Endonezya Finansal Hizmetler Otoritesi (OJK), ülkede yetkili kripto para borsası’ların yaklaşık %72’sinin 2025 sonu itibarıyla hala kâra geçemediğini açıkladı. Üstelik kripto kullanıcı sayısı 20 milyonu aşmış durumda.
Bu tablo, ülkedeki temel bir yapısal soruna işaret ediyor: Kullanıcı sayısı rekor kırsa da yatırımcılar giderek yurtdışı platformları tercih ediyor. Böylece yerel borsalar keskin bir rekabete karşı ayakta kalmaya çalışıyor.
SponsoredEndonezya’nın Maliyet ve Likidite Açığı
Yerel basına yansıyan OJK verilerine göre kripto para işlem hacmi 2025’te 482.23 trilyon Endonezya rupisine (yaklaşık 30 milyar dolar) geriledi. 2024’te bu rakam 650 trilyon rupiydi. OJK, bu düşüşü Endonezyalı yatırımcıların giderek daha fazla bölgesel ve küresel platformlardan işlem yapmasına bağladı.
Indodax CEO’su William Sutanto, yatırımcıların yurtdışına yönelmesinin sebebinin daha rekabetçi koşullar arayışı olduğunu vurguladı.
‘Endonezya’daki kripto kullanıcı sayısı yüksek olsa da, işlem hacminin büyük bölümü küresel ekosisteme akıyor. Yatırımcılar, daha verimli işlem yapan ve maliyetleri düşük olan yerlere yöneliyor’ dedi Sutanto.
CEO, rekabetin eşit şartlarda olmadığının altını çizdi: Yerli borsalar vergi ve uyum yüklerini taşırken yabancı platformlar bu yükümlülüklerden muaf. Üstelik Endonezyalı yatırımcılar, VPN kullanarak global kripto para borsası’lara kolayca erişebiliyor, yatırımlarını yerel banka hesaplarıyla gerçekleştirebiliyor.
‘Yabancı kripto para borsası’ları, yerli platformlar kadar vergi ve yasal yükümlülüğe sahip değil. Buna rağmen Endonezyalı yatırımcılar bu borsalara erişebiliyor’ diye belirtti Sutanto.
BeInCrypto’ya konuşan Endonezyalı kripto kullanıcıları, yurtdışı kripto para borsası’larını tercih etmelerinin birkaç nedeni olduğuna dikkat çekti: daha düşük işlem ücretleri, daha hızlı çekimler ve Indodax’ın 2024’te yaşadığı hack olayı sonrası süregelen güvenlik endişeleri. Bir kullanıcı şöyle dedi: ‘Yerli borsalarda bin doları aşan çekimlerde aşırı belge isteniyor. Oysa küresel kripto para borsası’larında P2P ile para çekmek bir dakikadan kısa sürüyor’ dedi.
Yapısal Baskılar
Endonezya kripto para piyasası 10 Ocak 2025’te önemli bir regülasyon değişimi yaşadı: Denetleme yetkisi Emtia Vadeli İşlemler Ticaretini Düzenleme Kurumu’ndan (Bappebti) OJK’ya geçti. OJK, önceden var olan tek borsalı yapıyı yeni lisanslar vererek sonlandırmak istedi. Ancak bugün 29 lisanslı kripto para borsası, daralan yerel piyasada kâr mücadelesi veriyor.
Bununla birlikte, küresel devler doğrudan pazara giriş yapıyor. Robinhood, aralık ayında Endonezyalı aracı kurum PT Buana Capital Sekuritas ve lisanslı kripto trader’ı PT Pedagang Aset Kripto’yu satın alma planını duyurdu.
SponsoredBybit de yerel partneri NOBI ile Bybit Indonesia’yı başlatmak için stratejik iş birliğine gidiyor. Binance ise hali hazırda iştiraki Tokocrypto ile Endonezya’da faaliyet gösteriyor. Kasasında güçlü sermaye bulunduran global oyuncuların artan rekabeti, yerli kripto para borsası’ların zaten kısıtlı kar marjları üzerinde baskıyı iyice artırdı.
Lisanslı küresel oyuncuların dışında, ruhsatsız platformlar da piyasadan pay alıyor. Sadece bu platformlar yüzünden Endonezya’nın yıllık 70 ila 110 milyon dolar arasında vergi kaybı yaşadığı tahmin ediliyor.
Endonezya Kripto Para Borsası’nda Güven Sorunu
Sıkıntılar bitmiş değil: Indodax şu sıralar inceleme altında. OJK şu anda, yaklaşık 600 milyon rupilik müşteri fonu kaybıyla ilgili inceleme yürütüyor. Indodax, bu kaybın sistemsel bir açık değil, oltalama ve sosyal mühendislik gibi dış etkenlerden kaynaklandığını açıklamıştı. Ancak bu olay, yerli kripto para borsası’ların kullanıcı güvenini yeniden kazanmasının ne kadar zor olduğunu gösteriyor.
Sutanto, sağlıklı bir yerel ekosistem için yasal düzenlemelere uyumlu global rakiplerle mücadeleye devam edilmesi ve kolluk kuvvetlerinin de illegal yurtdışı platformlara karşı kararlı olmasının gerektiğini söyledi. Regülatör ile sektör oyuncuları arasındaki iş birliğinin çözüm için hayati olduğunun altını çizdi.
Sponsored Sponsored