Kripto para topluluğu, 2026’da yürürlüğe girecek yeni kripto vergi raporlama framework’leriyle birlikte gizlilik endişelerini yükseltiyor. Bu gelişme, dünya genelinde dijital varlık faaliyetlerinin daha fazla denetim altına alınmasına neden oluyor.
Bu yıl toplam 48 ülke, Kripto Varlık Raporlama Framework’ü’nü (CARF) uygulamaya aldı. Aynı zamanda Avrupa Birliği’nin DAC8 yasası da yürürlüğe girdi.
SponsoredCARF ve DAC8’i Anlamak
Kısaca hatırlatmak gerekirse, CARF framework’ü Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından geliştirildi. Bu framework, vergi otoritelerine kripto varlık işlemlerine dair bilgilerin standart ve otomatik bir biçimde iletilmesini hedefleyen küresel bir vergi şeffaflığı standardı olarak öne çıkıyor. Geleneksel finansal hesaplar için kullanılan Ortak Raporlama Standardı (CRS) ile benzer şekilde çalışıyor.
Bu framework kapsamında, belirlenen hizmet sağlayıcılar, müşterilerinden daha kapsamlı veri toplamakla, kullanıcıların vergi mükellefiyetlerini belirleyip doğrulamakla ve ilgili kripto varlık işlemlerini ve gelirlerini içeren periyodik raporları yerel vergi dairelerine sunmakla yükümlü.
Sisteme dahil ülkeler ise hazırlanan raporları uluslararası bilgi paylaşımı anlaşmaları çerçevesinde birbirleriyle paylaşıyor. 1 Ocak’ta Birleşik Krallık, Almanya, Fransa, Japonya, Güney Kore, Brezilya gibi 48 ülke framework’ü devreye aldı. İlk yıllık raporlar 2027’de teslim edilecek.
Diğer yandan, Avrupa Komisyonu’nun DAC8 direktifi de yılın başında yürürlüğe girdi. CARF ve DAC8 benzer hedefler taşısa da kapsam, uygulama ve yetki alanı bakımından ayrışıyor.
DAC8, Avrupa Birliği’ndeki 27 üye ülkenin tamamında kripto varlık raporlamasını zorunlu kılıyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kullanıcı ve işlem verilerini ayrıntılı biçimde toplaması ve ulusal vergi idarelerine bildirmesi şart koşuluyor.
Yetkililer bu bilgileri AB genelinde paylaşıyor. Şirketlere tam uyum için 1 Temmuz 2026’ya kadar altı aylık bir geçiş süresi tanındı. İlk raporun ise kapsanan ilk mali yılın bitiminden dokuz ay sonra, yani 1 Ocak ile 30 Eylül 2027 arasında verilmesi gerekiyor.
Kripto Vergi Framework’leri’ne Topluluktan Tepki
Her ne kadar söz konusu uygulamalar adil ve etkin vergilendirmeyi amaçlasa da toplulukta endişelere yol açtı. Piyasa gözlemcisi Heidi, AB’nin DAC8 kararıyla “kripto gizliliğinin sona erdiğini” iddia etti.
Heidi, ‘Vergi otoriteleri artık dijital varlıklarınızı otomatik olarak izleyebilecekleri bir panele sahip. 2026 vergi yılı için veri toplama süreci şimdiden başladı. Gizlilik hiç bu kadar önemli olmamıştı’ dedi.
Sosyal medya fenomeni Bernie ise olayın verginin çok ötesinde olduğu görüşünde. Bernie, bu inisiyatifin kamuoyu onayı olmadan getirilen, küresel çapta gözetlemeye dayalı bir dijital finans sistemi kurguladığını savundu.
SponsoredBernie, ‘Kriptonun kendisi yasaklanmıyor ama özel kripto ortadan kaldırılıyor. Sadece bunu oylama hakkı elinizde değildi, aynı zamanda artık finansal gizlilik diye bir şey kalmadığının farkına bile varmanızı istemiyorlar’ paylaştı.
Gizliliğin ötesinde, DAC8 uygulaması kripto kullanıcıları için de ciddi sonuçlar doğuracak gibi görünüyor. BeInCrypto, artan blockchain’ler ve platformlar arası işlemler nedeniyle pek çok kullanıcının vergi raporlama sürecinde zorluk yaşadığını belirtti.
Birden fazla cüzdan, blockchain ve kripto para borsası arasında işlemleri uzlaştırmak hayli karmaşık olabilir ve bu durum zaman zaman hatalara yol açabiliyor. DAC8 kapsamında yetkililer vergi kaçırma ya da saklama vakalarını tespit ederse, AB’de üye devletlerle koordineli biçimde hareket edebilecek. Hatta bu iş birliği, kripto varlıkların dondurulmasına veya el konulmasına kadar ilerleyebilecek.
Yani CARF ve DAC8 gibi düzenlemelerle birlikte küresel ölçekte kripto vergi şeffaflığına yönelik yeni bir dönem başlıyor. Fakat bu durum, şahsi gizliliğin azalması ve uyum sürecinin karmaşıklaşması anlamına da geliyor. Framework’lerin tamamen yürürlüğe girmesiyle kripto kullanıcılarını daha katı raporlama gereklilikleri bekliyor. Gizliliğe duyulan ihtiyaç ise artan regülasyon gerçeğiyle denge bulmaya çalışıyor.
