Solana vs Ethereum: 2022 Ayrıntılı Proje Karşılaştırması

Solana vs Ethereum konusu son zamanların artan rekabeti ile birlikte artık daha çok merak edilmektedir.

Bilindiği üzere şu anda DeFi ve NFT’ler açısından en büyük blockchain ikilisi Ethereum ve Solana’dır.

Her iki ağın da geniş ekosistemleri ve projeleri çekici kılan bireysel özellikleri vardır.

Peki Solana ile Ethereum’u tam olarak nasıl karşılaştırmak gerekir?

Solana şimdilerde kripto para toplulukları için “Ethereum katili” olarak kabul edilmektedir.

Peki sizce bu doğru bir yaklaşım mı veya Solana Ethereum’dan gerçekten daha mı iyi?

Bu yazıda Solana vs Ethereum kapsamında bu iki blockchain arasındaki temel farklılıklara yer verilecektir.

Genişleyen dApp ekosisteminin yanında her iki blockchain temelinde yatan teknolojinin kapsamına ve temel özelliklerine bir göz atılacaktır.

Ethereum Nedir?

solana vs ethereum

Ethereum, geliştiricilerinin genel amaçlı akıllı kontratlar kullanarak merkeziyetsiz uygulamalar oluşturmalarına izin veren ilk programlanabilir blockchain’dir.

Ethereum aynı zamanda non-fungible token’lar yani NFT’ler ve DeFi’ler oluşturmaya da izin vermektedir.

Ethereum bugün kullanıcıların her şeylerini kolayca yapabilecekleri çok çeşitli özel uygulamalarla hizmet vermektedir.

Örneğin herhangi bir merkeziyetsiz uygulama oluşturmak için güvenlik ve eksiksiz bir araç seti sunmaktadır.

Ethereum blockchain’inin kendi token’ı ether yani ETH’dir ve işlemlerlerdeki gas ücretlerini ödemek için de kullanılmaktadır.

Ethereum şu anda daha düşük maliyetler sunan ve ağa daha farklı faydalar sağlayan bir Proof-of-Stake modeline geçiş yapmaktadır.

Solana Nedir?

Solana Ethereum blockchain’inde karşılaşılan ölçekleme zorluklarını çözmek için oluşturulmuş bir blockchain’dir.

Ölçekleme sorunun temel sebebi kripto paraya artan ilgi ve belirli blockchain’leri kullanmak isteyenler nedeniyle işlem hacmi oluşturan bant genişliğidir.

Solana diğer blockchain platformları tarafından çözülemeyen problemler için birtakım ikna edici teknik taktikler kullanmaktadır.

Solana vs Ethereum kapsamında bu problemlerin nelerden oluştuğu ve Solana’nın bunlar için nasıl aksiyonlar aldığı incelenecektir.

Bugün Ethereum’a benzer şekilde Solana da NFT’ler ve dApp’ler için bir platform sunmaktadır.

Şu anda koleksiyonerlerin dijital sanat eserleri toplaması 3D modellemeciler ve görsel efekt sanatçıları arasında da büyük bir heyecan yaratmıştır.

Solana’nın bu yöndeki ilk girişimlerinden biri ise Degenerate Apes’tir.

Bu koleksiyon yalnızca SOL’de satın alınabilecek 10.000’den fazla portreyi içermektedir.

Degenerate Apes’in trading hacmi milyon dolarlar değerindedir ve bu koleksiyon SOL değerini artıracak bir etkiye sahiptir.

Solana vs Ethereum: Farkları Neler?

Her iki blockchain de çok sayıda takipçiye ve üzerlerinde çalışan tonlarca uygulamaya sahiptir.

Bununla birlikte Solana vs Ethereum açısından popüler olanı Ethereum’dur çünkü daha şeffaf ve sofistike bir dApp ekosistemine sahiptir.

Ancak ikisinin arasında göz ardı edilemeyecek bazı farklılıklar vardır.

İşte on farklı perspektiften Solana vs Ethereum.

1. Çalışma Mekanizması

solana vs ethereum

Ethereum 1.0, Bitcoin’in de kullandığı Proof-of-Work yani PoW mekanizması ile çalışmaktadır.

PoW modelinde madenciler ağın blockchain işlemlerini doğrulamak ve yeni bloklar oluşturmak için cihazlarının hesaplama güçlerini kullanmaktadır.

Bu model merkeziyetsiz ağın özüdür ve ağın güvenliğini artırmaya hizmet etmektedir.

Bununla birlikte PoW mekanizması saniyede sadece birkaç işlem yapmaktadır ve bu genişleyen bir merkeziyetsiz ağ için büyük bir engel demektir.

Kullanılan mekanizma açısından Solana vs Ethereum dersek Solana’da Proof-of-History yani PoH modeli kullanılmaktadır ve durum Ethereum’a göre biraz daha farklıdır.

Solana’daki bu PoH modeli iki olay arasındaki kriptografik süreyi belirlemek için bir dizi hesaplama adımı gerektirmektedir.

Bu modelin işlem sırasını, zaman damgalarını işlemlere ekleyerek takip etmek gerekmektedir.

Solana vs Ethereum dersek Solana’daki PoH modeli işlemleri daha güçlü şekilde sıralamaktadır.

Solana vs Ethereum açısından bir diğer önemli fark bellek tüketimini azaltmaya yardımcı olan Solana’nın stateless yani “durumsuz” mimarisidir.

Kısacası işlemler için sürekli genel ağ güncellenmesi gerekmediğinden işlemler daha sıralı yapılmaktadır ve Solana bu sayede daha ölçeklenebilir olmaktadır.

2. Programlama dili açısından Solana vs Ethereum

Solana vs Ethereum konusunu kullanılan programlama dilleri açısından değerlendirmek gerekir.

Geliştiriciler akıllı kontratlar kullanarak merkeziyetsiz blockchain ağlarında çalışan birtakım programlar yaratabilmektedir.

Ağda, dijital deftere aktarıldığı sürece her node kendi sanal makinelerini barındırmaktadır.

Kullanılan programlama dili ve sanal makine aynı zamanda akıllı kontrat güvenliği açısından da oldukça önemlidir.

Geliştiriciler açısından bakıldığında halihazırda kullanılan programlama dili önemlidir.

Sonuçta aşina olunan bir programlama dilini kullanırken hata yapma olasılığı daha düşüktür.

Dolayısıyla daha eski bir sanal makinenin daha oturmuş olabileceği ve yeni olandan daha az hata barındırabileceği muhtemeldir.

Ethereum özel olarak oluşturulmuş Ethereum Sanal Makinesini yani EVM’yi kullanmaktadır.

Akıllı kontratlar genellikle aşağıdakiler gibi özel dillerde yazılır:

  • Solidity (C++’dan esinlenmiştir)
  • Viper (Pythonic Dil)
  • Yul/Yul+ (orta dilden EVM’ye)
  • Fe (Rust ve Python’a dayalı)

Solana ise C, C++ ve Rust gibi daha iyi bilinen programlama dilleri ile çalışmaktadır.

Solana mimarisi daha karmaşıktır ve çoklu iş parçacığını destekler niteliktedir.

Ayrıca programlarında mempool’lar yerine çalıştırmak için Gulf Stream işlem iletme mekanizmalarını kullanmaktadır.

Programlama dilleri açısından Solana vs Ethereum dendiğinde ortaya çıkan tablo Solana’nın daha güvenilir ve oturmuş dillerle çalışmasının avantajıdır.

Özellikle Ethereum tarafından kullanılan programlama dili Solidity, tecrübesiz kişilerin elinde birçok soruna yol açmakta ve hatta akıllı kontratlarda güvenlik açığı bile oluşturmaktadır.

3. Merkeziyetsizlik

solana vs ethereum

Merkeziyetsizlik blockchain teknolojisinin tam merkezinde yer alan ve Solana vs Ethereum konusunda da büyük bir ayrıştırıcı olan bir alandır.

Merkeziyetsizliği önemli kılan şey sistemler üzerinde bir bireyin veya grubun tam kontrol sağlamasını ve gücün kötüye kullanımını engellemektir.

Ancak blockchain sistemlerini düşünecek olursak tam merkeziyetsizlik için birtakım zorluklar da vardır.

Özellikle madencilikteki PoW ağları birkaç grubun blockchain üzerinde merkezi kontrole sahip olabileceği havuzları içermektedir.

PoS modelinde en yüksek stakeholder’lar aynı zamanda pastadaki en büyük dilimin de sahipleridir.

Bu model “zenginin daha çok zenginleşmesi” ve gücün merkezileştirilmesine izin verebilir.

Solana vs Ethereum eğer merkeziyetsizlik açısından değerlendirilirse Solana Ethereum’a göre daha merkezi bir yapıdadır.

Solana’nın en iyi 30 doğrulayıcısı toplam stake hacminin %35’inden fazlasına sahiptir.

Kısacası Solana’daki en iyi doğrulayıcılar binlerce SOL stake etmekte ve bu sayede de ağın büyük bir kısmını kontrol etmektedir.

4. Ağ yoğunluğu açısından Solana vs Ethereum

Ethereum ilk programlanabilir blockchain ağıdır ve başlangıcından bu yana geçen sürede birçok problemi çözülmüştür.

Ethereum ağı işlem yoğunluğu sebebiyle bazen tıkansa da diğer zincirlere göre daha merkeziyetsiz olduğu için çökme gibi bir durumu yoktur.

Ethereum bugün bu prensibini de koruyabilmek için büyük bir ölçeklendirme mücadelesi vermektedir.

Ethereum ağında bugüne kadar çökme yaşanmamıştır ve proje her kripto para kullanıcısının donanım üzerinde bir Ethereum node çalıştırmasını hedeflemektedir.

Ancak Solana vs Ethereum konusuna çökme açısından bakacak olursak Solana bugün gerçek bir merkeziyetsiz ağ olmayışının zorluklarıyla mücadele etmektedir.

Solana ağı kuruluşundan bu yana birkaç defa da olsa önemli kesintiler yaşamıştır.

İlk Solana kesintisi Aralık 2020’de gerçekleşmiş ve toplamda beş saat sürmüştür ancak herhangi bir para kaybı olmamıştır.

İkinci Solana kesintisi ise 17 saatlik süreyle 2021 Eylül’ünde gerçekleşmiştir.

Bu ikinci kesintiye bir DDoS yani Dağıtılmış Hizmet Reddi saldırısı sebep olmuştur.

DDoS saldırısı, kötü niyetli bir aktörün bir ağı alt etmeye çalışması demektir.

Peki bu DDos saldırısının sonucu nedir ne kadar para kaybedilmiştir?

Bu saldırıda Solana yatırımcıları para kaybetmemiştir ancak belirli bir süre de olsa ağdan mahrum kalmıştır.

Öte yandan Solana bir saldırı sonucu olmayan farklı bir üçüncü kapanma daha yaşamıştır.

Bu kapanma Ocak 2022’de ilk DEX teklifi sırasında bot sürülerinin ağı aşırı yüklemesi sonucu olmuştur.

Raporlara göre ağın saniyedeki işlem yükü 400.000 TPS’lik bir zirveye çıkmıştır.

Her ne kadar bu kesinti endişe verici olsa da Solana’nın 400.000 TPS’ye kadar çıkabiliyor olması kullanıcılara etkileyici bir deneyim yaşatmıştır.

5. İşlem ücretleri

solana vs ethereum

Solana vs Ethereum kapsamında bir diğer değerlendirme unsuru ise işlem maliyetidir.

Birçok kişi açısından işlem ücreti ödemek can sıkıdır ve Ethereum Solana’dan daha yüksek bir işlem ücretine sahiptir.

Bununla birlikte Solana bu alanda oldukça düşük işlem maliyetleri ile ekstra tanınan bir ağdır.

Temmuz 2022 itibariyle Ethereum ağındaki ortalama gas ücreti 3 Gwei yani 0.09 dolardır.

Solana’nın gas ücretleri ise işlem başına 0.0000053 SOL yani 0.0000014 dolar seviyesindedir.

Solana blockchain’i, Ethereum’un 13 saniyelik blok süresi ve sadece 70 işlemlik blok boyutuna kıyasla 0.4 saniyelik bir blok süresine ve 20.000 işlemlik bir blok boyutuna sahiptir.

6. İşlem hızı açısından Solana vs Ethereum

Solana vs Ethereum konusunda işlem hızlarına bakacak olursak Solana Ethereum’dan daha hızlı işlem yeteneğine sahiptir.

Ayrıca Solana bu alandaki en hızlı işlem yeteneğine sahip blockchain’lerden de biridir.

Solana’nın bu işlem hızındaki başarısı ağ mimarisinden kaynaklanmaktadır.

Kısacası Ethereum şu anda merkeziyetsizliğe öncelik verirken Solana daha çok verim odaklıdır.

Ethereum 1.0, 30 TPS’lik işlem kapasitesine sahip iken Solana 50.000’den fazla TPS işleyebilecek kapasitededir.

Kısacası Solana vs Ethereum TPS açısından değerlendirildiğinde Solana ezici şekilde üstündür.

Ayrıca belirtmek gerekir ki dünya çapında bir ödeme işlemcisi olan Visa 65.000 TPS’lik bir kapasiteye sahiptir.

Bazı güncellemelerden sonra Ethereum ağının 100.000 TPS’lik kapasiteye ulaşacağı ihtimalini de unutmamak gerekir.

7. Ağ boyutu

solana vs ethereum

Ethereum şu anda akıllı kontratları destekleyen en geniş ağdır.

Llama’ya göre Ethereum’un TVL’si yani Toplam Kilitli Değeri 53.21 milyar dolara kadar iken Solana’nın TVL’si sadece 2.54 milyar dolardır.

Solana vs Ethereum için TVL söz konusu olduğunda iki ağ arasındaki fark %95’ten fazladır ve Ethereum üstündür.

Bu çoğu finansal uygulamanın Ethereum’u tercih ettiği anlamına gelmektedir.

Solana finansal kurumlardan zar zor destek alırken Ethereum’un devasa ağ boyutunu yakalayabilmesi biraz zaman alacaktır.

8. Piyasa değeri

Hem Ethereum hem de Solana için işlem ücretleri yerel kripto paralar ile ödenmektedir.

Bu kripto paralar yani ETH ve SOL şu anda piyasanın en önemli kripto paraları arasında yer almaktadır.

Temmuz 2022 itibariyle 1 ETH değeri 1.465 dolar ve Ethereum’un piyasa değeri 178.4 milyar dolardır.

Dolaşımda 121.7 milyondan fazla ETH yer alırken Ether’in kripto para sıralaması şu anda Bitcoin’in hemen altında ikinci sırada yer almaktadır.

Solana ağı ekstra sabit bir maksimum SOL kaynağına sahip değildir.

Ancak uzun vadede %1.5’e ulaşma eğiliminde olduğu için zamanla azalan sabit bir enflasyon oranı vardır.

Ağustos 2022 için dolaşımda yer alan SOL miktarı 349.89 milyon iken 1 SOL 34.50 dolara eşittir.

Bu durum Solana’nın piyasa değerini 12.04 milyar dolar yapmaktadır.

9. DeFi ekosistemi

solana vs ethereum

Solana vs Ethereum konusunda yaş göz önüne alındığında Ethereum Solana’dan çok daha büyüktür ve daha çeşitli bir DeFi ekosistemine sahiptir.

Ancak bugün Solana hackathon’lar ve hata ödül programları gibi çeşitli pazarlama stratejileri başlatarak ağa daha fazla geliştirici toplamaktadır.

Solana’nın başlangıcından bu yana tüm bu taktikler kullanıcı ve geliştirici sayısının artmasına sebep olmaktadır.

Ethereum; MakerDAO, Lido, Uniswap ve Aave gibi en çok kullanılan DeFi uygulamalarından bazıları için ana ağ sayılmaktadır.

Ayrıca 2021 yılı ile birlikte NFT çılgınlığı blockchain dünyasına yeni bir trend getirmiştir.

Şu anda en popüler NFT piyasalarının büyük bir kısmı Ethereum’da yer almaktadır.

Solana’daki DeFi ekosistemi Ethereum’a kıyasla emekleme dönemindedir.

Ancak şu anda yeni kullanıcıları çekmeye başlayan Solana dApp’leri de vardır ve bunun nedeni de kapsamlı hackathon’lardır.

Solana’daki en popüler DeFi uygulamaları arasında Solend ve Raydium bulunmaktadır.

Unutmamak gerekir ki blockchain hala yeni bir teknolojidir ve gelişimi devam etmektedir.

Şu anda Ethereum ile Solana arasında bir ters korelasyon söz konusudur.

Yani Ethereum’da gas ücretleri arttığında Solana’da kullanıcı sayısı artmaktadır.

Ethereum’un geleceğini tahmin etmek şu an için mümkün değildir ancak mevcut en iyi DeFi ekosistemi Ethereum’dadır.

Bu ekosistem oldukça kapsamlıdır ve kullanıcısına geniş bir uygulama yelpazesi sunmaktadır.

10. NFT

Solana vs Ethereum konusuna NFT dünyası açısından bakarsak Ethereum’un NFT tanıtımları göze çarpacaktır.

Her ne kadar Ethereum NFT oluşturmak için kullanılan ilk blockchain değilse bile tanıtım noktasında önemli protokollere sahiptir.

2021’den beri NFT trading’i giderek yaygınlaşmaktadır ancak bunun tarihçesi çok daha eskilere dayanmaktadır.

NFT’lere sahip ilk blockchain uygulamalarından biri CryptoKitties’dir ve bu uygulama yüzünden 2017’de Ethereum ciddi bir tıkanıklık yaşamış ve medyatik olmuştur.

Bununla birlikte Solana, NFT dünyasında yeni olsa bile Ethereum’a hızla yetişmektedir.

Solana alıcıların işlem ücreti ve birkaç tıkanıklık sorunu olmadan NFT satın almalarına olanak tanımaktadır.

Bu durum sayesinde kullanıcılar Solana ve SOL NFT’lerine Ethereum NFT’lerinden daha kolay erişmektedir.

Solana NFT’lerinin fiyatı 2021’in ikinci yarısında ciddi şekilde yükselmeye başlamıştır.

Eylül 2021’de 1.1 milyon dolara bir Degenerate Ape NFT satılmıştır ve bu satış Solana ağındaki ilk milyon dolarlık NFT satışıdır.

Ayrıca bir Solana Monkey de Ekim 2021’de 2 milyon dolara satılmıştır.

İşte Solana vs Ethereum tablosu:

ÖzelliklerEthereumSolana
Kuruluş tarihi20132017
TPS / Saniyedeki işlem13-1550.000 / 65.000
İşlem maliyeti3 Gwei – 0.09 dolar0.0000053 SOL / 0.0000014 dolar
Blok süresi15 saniye1 saniye
Fikir birliği modeliProof-of-WorkProof-of-History / Delegated Proof-of-Stake
Programlama diliSolidityRust, C, C++
Mimari yapıStateful / Durum bilgisi olanStateless / Durum bilgisi olmayan
ÖlçeklenebilirlikSınırlıYüksek ölçekli
Avantajları– Yerleşik ve kanıtlanmış
– Geniş geliştirici topluluğu
– Devasa DeFi ve NFT ekosistemi
– Hızlı işlemler ve düşük ücretler
– Yüksek ölçeklenebilirlik
– Düşük çevresel etki
Dezavantajları– ​​Yüksek işlem maliyetleri
– Yavaş işlemler
– Yeni programlama dili
– Daha az proje
– Daha merkezi
– Şeffaflık düşük

Solana vs Ethereum: Hangisi Daha İyi?

Solana vs Ethereum konusunda meseleyi blockchain eylemleri açısından ihtiyaç duyulan özelliklere göre incelemek gerekir.

Eğer bir geliştirici iseniz karşılaştırmayı teknoloji özelinde yapmak daha iyidir.

Örneğin iki blockchain de farklı bir fikir birliği modeli kullanmaktadır ve bu her ikisine de farklı bir ölçeklendirme sunmaktadır.

Solana şu anda en hızlı blockchain’dir ancak Ethereum daha yüksek işlem hacmine sahiptir ve kripto para piyasasında daha çok kullanılmaktadır.

Yatırımcılar her iki ağın da büyüme beklentileri ile daha fazla ilgilenmektedir.

Merkeziyetsiz dünya genişlediği sürece bu ağların her ikisinin de gelecekte büyüyeceği öngörülmektedir.

Ancak büyüme ne kadar olacak ve kripto paraların kaderi nasıl olacak bir merak konusudur.

Dolayısıyla Solana vs Ethereum konusu incelemeye değer bir alandır.

Ethereum ve Solana şu anda gelişmeye ve çığır açan değişiklikler katmaya devam etmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Solana Ethereum’a göre daha mı güvenli?

Bu sorunun yanıtı hayır olacaktır Ethereum Solana’dan daha güvenlidir. Topluluk ve geliştirici konusunda daha aktif üyelere sahiptir. Solana Ethereum’un 2015 lansmanından bu yana yani yedi yıldan bu yana elde ettiği güvenlik anlayışlarından yoksundur.

Solana bir Ethereum katili mi?

Kripto para dünyası bu alanda benzer rolü nedeniyle Solana’yı sıklıkla “Ethereum killer” olarak adlandırmaktadır. Her ikisi de geliştiricilerin merkeziyetsiz uygulamalar oluşturmasını sağlamaktadır dolayısıyla bir rekabet söz konusudur.

Solana Ethereum kadar olacak mı?

Eğer Solana uygulamalarını ağında başlatmak için daha fazla geliştirici çekmeyi başarabilir ise Ethereum gibi büyük olacaktır. 2022 yılı itibariyle iki ağ arasında büyük bir boşluk vardır ve Ethereum Solana’nın TVL’sinden %95 daha yüksek bir TVL’ye sahiptir.

Sorumluluk Reddi

Sitemizde yayınlanan her içerik, iyi niyet çerçevesinde kaleme alınmıştır ve genel manada bilgi vermek amacıyla yazılmaktadır. Sitemizden edindiği bilgiler ışığında, okuyucunun yaptığı her hamle, çok net bir şekilde kendi riskidir ve siteyle bir ilgisi yoktur. Kripto Para Okulu’nda ana amacımız, oldukça kaliteli bilgiler paylaşmaktır. Okuyucularımızın işine yarayacak eğitici ve öğretici içerikleri hazırlamak için yoğun bir mesai harcıyoruz. Bu standardı korumak ve daha da iyi içerikler hazırlamak için, iş ortaklarımız; yazılarımızda yer alarak bize bir komisyon ödemesi yapabilir. Ancak bu komisyonlar, kesinlikle tarafsız, dürüst ve eğitici içerikleri oluşturma sürecimizi negatif etkilemeyecektir.