AB’nin anonim dijital aktivitelere karşı genel baskı politikasının bir parçası olduğunu düşünüyor.
AB Neden VPN’leri Yaş Doğrulamada Bir Açık Olarak Görüyor?
Komisyonda teknoloji egemenliği, güvenlik ve demokrasi alanlarında yetkili olan Virkkunen, bu açıklamayı mayıs ayında bloğun yeni yaş doğrulama uygulamasını tanıtırken yaptı. Söz konusu ifadeler, bu hafta viral olan bir paylaşımla sosyal medyada geniş kitlelere ulaştı.
‘VPN, sistemin aşılmasına izin vermemeli.’
Virkkunen böyle konuştu
Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi ise ocak ayında yayımlanan bir bilgilendirme dokümanında bu endişeleri tekrar gündeme taşıdı. Raporda, şu anki yaş doğrulama ve beyan sistemlerinin, reşit olmayan kullanıcılar tarafından kolayca aşılabildiği belirtiliyor.
Rapor ayrıca şu soruyu gündeme getiriyor: Acaba zamanla VPN sağlayıcıları da kullanıcılarının yaşını doğrulamakla yasal olarak yükümlü olmalı mı? Böyle bir yükümlülük, anonimlik temelinde çalışan bu hizmetler için radikal bir dönüşüm anlamına gelir.
Gerçek hayattan veriler, endişelerin boşuna olmadığını gösteriyor. İngiltere’nin Çevrim İçi Güvenlik Yasası temmuz 2025’te yürürlüğe girdikten sonra, bir VPN geliştiricisi yalnızca bir ay içinde indirme sayısında %1.800 artış olduğunu açıkladı.
Komisyon ise yasak söylentilerini geri çevirdi. Virkkunen’in ofisi, bir VPN yasağı planlanmadığını, hedeflerinin yalnızca güvenlik önlemlerini aşmayı zorlaştırmak olduğunu, araçların kendisini kısıtlamak istemediklerini belirtti.
Kripto’da Aynı Şablon Zaten Uygulanıyor!
Şüpheciler hâlâ ikna olmuş değil çünkü AB mevzuatı finansal mahremiyet alanında giderek daha sıkı hale geliyor. Kara Para Aklamayı Önleme Tüzüğü (AMLR) hâlâ kendi cüzdanına sahip olana muafiyetler barındırsa da, 10.000 euro üzeri nakit ödemeleri yasaklıyor ve 1.000 euro üstü kripto transferleri için kimlik kontrolü şartı getiriyor.
Aynı framework, temmuz 2027’den itibaren düzenlenmiş platformlarda Monero (XMR) ve Zcash (ZEC) gibi gizlilik odaklı coin’lerin liste dışı bırakma (delist) zorunluluğu da getiriyor. Bu tarih yaklaşırken, gizlilik token’larındaki yükseliş ve balina pozisyonlamasında değişiklikler yaşandı.
Daha geniş AB uygulamaları zaten piyasaları etkiliyor. Binance, MiCA düzenlemeleri öncesi AB’den çıkmaya hazırlanırken geçtiğimiz üç yılın en yüksek haftalık çıkışını kaydetti.
Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin de geçen yıl AB sohbet denetimi planlarına yönelik benzer uyarılarda bulundu. Buterin, kitlesel izleme kurallarının, korunduğu iddia edilen tüm kullanıcılar için dijital güvenliği zayıflatacağını savundu.
Şimdilik VPN’leri doğrudan hedef alan bir yasa teklifi bulunmuyor. Ancak gizlilik savunucuları, nakit üst sınırları ve coin yasaklarının da önce akademik raporlar ve resmi açıklamalarla başlayıp sonradan yasalara girdiğine dikkat çekiyor. Önümüzdeki aylarda, bu “açık” ifadesinin sadece düşünce kuruluşlarının belgelerinde mi kalacağı yoksa AB yasalarına mı taşınacağı netleşecek.
